Adhyaya 12
Ginagawang “nababasá” ng estado ang mga alitan sa kasal at sekswal sa Kabanata 4.12 sa pamamagitan ng pag-uuri ayon sa pahintulot, pangangalaga/guardianship, śulka (dote o bayad sa kasal), at panlilinlang, at saka pagpapatupad ng mga pamantayang parusa upang protektahan ang mga sambahayan at kita. Ibinabalangkas nito ang mga alitang intim bilang panganib sa kaayusang pampubliko sa ilalim ng Daṇḍanīti (pag-aalis ng “tinik”). Ibinabagay ang bigat ng pagkakasala ayon sa pahintulot (akāmā/sakāmā), panlilinlang (kabilang ang pagpapalit ng nobya), at pamimilit sa pamamagitan ng śulka. Itinuturing ang guardianship at kabayarang ibinibigay bilang mga legal na pivot para sa balidong pagbuo ng pagsasama at pananagutan. Iniuugnay ang alitang sekswal/pag-aasawa sa mana at sa integridad ng ari-ariang paternal. Layunin nitong bawasan ang paghihiganti, pagtakas, at paglilitis sa pamamagitan ng mahuhulaang paghatol at restitusyon. Nagsisilbi ito sa estratehikong pangangailangan ng vijigīṣu: ang mga sambahayang may kaayusan sa loob ang saligan ng lakas ng janapada.
Sutras
Sutra 1
सवर्णामप्राप्तफलां प्रकुर्वतो हस्तवधः चतुःशतो वा दण्डः ॥ कZ_०४.१२.०१ ॥
For one who violates a woman of the same social class who has not attained sexual maturity, the penalty is amputation of the hand, or a fine of 400 (paṇas).
Sutra 2
मृतायां वधः ॥ कZ_०४.१२.०२ ॥
If she dies, (the offender is punished with) death.
Sutra 3
प्राप्तफलां प्रकुर्वतो मध्यमाप्रदेशिनीवधो द्विशतो वा दण्डः ॥ कZ_०४.१२.०३ ॥
For one who violates a sexually mature woman, the penalty is the ‘middle’ mutilation (cutting of the middle finger), or a fine of 200 (paṇas).
Sutra 4
पितुश्चावहीनं दद्यात् ॥ कZ_०४.१२.०४ ॥
And he should also pay the father/guardian an ‘avahīna’ payment (a compensatory amount as assessed).
Sutra 5
न च प्राकाम्यमकामायां लब्भेत ॥ कZ_०४.१२.०५ ॥
At walang nakakamit na legal na karapatan sa pakikipagtalik (prākāmya) sa kaso ng babaeng hindi pumapayag (akāmā).
Sutra 6
सकामायां चतुष्पञ्चाशत्पणो दण्डः स्त्रियास्त्वर्धदण्डः ॥ कZ_०४.१२.०६ ॥
Kung siya ay pumapayag (sakāmā), ang multa ay limampu’t apat na paṇa; para sa babae, kalahati ang parusa.
Sutra 7
परशुल्कावरुद्धायां हस्तवधः चतुःशतो वा दण्डः शुल्कदानं च ॥ कZ_०४.१२.०७ ॥
Sa kaso ng isang babaeng “naharang/nahawakan” dahil sa bride-price (śulka) ng iba (ibig sabihin, nakakontrata na siya sa iba sa pamamagitan ng śulka), ang parusa ay pagputol ng kamay, o multa na apat na raan (paṇa), at pagbabayad din ng śulka.
Sutra 8
सप्तार्तवप्रजातां वरणादूर्ध्वमलभमानः प्रकृत्य प्राकामी स्यात् न च पितुरवहीनं दद्यात् ॥ कZ_०४.१२.०८ ॥
Kung matapos piliin (siya), ang isang lalaki ay hindi makuha ang isang dalagang nagsimula nang magregla at umabot na sa pitong regla, ituturing siyang may karapatan ayon sa tuntunin (prākāmī). At hindi siya dapat pagbayarin ng anumang bagay na magbabawas sa nararapat na bahagi ng ama (ibig sabihin, walang di-wastong kaltas/pagpigil laban sa ama).
Sutra 9
ऋतुप्रतिरोधिभिः स्वाम्यादपक्रामति ॥ कZ_०४.१२.०९ ॥
Sa paghadlang sa (tamang) panahon (ṛtu) niya, nawawala ang karapatang-ari/karapatang-umangkin sa pag-aasawa (svāmya).
Sutra 10
त्रिवर्षप्रजातार्तवायास्तुल्यो गन्तुमदोषः ततः परमतुल्योऽप्यनलंकृतायाः ॥ कZ_०४.१२.१० ॥
Para sa babaeng nagsimula ang regla tatlong taon na ang nakalipas, ang pagpunta sa lalaking kapantay ang katayuan ay hindi kasalanan; pagkatapos noon, kahit ang pagpunta sa lalaking hindi kapantay ang katayuan ay hindi rin kasalanan—kung hindi siya nabibigyan ng palamuti/suporta sa kabuhayan (analaṃkṛtā).
Sutra 11
पितृद्रव्यादाने स्तेयं भजेत ॥ कZ_०४.१२.११ ॥
Ang pagkuha ng ari-arian ng ama ay pagnanakaw.
Sutra 12
परमुद्दिश्यान्यस्य विन्दतो द्विशतो दण्डः ॥ कZ_०४.१२.१२ ॥
Kung ang layon ay ibang tao ngunit nakamit ang iba (ibig sabihin, nakuha ang maling tao/panig dahil sa panlilinlang), ang multa ay 200 paṇa.
Sutra 13
न च प्राकांयमकामायां लभेत ॥ कZ_०४.१२.१३ ॥
At walang legal na karapatan sa pakikipagtalik (prākāmya) na nakukuha sa kaso ng babaeng ayaw (akāmā).
Sutra 14
कन्यामन्यां दर्शयित्वान्यां प्रयच्छतः शत्यो दण्डस्तुल्यायाम् हीनायां द्विगुणः ॥ कZ_०४.१२.१४ ॥
Ang sinumang matapos magpakita ng isang dalaga ay magbigay ng iba bilang kapalit, papatawan ng multang 100 paṇa kung kapantay ang katayuan ng ipinalit; kung mas mababa, dodoblehin ang multa.
Sutra 15
प्रकर्मण्यकुमार्याश्चतुष्पञ्चाशत्पणो दण्डः शुल्कव्ययकर्मणी च प्रतिदद्यात् ॥ कZ_०४.१२.१५ ॥
For one who has sexual intercourse first with an unmarried girl (i.e., causes her initial defloration), the fine is fifty-four paṇas; and he shall also reimburse the bride-price (śulka) and the related expenses and rites (vyaya, karmaṇī).
Sutra 16
अवस्थाय तज्जातं पश्चात्कृता द्विगुणं दद्यात् ॥ कZ_०४.१२.१६ ॥
Kung matapos maghintay hanggang sa magkaroon ng pagbubuntis/anak mula sa gawaing iyon ay saka niya ginawa ang kasunod na gawain (ibig sabihin, ipinagpaliban ang pag-aayos at kumilos lamang kalaunan), magbabayad siya ng dobleng multa.
Sutra 17
अन्यशोणितोपधाने द्विशतो दण्डः मिथ्याभिशंसिनश्च पुंसः ॥ कZ_०४.१२.१७ ॥
Para sa pagtatanim ng “dugo ng iba” bilang ebidensiya (anya-śoṇita-upadhāna), ang multa ay dalawang daang paṇa; gayundin para sa lalaking gumagawa ng maling paratang.
Sutra 18
शुल्कव्ययकर्मणी च जीयेत ॥ कZ_०४.१२.१८ ॥
Mawawalan din siya ng karapatang maghabol hinggil sa bride-price, mga gastusin, at mga ritwal.
Sutra 19
न च प्राकांयमकामायां लभेत ॥ कZ_०४.१२.१९ ॥
At hindi niya makakamit ang “prākāmya” (anumang pribilehiyo/ninanais na karapatan) kapag ang babae ay hindi pumapayag (akāmā).
Sutra 20
स्त्रीप्रकृता सकामा समाना द्वादशपणं दण्डं दद्यात्प्रकर्त्री द्विगुणम् ॥ कZ_०४.१२.२० ॥
Kung ang babae ang nagpasimula, pumapayag, at kapantay ang katayuan, magbabayad siya ng multang labindalawang paṇa; ang babaeng nagpasimula ay magbabayad ng doble.
Sutra 21
अकामायाः शत्यो दण्ड आत्मरागार्थं शुल्कदानं च ॥ कZ_०४.१२.२१ ॥
Kapag ayaw niya (hindi pumapayag), ang multa ay isang daang paṇa; at kailangan din niyang bayaran ang bride-price bilang paraan upang makuha ang pagtanggap/pagkagiliw (ātmarāga) niya.
Sutra 22
स्वयं प्रकृता राजदास्यं गच्छेत् ॥ कZ_०४.१२.२२ ॥
Kung siya mismo ang nagpasimula, siya ay ipapadala sa paglilingkod bilang alipin ng hari (royal servitude).
Sutra 23
बहिर्ग्रामस्य प्रकृतायां मिथ्याभिशंसने च द्विगुणो दण्डः ॥ कZ_०४.१२.२३ ॥
Kapag ginawa sa labas ng nayon, at gayundin sa mga kaso ng maling paratang, dinodoble ang multa.
Sutra 24
प्रसह्य कन्यामपहरतो द्विशतः ससुवर्णामुत्तमः ॥ कZ_०४.१२.२४ ॥
Para sa sinumang sapilitang dumukot ng isang dalaga, ang pinakamataas na multa ay dalawang daang paṇa, kasama ang isang suvarṇa (pirasong ginto).
Sutra 25
केशाकेशिकं संग्रहणमुपलिङ्गनाद्वा शरीरोपभोगानाम् तज्जातेभ्यः (तज्ज्ञातेभ्यः) स्त्रीवचनाद्वा ॥ कZ_०४.१२.३५ ॥
Ang patunay (para maitatag) ng pakikipagtalik/paggamit sa katawan ay maaaring makuha mula sa: paghihilahan ng buhok (mga bakas ng pakikipagbuno), sapilitang paghawak, pagyakap, o mga katulad na gawa; at mula rin sa mga taong ganoon (o sa mga nakaaalam ng mga pangyayari), o mula sa sariling pahayag ng babae.
Sutra 26
परचक्राटवीहृतामोघप्रव्यूढामरण्येषु दुर्भिक्षे वा त्यक्तां प्रेतभावोत्सृष्टां वा परस्त्रियं निस्तारयित्वा यथासंभाषितं समुपभुञ्जीत ॥ कZ_०४.१२.३६ ॥
Matapos iligtas ang asawa ng ibang lalaki na dinala ng hukbong kaaway, inanod nang walang magawa (hal., ng baha/agos), iniwan sa kagubatan o sa panahon ng taggutom, o itinakwil na parang “patay na,” ang isang lalaki ay maaari lamang makipagsama sa kanya ayon sa napagkasunduan nila sa pag-uusap.
Sutra 27
जातिविशिष्टामकामामपत्यवतीं निष्क्रयेण दद्यात् ॥ कZ_०४.१२.३७ ॥
Kung siya ay mula sa natatanging pangkat panlipunan, ayaw pumayag, o may mga anak na, dapat siyang ibigay pabalik kapalit ng angkop na pantubos/kabayaran (niṣkraya).
Sutra 28
चोरहस्तान्नदीवेगाद्दुर्भिक्षाद्देशविभ्रमात् ॥ कZ_०४.१२.३८अब् ॥
Mula sa pagkahulog sa kamay ng mga magnanakaw, mula sa lakas ng agos ng ilog, mula sa taggutom, o mula sa pagkaligaw/pagkalito palayo sa sariling lupain—
Sutra 29
निस्तारयित्वा कान्तारान्नष्टां त्यक्तां मृतेति वा ॥ कZ_०४.१२.३८च्द् ॥
—matapos siyang mailigtas at mailabas nang ligtas mula sa ilang, kapag siya ay nawala, iniwan, o inakalang patay na.
Sutra 30
भुञ्जीत स्त्रियमन्येषां यथासंभाषितं नरः ॥ कZ_०४.१२.३९अब् ॥
Ang isang lalaki ay maaari lamang makipagsama/makipagtalik sa babae ng iba ayon sa napagkasunduan ng magkabilang panig (gaya ng napag-usapan).
Sutra 31
न तु राजप्रतापेन प्रमुक्तां स्वजनेन वा ॥ कZ_०४.१२.३९च्द् ॥
Ngunit hindi kung siya ay pinalaya sa pamamagitan ng kapangyarihan ng hari, ni kung pinalaya ng sarili niyang mga kamag-anak.
Sutra 32
न चोत्तमां न चाकामां पूर्वापत्यवतीं न च ॥ कZ_०४.१२.४०अब् ॥
At hindi rin (dapat gawin ito) sa babaeng may mataas na katayuan; ni sa babaeng ayaw; ni sa babaeng may mga anak na.
Sutra 33
ईदृशीं त्वनुरूपेण निष्क्रयेणापवाहयेत् ॥ कZ_०४.१२.४०च्द् ॥
Gayunman, ang gayong babae ay dapat ihatid/ibigay sa pamamagitan ng pantubos na bayad na naaayon sa kalagayan.
Sutra 34
जारं चोर इत्यभिहरतः पञ्चशतो दण्डः हिरण्येन मुञ्चतस्तदष्टगुणः ॥ कZ_०४.१२.३४ ॥
For one who seizes (someone) alleging ‘the adulterer is a thief’, the fine is five hundred (paṇas); if he releases him for money (i.e., takes gold as a bribe/extortion), the penalty is eight times that.
Frequently Asked Questions
Reduced household conflict and retaliatory violence; clearer consent and guardianship boundaries; protection against fraud/coercion in intimate and marriage-like dealings; stabilized inheritance/property expectations—thereby increasing public trust in adjudication and sustaining Janapada order.
A graded schedule: severe corporal penalties (including hand-amputation or death in specified cases), mid-level corporal penalty or 200-paṇa fine in certain cases, 54-paṇa fine for consensual misconduct (with half for the woman), 100-paṇa fine for bride-substitution fraud (double if the substitute is inferior), plus restitution such as payment/return of śulka and reimbursement of śulka-expenses.