Sutra 10
Devanagari script
पृष्ठतः कक्ष्याविभागे स्त्रीनिवेशो गर्भव्याधिसंस्था वृक्षोदकस्थानं च ॥ कZ_०१.२०.१० ॥
Transliteration
pṛṣṭhataḥ kakṣyāvibhāge strīniveśo garbhavyādhisaṃsthā vṛkṣodakasthānaṃ ca
Translation
Sa likuran, sa loob ng paghahati ng mga panloob na silid, nararapat na naroon ang tirahan ng mga babae, ang lugar para sa pagbubuntis at karamdaman, at gayundin ang lugar para sa mga puno at tubig.
Word by Word
पृष्ठतःat/from the rear; behind
पृष्ठतः:
TypeAdverb
Rootपृष्ठ
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्यय (ablatival adverb) ‘from/at the back’
कक्ष्या-विभागेin the division/section of the (fort’s) kक्ष्या (corridor/enclosure zone)
कक्ष्या-विभागे:
TypeNoun
Rootविभाग
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी; ‘कक्ष्यायाः विभागे’ (in the division/section of the corridor/zone)
स्त्री-निवेशःthe women’s quarters (residential placement)
स्त्री-निवेशः:
TypeNoun
Rootनिवेश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘स्त्रियाः निवेशः’
गर्भ-व्याधि-संस्थाan establishment for maternity and illness (medical facility)
गर्भ-व्याधि-संस्था:
TypeNoun
Rootसंस्था
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘गर्भस्य व्याधेः (च) संस्था’ = arrangement/establishment for pregnancy and illness (i.e., maternity & infirmary provision)
वृक्ष-उदक-स्थानम्a place/area for trees and water
वृक्ष-उदक-स्थानम्:
TypeNoun
Rootस्थान
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘वृक्षाणां च उदकस्य च स्थानम्’ (place for trees and water)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
Entities Mentioned
K
kakṣyāS
strīniveśaG
garbhaV
vyādhiV
vṛkṣaU
udakaFAQs
Rear zoning increases privacy and protection for sensitive residents (women, maternity/illness cases) and secures critical utilities (water, controlled greenery) away from main access routes.