Sutra 16
Devanagari script
वत्सेनेव हि धेनुं पितरमस्य सामन्तो दुह्यात् ॥ कZ_०१.१७.१६ ॥
Transliteration
vatseneva hi dhenuṃ pitaram asya sāmanto duhyāt
Translation
Gaya ng guya na sumisipsip ng gatas sa baka, gayon din ang isang sāmanta (pyudal na pinuno sa hanggahan) ay “gagatasan” (pagsasamantalahan) ang ama ng prinsipe (ang hari) sa pamamagitan niya.
Word by Word
वत्सेनby/with a calf
वत्सेन:
TypeNoun
Rootवत्स
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (करणे)
इवas if; like
इव:
TypeParticle
Rootइव
Formउपमा-अव्यय (simile marker)
हिindeed; for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात (emphasis/justification)
धेनुम्a milch-cow
धेनुम्:
TypeNoun
Rootधेनु
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (कर्म)
पितरम्the father
पितरम्:
TypeNoun
Rootपितृ
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (कर्म)
अस्यof him; his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formषष्ठी-एकवचन (सम्बन्ध)
सामन्तःthe samanta (feudatory/neighboring subordinate ruler)
सामन्तः:
TypeNoun
Rootसामन्त
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (कर्ता)
दुह्यात्should milk; should extract (benefit/revenue)
दुह्यात्:
TypeVerb
Rootदुह्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; लट्-अर्थे विधि/आदेश (should milk)
Entities Mentioned
S
sāmanta (feudatory lord)K
king (father)P
prince (implied)FAQs
A prince can become an instrument for feudatories to extract concessions from the king; therefore, the prince’s placement and influences must be controlled.