Sutra 1
Devanagari script
ग्रामारण्यानामध्वनि निवेशान्यवसेन्धनोदकवशेन परिसंख्याय स्थानासनगमनकालं च यात्रां यायात् ॥ कZ_१०.२.०१ ॥
Transliteration
grāmāraṇyānām adhvani niveśāni avasendhanodakavaśena parisaṃkhyāya sthānāsana-gamana-kālaṃ ca yātrāṃ yāyāt
Translation
Sa mga rutang dumaraan sa mga nayon at kagubatan, dapat niyang planuhin ang mga kampong hintuan (staging camps) sa pamamagitan ng pagtutuos ayon sa pagkakaroon ng kumpay, panggatong, at tubig, at ayon din sa oras na kailangan para sa paghinto, paglalagay ng kampo, at paggalaw; sa gayon niya isasagawa ang martsa.
Word by Word
ग्रामvillage(s)
ग्राम:
TypeNoun
Rootग्राम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (समासपूर्वपद)
अरण्यानाम्of forests / of wilderness tracts
अरण्यानाम्:
TypeNoun
Rootअरण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
अध्वनिon the route / on the road
अध्वनि:
TypeNoun
Rootअध्वन्
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
निवेशानिencampments / halting stations
निवेशानि:
TypeNoun
Rootनिवेश
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन
अवसेन्धनfuel (for halts)
अवसेन्धन:
TypeNoun
Rootअवसेन्धन
Formनपुंसकलिङ्ग; (समाहारद्वन्द्व/समासपूर्वपद) प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
उदकwater
उदक:
TypeNoun
Rootउदक
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासपूर्वपद) प्रथमा/द्वितीया एकवचन
वशेनaccording to / depending on
वशेन:
TypeNoun
Rootवश
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘वशेन’ = ‘अनुसारतः/आश्रित्य’
परिसंख्यायhaving calculated / after estimating
परिसंख्याय:
TypeVerb
Rootपरि√संख्या
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having calculated/estimated’
स्थानhalting
स्थान:
TypeNoun
Rootस्थान
Formनपुंसकलिङ्ग; (स्थान-आसन-गमन-कालम् इति समाहारद्वन्द्वस्य पूर्वपद)
आसनresting
आसन:
TypeNoun
Rootआसन
Formनपुंसकलिङ्ग; (समाहारद्वन्द्वस्य पद)
गमनmarching / movement
गमन:
TypeNoun
Rootगमन
Formनपुंसकलिङ्ग; (समाहारद्वन्द्वस्य पद)
कालम्time (schedule)
कालम्:
TypeNoun
Rootकाल
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; (समाहारद्वन्द्वः: स्थान-आसन-गमन-कालम् = one collective object)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
यात्राम्the march / expedition
यात्राम्:
TypeNoun
Rootयात्रा
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
यायात्should undertake / should proceed
यायात्:
TypeVerb
Rootया
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; ‘he should go/undertake’
Entities Mentioned
V
villagesF
forestsS
staging camps (niveśa)FAQs
Resource sufficiency (fodder, fuel, water) combined with time-budgeting for rest and movement, to maintain endurance and prevent breakdown.