Sutra 19
Devanagari script
अमात्यजनपदव्यसनयोर्जनपदव्यसनं गरीयः इति विशालाक्षः ॥ कZ_०८.१.१९ ॥
Transliteration
amātya-janapada-vyasanayor janapada-vyasanaṃ garīyaḥ iti viśālākṣaḥ.
Translation
Sa pagitan ng kapahamakan na tumatama sa mga ministro at kapahamakan na tumatama sa kanayunan, mas mabigat ang kapahamakan ng kanayunan—wika ni Viśālākṣa.
Word by Word
अमात्यminister; high official
अमात्य:
TypeNoun
Rootअमात्य
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
जनपदcountry; realm; province (with its people)
जनपद:
TypeNoun
Rootजनपद
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
व्यसनयोःof the two misfortunes/calamities
व्यसनयोः:
TypeNoun
Rootव्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी/सप्तमी द्विवचन; (यहाँ षष्ठी द्विवचन: ‘of the two calamities/misfortunes’)
जनपदव्यसनम्the calamity of the realm
जनपदव्यसनम्:
TypeNoun
Rootजनपदव्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; समास: जनपदस्य व्यसनम्
गरीयःmore serious; graver
गरीयः:
TypeAdjective
Rootगरियस् (गुरु-तुल्यतर)
Formपुं/नपुंसक; प्रथमा एकवचन; तुलनात्मक (comparative): ‘heavier/greater/more serious’
इतिthus; so (quotative)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपात; उद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थ
विशालाक्षःViśālākṣa (an authority)
विशालाक्षः:
TypeNoun (proper name)
Rootविशालाक्ष
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; आचार्यनाम
Entities Mentioned
A
amātya (ministers)J
janapada (countryside/realm)V
Viśālākṣa (school/authority)FAQs
Because the countryside is the revenue, manpower, and supply base; its breakdown harms all state functions and is harder to quickly replace than individual officials.