Sutra 24

Devanagari script

तस्मादृतुमत्यां महिष्यामृत्विजश्चरुमैन्द्राबार्हस्पत्यं निर्वपेयुः ॥ कZ_०१.१७.२४ ॥

Transliteration

tasmād ṛtumatyāṃ mahiṣyām ṛtvijaś carum aindrābārhaspatyaṃ nirvapeyuḥ

Translation

Kaya nga, kapag nasa panahon (fertile period) ang punong reyna, ang mga paring tagapagpaganap ng ritwal ay dapat maghandog ng alay na caru para kina Indra at Bṛhaspati (aindra-bārhaspatya).

Word by Word

• तस्मात्: therefore; from that (reason)
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; पञ्चमी एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (ablative sg. of तद्)

• ऋतुमत्याम्: in (a woman) who is in season / fertile period
• Type: Noun (adjectival feminine)
• Root: ऋतुमती
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; विशेषण (locative sg.)

• महिष्याम्: in the chief queen
• Type: Noun
• Root: महिषी
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; अधिकरण (locative sg.)

• ऋत्विजः: the officiating priests
• Type: Noun
• Root: ऋत्विज्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; कर्तृ (nom. pl.)

• चरुम्: a cooked oblation (caru)
• Type: Noun
• Root: चरु
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्म (acc. sg.)

• ऐन्द्राबार्हस्पत्यम्: pertaining to Indra and Bṛhaspati (i.e., dedicated to both)
• Type: Adjective (ritual epithet)
• Root: ऐन्द्राबार्हस्पत्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; विशेषण (acc. sg.)—चरुम् इति विशेषयति; (इन्द्र + बृहस्पति-सम्बन्धि)

• निर्वपेयुः: should offer / should place (the oblation)
• Type: Verb
• Root: निर्वप्
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन; धातु: वप् (वपन/निक्षेप) उपसर्ग: निर्; विधेय-क्रिया

Entities Mentioned

• chief queen (mahiṣī)
• priests (ṛtvij)
• Indra
• Bṛhaspati

More Details

FAQs

Why does a governance text prescribe fertility rites?

Because producing a legitimate heir is a core state-security objective; ritual also publicly reinforces legitimacy and elite consensus.