Arthashastra Adhyaya 1
SanghaAdhyaya 1

Adhyaya 1

Itinuturo ng Aklat 11.1 kung paano binabago ng isang Vijigīṣu ang isang adhṛṣya saṅgha mula sa pederadong paglaban tungo sa isang pakinabang na kayang kontrolin: kinoko-opt ang mga kaangkop at maingat na binibiyak ang mga di-kaangkop sa pamamagitan ng bheda na pinangungunahan ng mga espiya bago ilapat ang daṇḍa. Ang pagkakabuklod ng saṅgha ay mas mataas na uri ng yaman ng kapangyarihan—mas mahirap talunin kaysa sa karaniwang lakas o karaniwang pakikipagkaibigan. Nahahati ang patakaran: isama ang mga kaibigang saṅgha sa pamamagitan ng sāma/dāna; buwagin ang mga kaaway sa pamamagitan ng bheda→daṇḍa. Minamapa ng mga espiya ang mga alitan at pinasisiklab ang mga away sa mga paaralan, lugar ng guild, sugalan, at mga tavern. Ginagamit bilang pampabilis ang mga hangganan ng katayuan (pag-aasawa/pagsasalo sa pagkain) at mga pagtatalo sa yaman. Ang mga insidenteng itinanghal sa gabi tungkol sa ari-arian, baka, o tao ay lumilikha ng polarisasyon at sisihan. Kapag lumitaw ang isang hīna-pakṣa, pinopondohan at pinoprotektahan ito ng hari upang wasakin ang kabilang paksyon. Layunin ng mandala: pigilan ang saṅgha na maging nagpapatatag na kaalyado ng kaaway o isang sangay na pamimilit ng kaaway.

Sutras

Sutra 11

संघा हि संहतत्वादधृष्याः परेषाम् ॥ कZ_११.१.०२ ॥

Ang mga pamayanang pampolitika na pangkorporasyon (saṅgha) ay mahirap daigin ng mga tagalabas sapagkat kumikilos sila nang magkakaisa.

Sutra 12

ताननुगुणान्भुञ्जीत सामदानाभ्याम् विगुणान्भेददण्डाभ्याम् ॥ कZ_११.१.०३ ॥

Ang mga kaayon ng sariling kapakinabangan ay dapat pamahalaan sa pamamagitan ng pakikipagkasundo at mga pang-akit na gantimpala; ang mga hindi kaayon ay dapat harapin sa pamamagitan ng paghahati-hati at pamimilit sa lakas.

Sutra 13

काम्बोजसुराष्ट्रक्षत्रियश्रेण्यादयो वार्त्तशस्त्रोपजीविनः ॥ कZ_११.१.०४ ॥

Ang mga Kāmboja, Saurāṣṭra, at mga pamayanang-gild ng kṣatriya at iba pang katulad nila ay nabubuhay sa kalakalan/agrikultura at sa sandata.

Sutra 14

लिच्छिविकवृजिकमल्लकमद्रककुकुरकुरुपाञ्चालादयो राजशब्दोपजीविनः ॥ कZ_११.१.०५ ॥

Ang mga Licchavi, Kavṛjika, Mallaka, Madraka, Kukura, Kuru, Pāñcāla at iba pang katulad nila ay nabubuhay sa titulo at katayuang “hari”—ibig sabihin, sa pinagsasaluhang soberanya ng mga elit.

Sutra 15

सर्वेषामासन्नाः सत्त्रिणः संघानां परस्परन्यङ्गद्वेषवैरकलहस्थानान्युपलभ्य क्रमाभिनीतं भेदमुपचारयेयुः असौ त्वा विजल्पति इति ॥ कZ_११.१.०६ ॥

Ang mga ahenteng inilagay na malapit sa lahat ng panig ay dapat tukuyin ang mga pinagmumulan ng pagmamaliit, poot, pagkapoot bilang kaaway, at alitan sa loob ng isang saṅgha, at saka unti-unting magpatupad ng paghahati-hati—sa pamamagitan ng mga parinig gaya ng, “Sinisiraan ka niya.”

Sutra 16

एवमुभयतोबद्धरोषाणां विद्याशिल्पद्यूतवैहारिकेष्वाचार्यव्यञ्जना बालकलहानुत्पादयेयुः ॥ कZ_११.१.०७ ॥

Kaya nito, kapag ang galit ay nakatali sa magkabilang panig, ang mga operatibang nagkukunwaring guro ay dapat magpasiklab ng mga alitan ng kabataan sa mga lugar ng pag-aaral, mga sining/kasanayan, pagsusugal, at libangan.

Sutra 17

वेशशौण्डिकेषु वा प्रतिलोमप्रशंसाभिः संघमुख्यमनुष्याणां तीक्ष्णाः कलहानुत्पादयेयुः कृत्यपक्षोपग्रहेण वा ॥ कZ_११.१.०८ ॥

Or, in brothel and tavern circles, they should incite sharp quarrels among leading saṅgha men through ‘contrary praise’ (backhanded/partisan commendation), or by backing a clique of operatives.

Sutra 18

कुमारकान्विशिष्टच्छिन्दिकया हीनच्छिन्दिकानुत्साहयेयुः ॥ कZ_११.१.०९ ॥

Using a ‘superior’ group of youths, they should embolden the ‘inferior’ group of youths (to challenge the hierarchy).

Sutra 19

विशिष्टानां चैकपात्रं विवाहं वा हीनेभ्यो वारयेयुः ॥ कZ_११.१.१० ॥

And they should prevent the ‘superiors’ from sharing the same table (commensality) or contracting marriages with the ‘inferiors’.

Sutra 20

हीनान्वा विशिष्टैरेकपात्रे विवाहे वा योजयेयुः ॥ कZ_११.१.११ ॥

Or they should pair the ‘inferiors’ with the ‘superiors’ in common-table association or marriage (selectively), to reconfigure factions.

Sutra 42

आढ्यविधवा गूढाजीवा योगस्त्रियो वा दायनिक्षेपार्थं विवदमानाः संघमुख्यानुन्मादयेयुः अदितिकौशिकस्त्रियो नर्तकीगायना वा ॥ कZ_११.१.४२ ॥

Ang mayayamang balo—na mga lihim na ahente—o mga babaeng asetiko ay maaaring, sa pamamagitan ng pagsasadula ng mga alitan tungkol sa mana o sa mga idinepositong salapi/ari-arian, magtulak sa mga pinuno ng isang konfederasyon tungo sa pagkabalisa; gayundin ang mga babaeng uri ng Aditi–Kauśika, o mga kurtisana, mananayaw, at mang-aawit (na ginagamit bilang mga operatiba).

Sutra 43

प्रतिपन्नान् गूढवेश्मसु रात्रिसमागमप्रविष्टांस्तीक्ष्णा हन्युर्बद्ध्वा हरेयुर्वा ॥ कZ_११.१.४३ ॥

When the targets have been drawn in and enter secret houses for a night rendezvous, the sharp agents should kill them, or bind and carry them off.

Sutra 44

सत्त्री वा स्त्रीलोलुपं संघमुख्यं प्ररूपयेत् अमुष्मिन् ग्रामे दरिद्रकुल्लमपसृतम् तस्य स्त्री राजार्हा गृहाणैनामिति ॥ कZ_११.१.४४ ॥

A female agent may identify a confederation chief who is lustful for women and present (a bait narrative): 'In that village a poor man of low lineage has been driven out; his wife is fit for a king—take her.'

Sutra 45

गृहीतायामर्धमासानन्तरं सिद्धव्यञ्जनो दूष्यसंघमुख्यमध्ये प्रक्रोशेत् असौ मे मुख्यो भार्यां स्नुषां भगिनीं दुहितरं वाधिचरति इति ॥ कZ_११.१.४५ ॥

After she has been taken, about half a month later a planted informer should cry out in the midst of the confederation’s leaders: 'That chief of mine violates (seduces) my wife—or my daughter-in-law, sister, or daughter.'

Sutra 46

तं चेत्संघो निगृह्णीयात् राजैनमुपगृह्य विगुणेषु विक्रमयेत् ॥ कZ_११.१.४६ ॥

If the confederation restrains (disciplines) him, the king should take him into custody/protection and deploy him against them through their vulnerabilities.

Sutra 47

अनिगृहीते सिद्धव्यञ्जनं रात्रौ तीक्ष्णाः प्रवासयेयुः ॥ कZ_११.१.४७ ॥

If he is not restrained, the sharp agents should, by night, remove/relocate the planted informer to safety.

Sutra 48

ततस्तद्व्यञ्जनाः प्रक्रोशेयुः असौ ब्रह्महा ब्राह्मणीजारश्च इति ॥ कZ_११.१.४८ ॥

Pagkatapos, dapat ipahayag ng mga tagapagbalita na iyon: “Siya ay mamamatay-tao ng isang Brahmin, at siya rin ang mapangalunyang kasintahan ng isang babaeng Brahmin.”

Sutra 49

कार्तान्तिकव्यञ्जनो वा कन्यामन्येन वृतामन्यस्य प्ररूपयेत् अमुष्य कन्या राजपत्नी राजप्रसविनी च भविष्यति सर्वस्वेन प्रसह्य वैनां लभस्व इति ॥ कZ_११.१.४९ ॥

O kaya, ang isang ahenteng nagpapanggap na astrologo/manghuhula ay maaaring magpakita ng isang dalaga—na nakatakda nang ipakasal sa isang lalaki—sa ibang lalaki, na nagsasabing: “Ang anak na babae ng lalaking iyon ay magiging asawa ng hari at magsisilang ng isang hari; agawin mo siya sa anumang paraan at makuha mo siya.”

Sutra 50

अलभ्यमानायां परपक्षमुद्धर्षयेत् ॥ कZ_११.१.५० ॥

Kung hindi siya makuha, dapat niyang udyukan/pag-alabin ang kabilang panig (paksyon).

Sutra 51

लब्धायां सिद्धः कलहः ॥ कZ_११.१.५१ ॥

Kapag nakuha na siya, natupad na ang alitan (nagtagumpay ang operasyon).

Frequently Asked Questions

By preventing cohesive hostile confederacies from forming an external ‘hard shell,’ the Vijigīṣu reduces frontier insecurity, lowers the cost of open war, and stabilizes trade routes and revenue—welfare achieved through preemptive political neutralization.

This chapter does not specify a codified penalty; enforcement is strategic. Non-compliance by agents implies royal sanction under espionage discipline (removal, punishment, or covert disposal as per broader guḍha-puruṣa regulations), while hostile factions face targeted elimination once isolated (pratipakṣa-vadha) backed by kośa and daṇḍa.

Read Arthashastra in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App