Adhyaya 18

Verse 1

श्रीशुक उवाच इत्थं विरिञ्चस्तुतकर्मवीर्य: प्रादुर्बभूवामृतभूरदित्याम् । चतुर्भुज: शङ्खगदाब्जचक्र: पिशङ्गवासा नलिनायतेक्षण: ॥ १ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Matapos purihin ni Brahmā sa ganitong paraan ang mga gawain at kapangyarihan ng Kataas-taasang Panginoon, ang Bhagavān na walang kamatayan ay nagpakita mula sa sinapupunan ni Aditi. Siya’y may apat na kamay, tangan ang kabibe, pamalo, lotus, at disk; nakadamit ng dilaw, at ang Kanyang mga mata’y gaya ng talulot ng namumulaklak na lotus.

Verse 2

श्यामावदातो झषराजकुण्डल- त्विषोल्ल‍सच्छ्रीवदनाम्बुज: पुमान् । श्रीवत्सवक्षा बलयाङ्गदोल्ल‍स- त्किरीटकाञ्चीगुणचारुनूपुर: ॥ २ ॥

Ang katawan ng Kataas-taasang Bhagavān ay maitim ang kulay ngunit dalisay at walang anumang pagkalasing. Ang Kanyang mukhang-lotus ay napakaganda, kumikislap dahil sa mga hikaw na tila “hari ng isda”; at sa dibdib ay naroon ang tanda ng Śrīvatsa. May mga pulseras sa pulsuhan, mga armlet sa braso, korona sa ulo, sinturon sa baywang, banal na sinulid sa dibdib, at mga kampanilya sa bukung-bukong na nagpapalamuti sa Kanyang mga paang-lotus.

Verse 3

मधुव्रतव्रातविघुष्टया स्वया विराजित: श्रीवनमालया हरि: । प्रजापतेर्वेश्मतम: स्वरोचिषा विनाशयन् कण्ठनिविष्टकौस्तुभ: ॥ ३ ॥

Nagniningning si Hari dahil sa Śrī-vanamālā na nakapalamuti sa Kanyang dibdib; sa tindi ng halimuyak ng mga bulaklak, dumagsa ang maraming bubuyog at umalingawngaw ang kanilang likás na ugong sa paghahanap ng pulot. Nang magpakita ang Panginoon na may hiyas na Kaustubha sa Kanyang leeg, winasak ng Kanyang liwanag ang dilim sa tahanan ni Prajāpati Kaśyapa.

Verse 4

दिश: प्रसेदु: सलिलाशयास्तदा प्रजा: प्रहृष्टा ऋतवो गुणान्विता: । द्यौरन्तरीक्षं क्षितिरग्निजिह्वा गावो द्विजा: सञ्जहृषुर्नगाश्च ॥ ४ ॥

Noong panahong iyon, ang lahat ng dako ay naging mapayapa at masaya; ang mga ilog, dagat, at iba pang imbakan ng tubig ay nagalak, at ang mga tao’y nagdiwang. Ang mga panahon ay nagpakita ng kani-kanilang katangian. Ang mga nilalang sa langit, sa kalawakan, at sa lupa ay nagbunyi; ang mga diyos, mga baka, mga brāhmaṇa, at mga bundok ay napuno ng kagalakan.

Verse 5

श्रोणायां श्रवणद्वादश्यां मुहूर्तेऽभिजिति प्रभु: । सर्वे नक्षत्रताराद्याश्चक्रुस्तज्जन्म दक्षिणम् ॥ ५ ॥

Sa araw ng Śravaṇa-dvādaśī, nang ang buwan ay nasa mansiyon ng Śravaṇa at sa mapalad na sandaling Abhijit, nagpakita ang Panginoon sa sansinukob na ito. Itinuring itong lubhang mapalad kaya ang lahat ng bituin at planeta, mula sa Araw hanggang Saturno, ay nagbigay ng masaganang kaloob at handog.

Verse 6

द्वादश्यां सवितातिष्ठन्मध्यन्दिनगतो नृप । विजयानाम सा प्रोक्ता यस्यां जन्म विदुर्हरे: ॥ ६ ॥

O Hari, sa dvādaśī nang magpakita ang Panginoon, ang araw ay nasa tuktok ng tanghali—alam ito ng mga pantas. Ang dvādaśī na iyon ay tinatawag na Vijayā.

Verse 7

शङ्खदुन्दुभयो नेदुर्मृदङ्गपणवानका: । चित्रवादित्रतूर्याणां निर्घोषस्तुमुलोऽभवत् ॥ ७ ॥

Umalingawngaw ang kabibe at mga kettledrum; sabay-sabay tumunog ang mṛdaṅga, paṇava, at ānaka. Ang ingay ng sari-saring instrumento at mga trumpeta ay naging napakalakas at magulo.

Verse 8

प्रीताश्चाप्सरसोऽनृत्यन्गन्धर्वप्रवरा जगु: । तुष्टुवुर्मुनयो देवा मनव: पितरोऽग्नय: ॥ ८ ॥

Sa labis na kagalakan, nagsayaw ang mga Apsarā; umawit ang pinakamahuhusay na Gandharva. Ang mga dakilang muni, mga diyos, mga Manu, mga Pitṛ, at mga diyos ng apoy ay naghandog ng mga papuri at panalangin upang bigyang-lugod ang Panginoon.

Verse 9

सिद्धविद्याधरगणा: सकिम्पुरुषकिन्नरा: । चारणा यक्षरक्षांसि सुपर्णा भुजगोत्तमा: ॥ ९ ॥ गायन्तोऽतिप्रशंसन्तो नृत्यन्तो विबुधानुगा: । अदित्या आश्रमपदं कुसुमै: समवाकिरन् ॥ १० ॥

Ang mga Siddha, Vidyādhara, Kimpuruṣa, Kinnara, Cāraṇa, Yakṣa, Rākṣasa, Suparṇa, ang pinakamahuhusay na ahas, at ang mga tagasunod ng mga deva ay nagpaulan ng mga bulaklak sa tirahan ni Aditi. Habang umaawit at nagpupuri sa Panginoon at sumasayaw, tinakpan nila ng mga bulaklak ang buong bahay.

Verse 10

सिद्धविद्याधरगणा: सकिम्पुरुषकिन्नरा: । चारणा यक्षरक्षांसि सुपर्णा भुजगोत्तमा: ॥ ९ ॥ गायन्तोऽतिप्रशंसन्तो नृत्यन्तो विबुधानुगा: । अदित्या आश्रमपदं कुसुमै: समवाकिरन् ॥ १० ॥

Ang mga Siddha, Vidyādhara, Kimpuruṣa, Kinnara, Cāraṇa, Yakṣa, Rākṣasa, Suparṇa, ang pinakamahuhusay na ahas, at ang mga tagasunod ng mga deva ay nagpaulan ng mga bulaklak sa tirahan ni Aditi. Habang umaawit at nagpupuri sa Panginoon at sumasayaw, tinakpan nila ng mga bulaklak ang buong bahay.

Verse 11

द‍ृष्ट्वादितिस्तं निजगर्भसम्भवं परं पुमांसं मुदमाप विस्मिता । गृहीतदेहं निजयोगमायया प्रजापतिश्चाह जयेति विस्मित: ॥ ११ ॥

Nang makita ni Aditi ang Kataas-taasang Persona na lumitaw mula sa sarili niyang sinapupunan, na tumanggap ng transendental na katawan sa pamamagitan ng Kanyang yogamāyā, siya’y namangha at labis na nagalak. Pagkakita sa sanggol, sumigaw si Prajāpati Kaśyapa sa tuwa at pagtataka: “Jaya! Jaya!”

Verse 12

यत् तद् वपुर्भाति विभूषणायुधै- रव्यक्तचिद्वय‍क्तमधारयद्धरि: । बभूव तेनैव स वामनो वटु: सम्पश्यतोर्दिव्यगतिर्यथा नट: ॥ १२ ॥

Nagpakita ang Panginoon sa Kanyang orihinal na anyo, nagniningning sa mga palamuti at may mga sandata sa Kanyang mga kamay. Bagaman ang walang-hanggang anyong ito’y karaniwang di nakikita sa mundong materyal, ipinahayag pa rin ito ni Hari. Pagkatapos, sa harap ng Kanyang ama at ina, kinuha Niya ang anyo ni Vāmana—isang brahmacārī na pandak na brāhmaṇa—na parang isang aktor sa entablado.

Verse 13

तं वटुं वामनं द‍ृष्ट्वा मोदमाना महर्षय: । कर्माणि कारयामासु: पुरस्कृत्य प्रजापतिम् ॥ १३ ॥

Nang makita ng mga dakilang pantas ang Panginoon sa anyong Vāmana bilang isang vatu na brahmacārī, sila’y labis na natuwa. Inilagay nila si Prajāpati Kaśyapa sa unahan at isinagawa nang wasto ang lahat ng ritwal na seremonyas, gaya ng seremonya ng kapanganakan at pagdiriwang ng kaarawan.

Verse 14

तस्योपनीयमानस्य सावित्रीं सविताब्रवीत् । बृहस्पतिर्ब्रह्मसूत्रं मेखलां कश्यपोऽददात् ॥ १४ ॥

Sa seremonya ng upanayana ni Vāmanadeva, ang diyos na Araw ang mismong bumigkas ng mantrang Sāvitrī-Gāyatrī. Ibinigay ni Bṛhaspati ang sagradong sinulid, at inialay ni Kaśyapa Muni ang mekhalā na sinturong dayami.

Verse 15

ददौ कृष्णाजिनं भूमिर्दण्डं सोमो वनस्पति: । कौपीनाच्छादनं माता द्यौश्छत्रं जगत: पते: ॥ १५ ॥

Ibinigay ng Inang Daigdig ang balat ng usa (kṛṣṇājina), at ang diyos na Buwan, hari ng mga halaman, ang nagkaloob ng brahma-daṇḍa na tungkod ng brahmacārī. Si Inang Aditi ay nagbigay ng damit na kaupīna, at ang diyos ng langit ay naghandog ng payong sa Panginoon ng sanlibutan.

Verse 16

कमण्डलुं वेदगर्भ: कुशान्सप्तर्षयो ददु: । अक्षमालां महाराज सरस्वत्यव्ययात्मन: ॥ १६ ॥

O Hari, si Brahmā na Veda-garbha ay naghandog ng kamandalu, ang sisidlang tubig, sa Panginoong di-nauubos. Ang pitong rishi ay nagbigay ng damong kuśa, at si Inang Sarasvatī ay nag-alay ng akṣamālā, kuwintas ng mga butil na rudrākṣa.

Verse 17

तस्मा इत्युपनीताय यक्षराट् पात्रिकामदात् । भिक्षां भगवती साक्षादुमादादम्बिका सती ॥ १७ ॥

Nang matanggap na Niya ang sagradong sinulid, si Kuvera, hari ng mga Yakṣa, ay nagbigay ng sisidlang pamalimos. At si Bhagavatī Umā mismo—si Ambikā na lubos na dalisay—ang nagkaloob ng unang limos sa Kanya.

Verse 18

स ब्रह्मवर्चसेनैवं सभां सम्भावितो वटु: । ब्रह्मर्षिगणसञ्जुष्टामत्यरोचत मारिष: ॥ १८ ॥

Sa gayon, matapos siyang salubungin at parangalan ng lahat, si Vāmanadeva—ang pinakadakila sa mga brahmacārī—ay nagningning sa brahma-varchas. Sa kapulungang punô ng mga banal na brāhmaṇa, nalampasan Niya ang lahat sa kagandahan.

Verse 19

समिद्धमाहितं वह्निं कृत्वा परिसमूहनम् । परिस्तीर्य समभ्यर्च्य समिद्भ‍िरजुहोद् द्विज: ॥ १९ ॥

Itinatag ni Śrī Vāmanadeva ang apoy ng paghahandog, inayos ang pook-yajña, inilatag at sinamba ayon sa ritwal, at nagsagawa ng homa gamit ang mga samidh.

Verse 20

श्रुत्वाश्वमेधैर्यजमानमूर्जितं बलिं भृगूणामुपकल्पितैस्तत: । जगाम तत्राखिलसारसम्भृतो भारेण गां सन्नमयन्पदे पदे ॥ २० ॥

Nang marinig ng Panginoon na si Bali Mahārāja ay nagsasagawa ng makapangyarihang aśvamedha sa ilalim ng pangangasiwa ng mga brāhmaṇa ng angkan ni Bhṛgu, ang Ganap na Kataas-taasang Panginoon ay nagtungo roon upang magpakita ng habag; sa bigat Niya, lumulubog ang lupa sa bawat hakbang.

Verse 21

तं नर्मदायास्तट उत्तरे बले- र्य ऋत्विजस्ते भृगुकच्छसंज्ञके । प्रवर्तयन्तो भृगव: क्रतूत्तमं व्यचक्षतारादुदितं यथा रविम् ॥ २१ ॥

Sa hilagang pampang ng Ilog Narmadā, sa pook-yajña na tinatawag na Bhṛgukaccha, habang isinasagawa ng mga ritvij na mula sa angkan ni Bhṛgu ang pinakadakilang handog, nakita nila si Vāmanadeva na tila araw na sumisikat sa malapit.

Verse 22

ते ऋत्विजो यजमान: सदस्या हतत्विषो वामनतेजसा नृप । सूर्य: किलायात्युत वा विभावसु: सनत्कुमारोऽथ दिद‍ृक्षया क्रतो: ॥ २२ ॥

O Hari, dahil sa maningning na liwanag ni Vāmanadeva, ang mga pari, si Bali na yajamāna, at ang buong kapulungan ay tila nawalan ng ningning. Kaya nagtanungan sila: “Ito ba ang Sūrya, ang Agni, o si Sanat-kumāra na dumating upang masdan ang yajña?”

Verse 23

इत्थं सशिष्येषु भृगुष्वनेकधा वितर्क्यमाणो भगवान्स वामन: । छत्रं सदण्डं सजलं कमण्डलुं विवेश बिभ्रद्धयमेधवाटम् ॥ २३ ॥

Habang ang mga pari ng angkan ni Bhṛgu at ang kanilang mga alagad ay nag-uusap at nagtatalo sa iba’t ibang paraan, pumasok ang Bhagavān Vāmanadeva sa arena ng aśvamedha, tangan ang payong, tungkod, at kamaṇḍalu na puno ng tubig.

Verse 24

मौञ्‍ज्या मेखलया वीतमुपवीताजिनोत्तरम् । जटिलं वामनं विप्रं मायामाणवकं हरिम् ॥ २४ ॥ प्रविष्टं वीक्ष्य भृगव: सशिष्यास्ते सहाग्निभि: । प्रत्यगृह्णन्समुत्थाय सङ्‌क्षिप्तास्तस्य तेजसा ॥ २५ ॥

Sa anyo ng isang batang brāhmaṇa, na may sinturong damong munja, sagradong sinulid, balabal na balat ng usa, at buhol-buhol na buhok, pumasok si Panginoong Vāmanadeva sa pook ng paghahandog. Ang Kanyang ningning ay nagpahina sa liwanag ng mga pari at alagad; kaya sila’y tumindig, nagpatirapa, at sumalubong nang wasto ayon sa ritwal.

Verse 25

मौञ्‍ज्या मेखलया वीतमुपवीताजिनोत्तरम् । जटिलं वामनं विप्रं मायामाणवकं हरिम् ॥ २४ ॥ प्रविष्टं वीक्ष्य भृगव: सशिष्यास्ते सहाग्निभि: । प्रत्यगृह्णन्समुत्थाय सङ्‌क्षिप्तास्तस्य तेजसा ॥ २५ ॥

Nang makita ng mga paring mula sa angkan ni Bhṛgu ang pagpasok ng Panginoon sa pook-yajña, sila at ang kanilang mga alagad, kasama ang mga banal na apoy, ay tumindig. Dahil sa Kanyang tejas, sila’y napahinuhod at nagpatirapa, saka Siya tinanggap ayon sa wastong ritwal.

Verse 26

यजमान: प्रमुदितो दर्शनीयं मनोरमम् । रूपानुरूपावयवं तस्मा आसनमाहरत् ॥ २६ ॥

Nang makita ni Bali Mahārāja, ang yajamāna, si Vāmanadeva na kaaya-ayang pagmasdan at kaakit-akit, na ang bawat bahagi ng Kanyang katawan ay tumutugma sa kabuuang kagandahan, siya’y nagalak at buong kasiyahang naghandog ng upuan para sa Kanya.

Verse 27

स्वागतेनाभिनन्द्याथ पादौ भगवतो बलि: । अवनिज्यार्चयामास मुक्तसङ्गमनोरमम् ॥ २७ ॥

Matapos bigyan ng nararapat na pagtanggap ang Kataas-taasang Panginoon—na laging kaaya-aya sa mga pinalayang kaluluwa—sinamba Siya ni Bali Mahārāja sa pamamagitan ng paghuhugas sa Kanyang mga paang-loto.

Verse 28

तत्पादशौचं जनकल्मषापहं स धर्मविन्मूर्ध्‍न्यदधात् सुमङ्गलम् । यद् देवदेवो गिरिशश्चन्द्रमौलि- र्दधार मूर्ध्ना परया च भक्त्या ॥ २८ ॥

Ang tubig na ipinanghugas sa mga paa ng Panginoon ay nag-aalis ng dungis ng kasalanan ng mga tao at lubhang mapalad. Batid ni Bali Mahārāja ang dharma, kaya inilagay niya iyon sa kanyang ulo, sapagkat si Śiva—ang Girīśa, ang may buwan sa noo, ang diyos ng mga diyos—ay may sukdulang bhakti ring nagdadala sa ulo ng tubig-Gaṅgā na nagmumula sa daliri ng paa ni Viṣṇu.

Verse 29

श्रीबलिरुवाच स्वागतं ते नमस्तुभ्यं ब्रह्मन्किं करवाम ते । ब्रह्मर्षीणां तप: साक्षान्मन्ये त्वार्य वपुर्धरम् ॥ २९ ॥

Sinabi ni Bali Maharaja: O Brahmana, malugod kitang tinatanggap at inaalay ko ang aking paggalang sa iyo. Pakisabi kung ano ang magagawa namin para sa iyo. Itinuturing kitang personipikasyon ng penitensya ng mga dakilang pantas.

Verse 30

अद्य न: पितरस्तृप्ता अद्य न: पावितं कुलम् । अद्य स्विष्ट: क्रतुरयं यद् भवानागतो गृहान् ॥ ३० ॥

O aking Panginoon, dahil sa iyong mabuting pagdating sa aming tahanan, ang lahat ng aking mga ninuno ay nasiyahan, ang aming pamilya at ang buong angkan ay napabanal, at ang sakripisyong ito ay kumpleto na dahil sa Iyong presensya.

Verse 31

अद्याग्नयो मे सुहुता यथाविधि द्विजात्मज त्वच्चरणावनेजनै: । हतांहसो वार्भिरियं च भूरहो तथा पुनीता तनुभि: पदैस्तव ॥ ३१ ॥

O anak ng isang Brahmana, ngayon ang apoy ng sakripisyo ay nagliliyab ayon sa utos ng shastra, at ako ay napalaya mula sa lahat ng kasalanan sa pamamagitan ng tubig na naghugas sa Iyong mga paang lotus. O aking Panginoon, sa pamamagitan ng pagdampi ng Iyong maliliit na paang lotus, ang buong ibabaw ng mundo ay napabanal.

Verse 32

यद् वटो वाञ्छसि तत्प्रतीच्छ मे त्वामर्थिनं विप्रसुतानुतर्कये । गां काञ्चनं गुणवद् धाम मृष्टं तथान्नपेयमुत वा विप्रकन्याम् । ग्रामान् समृद्धांस्तुरगान् गजान् वा रथांस्तथार्हत्तम सम्प्रतीच्छ ॥ ३२ ॥

O anak ng isang Brahmana, tila naparito ka upang humingi sa akin ng isang bagay. Samakatuwid, anuman ang Iyong nais ay maaari Mong kunin sa akin. Maaari kang kumuha ng baka, ginto, bahay, masarap na pagkain, anak na babae ng isang Brahmana, maunlad na mga nayon, kabayo, elepante, karwahe o anuman ang Iyong naisin.