Sutra 26
Devanagari script
चिरतरेणाल्पतरं वृद्ध्युदयतरं वा क्षेष्ये विपरीतं परः इति ज्ञात्वा क्षयमुपेक्षेत ॥ कZ_०७.१.२६ ॥
Transliteration
ciratareṇālpataraṃ vṛddhyudayataraṃ vā kṣeṣye viparītaṃ paraḥ iti jñātvā kṣayam upekṣeta
Translation
Sa pagkaalam na (kahit) siya ay uurong nang mas mabagal, mas kaunti, o sa paraang nagbubunga pa rin ng mas malakas na pagbangon/pagsulong kaysa sa kalaban—na ang kalagayan ay kabaligtaran—dapat niyang ipagwalang-bahala ang pag-urong.
Word by Word
चिरतरेणby a longer (time); after a longer duration
चिरतरेण:
TypeAdjective
Rootचिर
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे/स्त्रीलिङ्गे (प्रयोगतः साधारण-विशेषण), तृतीया एकवचन; तुलनात्मक-प्रत्यय (तर) — ‘चिरतर’
अल्पतरम्smaller; lesser (loss)
अल्पतरम्:
TypeAdjective
Rootअल्प
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; तुलनात्मक-प्रत्यय (तर) — ‘अल्पतर’
वृद्धि-उदयतरम्or more conducive to increase and gain (i.e., yielding greater growth/profit)
वृद्धि-उदयतरम्:
TypeNoun (compound used adjectivally)
Rootवृद्धि, उदय
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘वृद्ध्युदय’ (वृद्धि + उदय) ततः ‘वृद्ध्युदयतर’ (तर-प्रत्यय)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
क्षेष्येI will incur loss / I shall be diminished
क्षेष्ये:
TypeVerb
Rootक्षि (क्षयार्थे)
Formलृट्/लुट्-भावी (भविष्यत्काल), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष एकवचन; ‘क्षेष्ये’ = ‘I shall diminish/lose’
विपरीतम्the opposite (will happen)
विपरीतम्:
TypeAdjective
Rootविपरीत
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषणरूपेण (अर्थतः ‘the opposite’)
परःthe other (party)
परः:
TypePronoun/Adjective (substantive)
Rootपर
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचन; ‘the other (person/party)’
इतिthus (thinking/quoting)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (इत्यादि)
ज्ञात्वाhaving known; after ascertaining
ज्ञात्वा:
TypeVerbal indeclinable (gerund)
Rootज्ञा
Formक्त्वा-प्रत्यय (ल्यप्), अव्यय; पूर्वकर्म-निर्देशः — ‘having known/ascertained’
क्षयम्loss; diminution
क्षयम्:
TypeNoun
Rootक्षय
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचन
उपेक्षेतhe should overlook; he should ignore/tolerate
उपेक्षेत:
TypeVerb
Rootउप-ईक्ष् (उपेक्ष्)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन; ‘he should disregard/overlook’
Entities Mentioned
S
svāminP
para (opponent)FAQs
If the decline is slower/shallower or positions him for a stronger rebound than the rival, the net relative advantage remains with him, so panic responses are unnecessary.