Sutra 11
Devanagari script
शत्रुसाम्ये यो धार्मिकाभियोगिनः पार्ष्णिं गृह्णाति सोऽतिसंधत्ते ॥ कZ_०७.१३.११ ॥
Transliteration
śatrusāmye yo dhārmikābhiyoginaḥ pārṣṇiṃ gṛhṇāti so ’tisaṃdhatte
Translation
Kapag balanse ang mapanlabang presyon, ang sinumang “humahawak sa sakong” (kumikilos bilang kaaway sa likuran) laban sa isang pinunong nagsasakdal ng makatarungang paghahabol ay lumalampas sa nararapat (labis o di-makatwirang pakikipag-alyansa).
Word by Word
शत्रु-साम्येin a situation of equality with the enemy
शत्रु-साम्ये:
TypeNoun
Rootसाम्य
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचने सप्तमी; शत्रोः साम्ये = शत्रु-समत्वे
यःwho (he who)
यः:
TypePronoun
Rootयद्
Formपुंलिङ्गे एकवचने प्रथमा; सम्बन्धसूचकः
धार्मिक-अभियोगिनःof a righteous accuser / of one who brings a lawful charge
धार्मिक-अभियोगिनः:
TypeNoun
Rootअभियोगिन्
Formपुंलिङ्गे एकवचने षष्ठी; धार्मिकः अभियोगी = धर्माधारित-अभियोगकर्ता/अभियोजकः
पार्ष्णिम्the heel (i.e., the rear/weak point)
पार्ष्णिम्:
TypeNoun
Rootपार्ष्णि
Formस्त्रीलिङ्गे एकवचने द्वितीया; ‘एड़ी/पश्चात्-भाग’ अर्थे
गृह्णातिseizes / takes hold of
गृह्णाति:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः ग्रह् (गृह्णाति)
सःhe
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्गे एकवचने प्रथमा
अति-संधत्तेoverreaches / makes an excessive (overreaching) settlement/combination
अति-संधत्ते:
TypeVerb
Rootसम्-धा
Formलट्-लकारः, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; सम्+धा → संधत्ते, उपसर्गः अति-
Entities Mentioned
Ś
śatru (enemy)D
dhārmikābhiyogin (ruler with righteous claim)P
pārṣṇigrāha (rear-enemy)FAQs
It denotes a rear-enemy move—opportunistically attacking or pressuring a party from behind while they are engaged elsewhere.
Because turning against a party with a lawful claim in a balanced-threat environment is strategically excessive: it creates broad hostility and unstable alignments.