Adhyaya 48

Verse 1

श्रीशुक उवाच अथ विज्ञाय भगवान् सर्वात्मा सर्वदर्शन: । सैरन्ध्र‍या: कामतप्ताया: प्रियमिच्छन् गृहं ययौ ॥ १ ॥

Sinabi ni Śukadeva: Pagkaraang maunawaan ang ulat ni Uddhava, si Bhagavān Śrī Kṛṣṇa—ang Kaluluwa ng lahat at nakakakita ng lahat—ay nagnasang pasayahin si Trivakrā, ang alilang sinusunog ng pagnanasa; kaya nagtungo Siya sa bahay nito.

Verse 2

महार्होपस्करैराढ्यं कामोपायोपबृंहितम् । मुक्तादामपताकाभिर्वितानशयनासनै: । धूपै: सुरभिभिर्दीपै: स्रग्गन्धैरपि मण्डितम् ॥ २ ॥

Ang bahay ni Trivakrā ay marangya, puno ng mamahaling kasangkapan at mga bagay na nagpapasiklab ng pagnanasa. May mga kuwintas ng perlas, mga bandila, mga tolda, magagarang higaan at upuan, pati mabangong insenso, mga lampara, mga garland ng bulaklak at samyo ng sandalwood.

Verse 3

गृहं तमायान्तमवेक्ष्य सासनात् सद्य: समुत्थाय हि जातसम्भ्रमा । यथोपसङ्गम्य सखीभिरच्युतं सभाजयामास सदासनादिभि: ॥ ३ ॥

Nang makita ni Trivakrā na dumarating Siya sa kanyang bahay, agad siyang tumindig mula sa upuan sa pagkataranta. Lumapit siya kasama ang mga kaibigang babae at magalang na sinalubong ang Panginoong Acyuta, inialay ang mainam na upuan at iba pang bagay para sa pagsamba.

Verse 4

तथोद्धव: साधु तयाभिपूजितो न्यषीददुर्व्यामभिमृश्य चासनम् । कृष्णोऽपि तूर्णं शयनं महाधनं विवेश लोकाचरितान्यनुव्रत: ॥ ४ ॥

Gayon din, pinarangalan niya si Uddhava na banal at inalok ng upuan; ngunit hinipo lamang ni Uddhava ang upuan at umupo sa sahig. Pagkatapos, si Śrī Kṛṣṇa, ayon sa kaugalian ng lipunan ng tao, ay agad na umupo nang maginhawa sa napakayamang higaan.

Verse 5

सा मज्जनालेपदुकूलभूषण- स्रग्गन्धताम्बूलसुधासवादिभि: । प्रसाधितात्मोपससार माधवं सव्रीडलीलोत्स्मितविभ्रमेक्षितै: ॥ ५ ॥

Naligo si Trivakrā, nagpahid ng pabango at langis, nagsuot ng mararangyang damit, alahas, kuwintas na bulaklak at samyo; ngumata ng nganga, uminom ng mabangong alak, at lumapit kay Śrī Mādhava na may mahinhin ngunit mapaglarong ngiti at mapang-akit na sulyap.

Verse 6

आहूय कान्तां नवसङ्गमह्रिया विशङ्कितां कङ्कणभूषिते करे । प्रगृह्य शय्यामधिवेश्य रामया रेमेऽनुलेपार्पणपुण्यलेशया ॥ ६ ॥

Tinawag ng Panginoon ang Kanyang minamahal na nahihiya at nababalisa sa bagong paglalapit; hinawakan Niya ang kamay na may mga pulseras at inakay siya sa higaan. Doon Siya nagalak kasama ang dalagang maganda—na ang munting bakas ng kabanalan ay ang pag-aalay niya ng pampahid na mabango sa Panginoon.

Verse 7

सानङ्गतप्तकुचयोरुरसस्तथाक्ष्णो- र्जिघ्रन्त्यनन्तचरणेन रुजो मृजन्ती । दोर्भ्यां स्तनान्तरगतं परिरभ्य कान्त- मानन्दमूर्तिमजहादतिदीर्घतापम् ॥ ७ ॥

Sa paglanghap lamang sa samyo ng mga paang-loto ni Kṛṣṇa, napawi ni Trivakrā ang naglalagablab na pita na pinukaw ni Kāma sa kanyang dibdib, katawan, at mga mata. Pagkaraan, niyakap niya sa dalawang bisig, sa pagitan ng kanyang dibdib, ang minamahal na si Śrī Kṛṣṇa—ang anyo ng kaligayahan—at iniwan ang matagal niyang pagdurusa.

Verse 8

सैवं कैवल्यनाथं तं प्राप्य दुष्प्राप्यमीश्वरम् । अङ्गरागार्पणेनाहो दुर्भगेदमयाचत ॥ ८ ॥

Sa gayon, matapos makamtan ang Panginoong napakahirap abutin—ang Panginoon ng kalayaan (kaivalya)—sa simpleng pag-aalay lamang ng pampahid sa katawan, ang malas na si Trivakrā, aba, ay naglahad pa ng ganitong kahilingan sa Kanya.

Verse 9

सहोष्यतामिह प्रेष्ठ दिनानि कतिचिन्मया । रमस्व नोत्सहे त्यक्तुं सङ्गं तेऽम्बुरुहेक्षण ॥ ९ ॥

[Sabi ni Trivakrā:] O minamahal, manatili ka rito kasama ko nang ilang araw pa at magpakasaya. O may matang-loto, hindi ko kayang iwan ang pakikisama sa Iyo.

Verse 10

तस्यै कामवरं दत्त्वा मानयित्वा च मानद: । सहोद्धवेन सर्वेश: स्वधामागमद् ऋद्धिमत् ॥ १० ॥

Ipinagkaloob Niya sa kanya ang biyayang matupad ang pagnanasa; si Śrī Kṛṣṇa, Panginoon ng lahat, ay nagbigay-galang kay Trivakrā at, kasama si Uddhava, ay nagbalik sa Kanyang maringal na tahanan.

Verse 11

दुराराध्यं समाराध्य विष्णुं सर्वेश्वरेश्वरम् । यो वृणीते मनोग्राह्यमसत्त्वात् कुमनीष्यसौ ॥ ११ ॥

Si Viṣṇu, ang Kataas-taasang Panginoon ng mga panginoon, ay karaniwang mahirap lapitan. Ang sinumang sumamba sa Kanya nang wasto ngunit pumili ng biyayang makamundo na ligayang pandama, ay tunay na kulang sa dunong sapagkat nasisiyahan sa munting bunga.

Verse 12

अक्रूरभवनं कृष्ण: सहरामोद्धव: प्रभु: । किञ्चिच्चिकीर्षयन् प्रागादक्रूरप्रीयकाम्यया ॥ १२ ॥

Pagkaraan, ang Panginoong Śrī Kṛṣṇa, kasama sina Balarāma at Uddhava, ay nagtungo sa bahay ni Akrūra upang ipagawa ang ilang bagay; ninanais din Niyang pasayahin si Akrūra.

Verse 13

स तान्नरवरश्रेष्ठानाराद् वीक्ष्य स्वबान्धवान् । प्रत्युत्थाय प्रमुदित: परिष्वज्याभिनन्द्य च ॥ १३ ॥ ननाम कृष्णं रामं च स तैरप्यभिवादित: । पूजयामास विधिवत् कृतासनपरिग्रहान् ॥ १४ ॥

Nang makita ni Akrūra mula sa malayo ang kanyang mga kamag-anak—ang pinakadakila sa mga tao—siya’y tumindig sa galak. Ni yakap at binati niya sila, saka nagpatirapa kina Śrī Kṛṣṇa at Balarāma; at sila’y bumati rin pabalik. Nang makaupo na ang mga panauhin, sinamba sila ni Akrūra ayon sa tuntunin ng mga kasulatan.

Verse 14

स तान्नरवरश्रेष्ठानाराद् वीक्ष्य स्वबान्धवान् । प्रत्युत्थाय प्रमुदित: परिष्वज्याभिनन्द्य च ॥ १३ ॥ ननाम कृष्णं रामं च स तैरप्यभिवादित: । पूजयामास विधिवत् कृतासनपरिग्रहान् ॥ १४ ॥

Nang makita ni Akrūra mula sa malayo ang kanyang mga kamag-anak—ang pinakadakila sa mga tao—siya’y tumindig sa galak. Ni yakap at binati niya sila, saka nagpatirapa kina Śrī Kṛṣṇa at Balarāma; at sila’y bumati rin pabalik. Nang makaupo na ang mga panauhin, sinamba sila ni Akrūra ayon sa tuntunin ng mga kasulatan.

Verse 15

पादावनेजनीरापो धारयन् शिरसा नृप । अर्हणेनाम्बरैर्दिव्यैर्गन्धस्रग्भूषणोत्तमै: ॥ १५ ॥ अर्चित्वा शिरसानम्य पादावङ्कगतौ मृजन् । प्रश्रयावनतोऽक्रूर: कृष्णरामावभाषत ॥ १६ ॥

O Hari, hinugasan ni Akrūra ang banal na mga paa nina Śrī Kṛṣṇa at Balarāma at ipinatong sa ulo ang tubig na iyon. Pagkaraan, naghandog siya ng maringal na kasuotan, mabangong sandalwood, mga garland ng bulaklak, at pinakamainam na alahas upang sambahin ang dalawang Panginoon.

Verse 16

पादावनेजनीरापो धारयन् शिरसा नृप । अर्हणेनाम्बरैर्दिव्यैर्गन्धस्रग्भूषणोत्तमै: ॥ १५ ॥ अर्चित्वा शिरसानम्य पादावङ्कगतौ मृजन् । प्रश्रयावनतोऽक्रूर: कृष्णरामावभाषत ॥ १६ ॥

Matapos sambahin ang dalawang Panginoon, yumukod si Akrūra at idinikit ang ulo sa lupa. Pagkatapos ay inilagay niya ang mga paa ni Śrī Kṛṣṇa sa kanyang kandungan, marahang minasa, at buong pagpapakumbabang nagsalita kina Kṛṣṇa at Balarāma.

Verse 17

दिष्‍ट्या पापो हत: कंस: सानुगो वामिदं कुलम् । भवद्भ‍य‍ामुद्‍धृतं कृच्छ्राद् दुरन्ताच्च समेधितम् ॥ १७ ॥

[Wika ni Akrūra:] Mapalad kami na kayong dalawang Panginoon ay pumatay sa masamang Kaṁsa at sa kanyang mga kasamahan. Iniligtas ninyo ang aming angkan mula sa walang katapusang paghihirap at muli itong pinasagana.

Verse 18

युवां प्रधानपुरुषौ जगद्धेतू जगन्मयौ । भवद्भ‍य‍ां न विना किञ्चित्परमस्ति न चापरम् ॥ १८ ॥

Kayong dalawa ang orihinal na Kataas-taasang Persona—ang sanhi ng sansinukob at ang mismong diwa nito. Bukod sa inyo, walang kahit bahagyang sanhi o hayag na bunga ng paglikha ang umiiral.

Verse 19

आत्मसृष्टमिदं विश्वमन्वाविश्य स्वशक्तिभि: । ईयते बहुधा ब्रह्मन् श्रुतप्रत्यक्षगोचरम् ॥ १९ ॥

O Kataas-taasang Ganap na Katotohanan, sa pamamagitan ng sarili Mong mga lakas nililikha Mo ang sansinukob na ito at pagkatapos ay pumapasok Ka rin dito. Kaya Ka nakikilala sa maraming anyo sa pamamagitan ng pakikinig sa mga banal na awtoridad at ng tuwirang karanasan.

Verse 20

यथा हि भूतेषु चराचरेषु मह्यादयो योनिषु भान्ति नाना । एवं भवान् केवल आत्मयोनि- ष्वात्मात्मतन्त्रो बहुधा विभाति ॥ २० ॥

Kung paanong ang mga pangunahing elemento—lupa at iba pa—ay nagpapakita ng sari-saring anyo sa lahat ng nilalang na gumagalaw at di-gumagalaw, gayon din Ikaw, ang nag-iisang malayang Paramatma, ay lumilitaw na marami sa makukulay na bagay ng Iyong paglikha.

Verse 21

सृजस्यथो लुम्पसि पासि विश्वं रजस्तम:सत्त्वगुणै: स्वशक्तिभि: । न बध्यसे तद्गुणकर्मभिर्वा ज्ञानात्मनस्ते क्व‍ च बन्धहेतु: ॥ २१ ॥

Nililikha, winawasak, at inaalagaan Mo ang sansinukob sa pamamagitan ng Iyong sariling mga lakas—rajas, tamas, at sattva—ngunit hindi Ka kailanman natatali ng mga gunang iyon o ng mga gawang ibinubunga nila. Ikaw ang pinagmulan ng tunay na kaalaman; paano Ka pa mabibigkis ng maya?

Verse 22

देहाद्युपाधेरनिरूपितत्वाद् भवो न साक्षान्न भिदात्मन: स्यात् । अतो न बन्धस्तव नैव मोक्ष: स्यातां निकामस्त्वयि नोऽविवेक: ॥ २२ ॥

Dahil hindi kailanman napatunayang Ikaw ay natatakpan ng mga materyal na pagtatalaga gaya ng katawan at iba pa, dapat maunawaan na para sa Iyo ay walang literal na kapanganakan at walang pagkakahati sa Sarili. Kaya para sa Iyo ay walang pagkaalipin at wala ring moksha; at kung tila mayroon, iyon ay dahil sa Iyong lila-kalooban o dahil sa aming kakulangan ng pag-unawa.

Verse 23

त्वयोदितोऽयं जगतो हिताय यदा यदा वेदपथ: पुराण: । बाध्येत पाषण्डपथैरसद्भ‍ि- स्तदा भवान् सत्त्वगुणं बिभर्ति ॥ २३ ॥

Ikaw ang unang nagpahayag ng sinaunang landas ng Veda para sa kapakanan ng buong sansinukob. Tuwing nahahadlangan ang landas na iyon ng masasamang taong sumusunod sa daan ng kawalang-paniniwala, saka Ka nagkakatawang-tao bilang Iyong avatara na nasa dalisay na sattva.

Verse 24

स त्वं प्रभोऽद्य वसुदेवगृहेऽवतीर्ण: स्वांशेन भारमपनेतुमिहासि भूमे: । अक्षौहिणीशतवधेन सुरेतरांश- राज्ञाममुष्य च कुलस्य यशो वितन्वन् ॥ २४ ॥

O Panginoon, Ikaw nga ang Kataas-taasang Persona; ngayo’y nagpakita Ka sa tahanan ni Vasudeva kasama ang Iyong ganap na bahagi upang alisin ang bigat ng daigdig. Sa paglipol sa daan-daang hukbong akshauhini na pinamumunuan ng mga haring bahagi ng mga kaaway ng mga deva, pinalalaganap Mo rin ang dangal ng aming angkan.

Verse 25

अद्येश नो वसतय: खलु भूरिभागा य: सर्वदेवपितृभूतनृदेवमूर्ति: । यत्पादशौचसलिलं त्रिजगत् पुनाति स त्वं जगद्गुरुरधोक्षज या: प्रविष्ट: ॥ २५ ॥

Ngayong araw, O Panginoon, naging lubhang mapalad ang aming tahanan sapagkat pumasok Ka rito. Ikaw ang anyo ng mga deva, ninuno, nilalang, tao at mga diyos; ang tubig na naghugas sa Iyong mga paa ay nagpapadalisay sa tatlong daigdig. O Adhokṣaja, Ikaw ang guro ng sansinukob.

Verse 26

क: पण्डितस्त्वदपरं शरणं समीयाद् भक्तप्रियाद‍ृतगिर: सुहृद: कृतज्ञात् । सर्वान् ददाति सुहृदो भजतोऽभिकामा- नात्मानमप्युपचयापचयौ न यस्य ॥ २६ ॥

Sino ang marunong na hihingi ng kanlungan sa iba pa kundi sa Iyo? Ikaw ay mahal ng mga bhakta, tapat sa salita, mabuting kaibigan, at marunong tumanaw ng utang na loob. Sa mga sumasamba sa Iyo sa taos-pusong pagkakaibigan, ibinibigay Mo ang lahat ng ninanais, maging ang Iyong sarili; ngunit Ikaw ay hindi nadaragdagan ni nababawasan.

Verse 27

दिष्‍ट्या जनार्दन भवानिह न: प्रतीतो योगेश्वरैरपि दुरापगति: सुरेशै: । छिन्ध्याशु न: सुतकलत्रधनाप्तगेह- देहादिमोहरशनां भवदीयमायाम् ॥ २७ ॥

Sa aming dakilang kapalaran, O Janārdana, nakita Ka namin dito; maging ang mga panginoon ng yoga at pinakadakilang mga deva ay hirap maabot ito. Pakiusap, putulin agad ang mga tali ng aming maling pagkakabit sa anak, asawa, yaman, makapangyarihang kaibigan, tahanan at katawan—lahat ay bunga lamang ng Iyong māyā.

Verse 28

इत्यर्चित: संस्तुतश्च भक्तेन भगवान् हरि: । अक्रूरं सस्मितं प्राह गीर्भि: सम्मोहयन्निव ॥ २८ ॥

Sa gayon, matapos sambahin at lubusang purihin ng Kanyang bhakta, ang Bhagavān Hari ay ngumiti at nagsalita kay Akrūra, na wari’y lubos siyang inaakit ng Kanyang mga salita.

Verse 29

श्रीभगवानुवाच त्वं नो गुरु: पितृव्यश्च श्लाघ्यो बन्धुश्च नित्यदा । वयं तु रक्ष्या: पोष्याश्च अनुकम्प्या: प्रजा हि व: ॥ २९ ॥

Sinabi ng Kataas-taasang Panginoon: Ikaw ang aming guro, aming tiyuhin sa ama, at kapuri-puring kamag-anak sa lahat ng panahon. Kami nama’y gaya ng iyong mga anak—laging umaasa sa iyong pag-iingat, pag-aaruga, at habag.

Verse 30

भवद्विधा महाभागा निषेव्या अर्हसत्तमा: । श्रेयस्कामैर्नृभिर्नित्यं देवा: स्वार्था न साधव: ॥ ३० ॥

Ang mga dakilang pinagpala na tulad mo ang tunay na dapat paglingkuran at pinakakarapat-dapat sambahin ng mga naghahangad ng pinakamataas na kabutihan. Ang mga deva ay kadalasang tumitingin sa sariling kapakinabangan, ngunit ang mga banal na bhakta ay hindi kailanman makasarili.

Verse 31

न ह्यम्मयानि तीर्थानि न देवा मृच्छिलामया: । ते पुनन्त्युरुकालेन दर्शनादेव साधव: ॥ ३१ ॥

Hindi maikakaila na may mga banal na pook na may sagradong ilog, at na ang mga deva ay lumilitaw sa anyo ng mga imaheng yari sa lupa at bato. Ngunit ang mga iyon ay naglilinis lamang pagkalipas ng mahabang panahon, samantalang ang mga sadhu ay naglilinis sa mismong pagtanaw pa lamang.

Verse 32

स भवान् सुहृदां वै न: श्रेयान् श्रेयश्चिकीर्षया । जिज्ञासार्थं पाण्डवानां गच्छस्व त्वं गजाह्वयम् ॥ ३२ ॥

Tunay na ikaw ang pinakamabuti sa aming mga kaibigan; kaya pumunta ka sa Hastinapura at, bilang mabuting tagapaghangad ng kapakanan ng mga Pandava, alamin mo kung kumusta sila.

Verse 33

पितर्युपरते बाला: सह मात्रा सुदु:खिता: । आनीता: स्वपुरं राज्ञा वसन्त इति शुश्रुम ॥ ३३ ॥

Narinig namin na nang pumanaw ang kanilang ama, ang mga batang Pandava ay dinala, kasama ang kanilang lubhang nagdadalamhating ina, sa kabiserang lungsod ng hari, at ngayon ay naninirahan sila roon.

Verse 34

तेषु राजाम्बिकापुत्रो भ्रातृपुत्रेषु दीनधी: । समो न वर्तते नूनं दुष्पुत्रवशगोऽन्धद‍ृक् ॥ ३४ ॥

Sa kanila, si Dhritarashtra na anak ni Ambika ay naging mahina ang pag-iisip at napasailalim sa kapangyarihan ng kanyang masasamang anak; kaya ang haring bulag ay hindi makatarungang nagpapantay sa mga anak ng kanyang kapatid.

Verse 35

गच्छ जानीहि तद् वृत्तमधुना साध्वसाधु वा । विज्ञाय तद् विधास्यामो यथा शं सुहृदां भवेत् ॥ ३५ ॥

Pumaroon ka at tingnan kung si Dhṛtarāṣṭra ay kumikilos nang wasto o hindi. Kapag nalaman natin, gagawa Kami ng nararapat na pag-aayos para sa kapakanan ng aming minamahal na mga kaibigan.

Verse 36

इत्यक्रूरं समादिश्य भगवान् हरिरीश्वर: । सङ्कर्षणोद्धवाभ्यां वै तत: स्वभवनं ययौ ॥ ३६ ॥

Pagkatapos utusan si Akrūra nang ganito, ang Bhagavān Hari, ang Kataas-taasang Panginoon, ay bumalik sa Kanyang tahanan kasama si Śrī Saṅkarṣaṇa at Uddhava.