Atharva Veda 2.22.5: Kanda 2, Anuvaka 3, Sukta 22, Mantra 5

Sukta 22

Sanskrit (Devanagari)

चन्द्र॒ यत् ते॒ तेज॒स्तेन॒ तम॑ते॒जसं॑ कृणु॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः

Sanskrit recitationAtharva Veda 2.22.5

IAST Transliteration

cándra yát te téjaḥ téna tám atéjasaṃ kṛṇu yó ’smā́n dvéṣṭi yáṃ vayáṃ dvíṣmaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

O Moon, with that splendour which is thine, thereby make him splendourless—who hateth us, whom we in turn do hate.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• चन्द्र: bright, shining (O bright one / bright)
• चन्द्र: सम्बोधन/विशेषण (तेजस्-शब्दस्य)
• Type: Adjective
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)

• यत्: that which / that
• यत्: कर्म (कृणु-क्रियायाः; ‘यत्…तेजः’ = ‘that splendor’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (अधिकार/सम्बन्धः: ‘your’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तेजः: splendor, brilliance
• तेजः: कर्म (यत्…तेजः = ‘that splendor’ as object to be used)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)

• तेन: with that
• तेन: करण (instrument: ‘with that’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तमः: darkness
• तमः: कर्म (कृणु-क्रियायाः; ‘darkness’ as object to be made into something)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• अतेजसम्: without splendor, lusterless
• अतेजसम्: कर्म-विशेषण/परिणाम (object-complement: ‘make (it) lusterless’)
• Type: Adjective
• Root: अ-तेजस् (प्रातिपदिक; नञ्-समास)

• कृणु: make! do!
• कृणु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• यः: who
• यः: कर्तृ (द्वेष्टि-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म (द्वेष्टि-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्वेष्टि: hates
• द्वेष्टि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: द्विष् (धातु)

• यम्: whom
• यम्: कर्म (द्विष्मः-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ (द्विष्मः-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्विष्मः: hate
• द्विष्मः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: द्विष् (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Āṅgiras lineages for such rites; specific r̥ṣi attribution depends on the Anukramaṇī).

Devata: Candra (Moon), as the agent whose tejas is deployed.

Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm against pada-count in the edition used).

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: raudra