Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 14

चतुर्थमंशं धान्यानां षष्ठं वन्यानां तूललाक्षाक्षौमवल्ककार्पासरौमकौशेयकौषधगन्धपुष्पफलशाकपण्यानां काष्ठवेणुमांसवल्लूराणां च गृह्णीयुः दन्ताजिनस्यार्धम् ॥ कZ_०५.२.१४ ॥

caturtham aṃśaṃ dhānyānāṃ ṣaṣṭhaṃ vanyānāṃ tūlalākṣākṣaumavalkakārpāsaraumakauśeyakauṣadhagandhapuṣpaphalaśākapaṇyānāṃ kāṣṭhaveṇumāṃsavallūrāṇāṃ ca gṛhṇīyuḥ dantājinasyārdham

Kukunin nila ang isang-kapat ng mga butil, isang-anim ng mga produktong gubat; at kukuha ng bahagi mula sa mga kalakal na ipinagpapalit gaya ng bulak, lac, linen/hiblang flax, hiblang mula sa balat ng puno, telang bulak, lana, seda, mga gamot, pabango, mga bulaklak, prutas, gulay, mga paninda sa pamilihan, gayundin ang troso, kawayan, karne at pinatuyong karne; at kalahati ng garing at mga balat/skin.

चतुर्थम्the fourth (part)
चतुर्थम्:
TypeAdjective
Rootचतुर्थ
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; (अंशम् इति शब्दं विशेषयति)
अंशम्a share; a tax portion
अंशम्:
TypeNoun
Rootअंश
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; कर्म (गृह्णीयुः)
धान्यानाम्of grains/cereals
धान्यानाम्:
TypeNoun
Rootधान्य
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्; (अंशम् इत्यस्य षष्ठी-सम्बन्धः)
षष्ठम्the sixth (part)
षष्ठम्:
TypeAdjective
Rootषष्ठ
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; (अंशम् इति शब्दं अध्याहृत्य विशेषयति)
वन्यानाम्of forest produce
वन्यानाम्:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootवन्य
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्; (वनसम्भवानाम्)
तूललाक्षाक्षौमवल्ककार्पासरौमकौशेयकौषधगन्धपुष्पफलशाकपण्यानाम्of marketable goods such as fibre, lac, linen, bark, cotton, wool, silk, medicines, fragrances, flowers, fruits, vegetables
तूललाक्षाक्षौमवल्ककार्पासरौमकौशेयकौषधगन्धपुष्पफलशाकपण्यानाम्:
TypeNoun (compound)
Rootपण्य (प्रधान)
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वेन सूची; (वन्यानाम् इत्यस्य विशेषण-समूहः)
काष्ठवेणुमांसवल्लूराणाम्of timber, bamboo, meat, and dried meat
काष्ठवेणुमांसवल्लूराणाम्:
TypeNoun (compound)
Rootकाष्ठ/वेणु/मांस/वल्लूर
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्; (पण्यानाम् इत्यन्वयः)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
गृह्णीयुःthey should take/collect
गृह्णीयुः:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formलोट् (आज्ञार्थे) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः बहुवचनम्; विधिवचनम्
दन्ताजिनस्यof ivory and hide/skin
दन्ताजिनस्य:
TypeNoun (compound)
Rootदन्त + अजिन
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्; (अर्धम् इत्यस्य षष्ठी-सम्बन्धः)
अर्धम्half (a share)
अर्धम्:
TypeNoun/Adjective
Rootअर्ध
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; कर्म (गृह्णीयुः)
S
state treasury/revenue authority (implied)
P
producers and traders (implied)

FAQs

A differentiated base-rate system: staples and renewables are taxed moderately, while high-value/strategic goods (ivory/skins) bear heavier extraction.