Sutra 45
Devanagari script
अवाप्तार्थः कालं नातिक्रामयेत् ॥ कZ_०१.१५.४५ ॥
Transliteration
avāptārthaḥ kālaṃ nātikrāmayet
Translation
Kapag natamo na ang layunin, hindi niya dapat hayaang lumampas ang panahon (ibig sabihin, dapat kumilos nang walang pagkaantala).
Word by Word
अवाप्तार्थःone who has achieved the objective; one whose purpose is accomplished
अवाप्तार्थः:
TypeNoun (adjectival)
Rootअवाप् (√आप्) / अर्थ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; समासः अवाप्तः (कृदन्त, क्त-प्रत्यय, ‘प्राप्तः’) + अर्थः (‘उद्देश्य/प्रयोजनम्’) → ‘अवाप्तार्थः’ = ‘यस्य अर्थः अवाप्तः’ (बहुव्रीहिवत् विशेषण-प्रयोगः)
कालम्time; the proper time/occasion
कालम्:
TypeNoun
Rootकाल
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्मपदम् (अतिक्रम्-क्रियायाः)
नnot
न:
TypeParticle (negation)
Rootन
Formनिषेध-अव्ययम्; ‘अतिक्रामयेत्’ इत्यस्य निषेधः
अतिक्रामयेत्should not overstep/let pass; should not miss (the time)
अतिक्रामयेत्:
TypeVerb
Rootअति-क्रम् (√क्रम्)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative-formation (णिच्) from √क्रम् with उपसर्ग ‘अति-’ → ‘अतिक्रामयति’; अर्थः ‘अतिक्रमणं कारयेत्/लङ्घयेत्’
Entities Mentioned
K
kingFAQs
Once a decision is reached, delay destroys advantage—political, military, or administrative—so execution must match the moment.