Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 23
Trikūṭa Mountain, Ṛtumat Garden, and the Beginning of Gajendra’s Crisis
स घर्मतप्त: करिभि: करेणुभि- र्वृतो मदच्युत्करभैरनुद्रुत: । गिरिं गरिम्णा परित: प्रकम्पयन् निषेव्यमाणोऽलिकुलैर्मदाशनै: ॥ २३ ॥ सरोऽनिलं पङ्कजरेणुरूषितं जिघ्रन्विदूरान्मदविह्वलेक्षण: । वृत: स्वयूथेन तृषार्दितेन तत् सरोवराभ्यासमथागमद्द्रुतम् ॥ २४ ॥
sa gharma-taptaḥ karibhiḥ kareṇubhir vṛto madacyut-karabhair anudrutaḥ giriṁ garimṇā paritaḥ prakampayan niṣevyamāṇo ’likulair madāśanaiḥ
Ang pinuno ng mga elepante, na pinapaso ng init, ay napaliligiran ng mga lalaking at babaeng elepante at sinusundan ng mga batang elepanteng may tumutulong katas ng musth. Sa bigat ng kanyang katawan ay pinayanig niya sa paligid ang Bundok Trikūṭa; ang mga bubuyog na umiinom ng pulot ay wari’y naglilingkod sa kanya sa pag-inom ng kanyang musth. Mula sa malayo ay naamoy niya ang alikabok ng polen ng lotus na dala ng hangin mula sa lawa; kaya, kasama ang kanyang pangkat na uhaw na uhaw, at may matang nalalango, mabilis siyang dumating sa pampang ng lawa.
FAQs
It portrays Gajendra as a powerful leader among elephants, moving with a retinue, yet still subject to material conditions like heat and fatigue—setting the stage for his later surrender to the Lord.
Śukadeva Gosvāmī narrates these details to Mahārāja Parīkṣit as part of the Gajendra-mokṣa episode.
Even strength, status, and followers cannot remove life’s discomforts; recognizing material limitation prepares the heart to seek shelter in Bhagavān.