Adhyakshaprachara Adhyaya 7 Sutra 2 - Arthashastra | Tagalog | Vedapath

Kautilya

Sutra 2

Devanagari script

तत्राधिकरणानां संख्याप्रचारसंजाताग्रं कर्मान्तानां द्रव्यप्रयोगवृद्धिक्षयव्ययप्रयामव्याजीयोगस्थानवेतनविष्टिप्रमाणम् रत्नसारफल्गुकुप्यानामर्घप्रतिवर्णकमानप्रतिमानोन्मानावमानभाण्डम् देशग्रामजातिकुलसंघानां धर्मव्यवहारचरित्रसंस्थानम् राजोपजीविनां प्रग्रहप्रदेशभोगपरिहारभक्तवेतनलाभम् राज्ञश्च पत्नीपुत्राणां रत्नभूमिलाभं निर्देशोत्पातिकप्रतीकारलाभं मित्रामित्राणां च संधिविग्रहप्रदानादानं निबन्धपुस्तकस्थं कारयेत् ॥ कZ_०२.७.०२ ॥

Transliteration

tatrādhikaraṇānāṃ saṃkhyāpracārasaṃjātāgraṃ karmāntānāṃ dravyaprayogavṛddhikṣayavyayaprayāmavyājīyogasthānavetanaviṣṭipramāṇam ratnasāraphalgukupyānām arghaprativarṇakamānapratimānonmānāvamānabhāṇḍam deśagrāmajātikulasaṃghānāṃ dharmavyavahāracaritrasaṃsthānam rājopajīvināṃ pragrahapradeśabhogaparihārabhaktavetanalābham rājñaś ca patnīputrāṇāṃ ratnabhūmilābhaṃ nirdeśotpātikapratīkāralābhaṃ mitrāmitrāṇāṃ ca saṃdhivigrahapradānādānaṃ nibandhapustakasthaṃ kārayet

Translation

Doon ay dapat niyang ipatala sa mga aklat ng rehistro: ang bilang, paggalaw, pagdami (accrual), at balanse ng mga kaso/usaping pang-administratibo; para sa mga operasyon at gawain ng estado, ang paggamit ng pondo, mga pagtaas, mga pagbaba, mga gastusin, mga pagkaantala/oras ng pangunguna, mga komisyon/pagkakaiba (vyājī), mga pagtatalaga, mga lugar ng trabaho, mga sahod, sapilitang paggawa (viṣṭi), at mga sukat/pamantayan; para sa mahahalagang kalakal, mga metal, at mga karaniwang kalakal, ang mga presyo, pag-uuri ayon sa uri/kulay, mga pamantayan ng sukat at kapasidad, at mga tala ng pagkaluma o pagkasira ng mga kalakal; para sa mga rehiyon, nayon, pangkat panlipunan, angkan, at mga korporasyon, ang kaugaliang batas, gawi sa batas, mga kumbensiyon, at mga kaayusang institusyonal; para sa mga nabubuhay sa paglilingkod sa hari, ang mga pagkakaloob/pagkumpiska, mga alokasyon, paggamit ng lupa/benepisyo, mga pagpapatawad, rasyon, sahod, at mga pakinabang; at para sa hari at sa kanyang mga asawa at mga anak na lalaki, mga pagkuha ng alahas at lupa, mga pakinabang mula sa mga pambihirang tagubilin at mula sa mga panlunas laban sa mga sakuna/palatandaan; at para sa mga kaalyado at mga kaaway, mga tala ng mga kasunduan, pakikidigma, mga ibinigay, at mga tinanggap—lahat ay dapat itago sa mga aklat ng rehistro.

Word by Word

तत्रthere; in that context/section

अधिकरणानाम्of the departments/administrative offices

संख्याप्रचारसंजाताग्रम्(with) a heading arising from numbering and promulgation/issue

कर्मान्तानाम्of the workshops/industrial establishments

द्रव्यप्रयोगवृद्धिक्षयव्ययप्रयामव्याजीयोगस्थानवेतनविष्टिप्रमाणम्the record/measure of disbursement of goods, increase, decrease, expense, processing/throughput, fraud, assignment to posts, wages, and forced labour

रत्नसारफल्गुकुप्यानाम्of jewels, valuable materials, minor goods, and base/ordinary goods

अर्घप्रतिवर्णकमानप्रतिमानोन्मानावमानभाण्डम्the record of price, classification by quality, measures, counter-check measures, weighing/overweighing, undervaluation, and containers

देशग्रामजातिकुलसंघानाम्of regions, villages, birth-groups, families/lineages, and associations

धर्मव्यवहारचरित्रसंस्थानम्the record of law, legal procedure, customary practice, and institutional organization

राजोपजीविनाम्of those who live by the king (royal dependents/servants)

प्रग्रहप्रदेशभोगपरिहारभक्तवेतनलाभम्the record of attachments, territorial allotments, enjoyment rights, exemptions, rations, wages, and gains/perquisites

राज्ञःof the king

चand

पत्नीपुत्राणाम्of (his) wives and sons

रत्नभूमिलाभम्the gain/acquisition of jewels and land

निर्देशोत्पातिकप्रतीकारलाभम्the gain arising from directives/assignments and from countermeasures to calamities/portents

मित्रामित्राणाम्of friends (allies) and enemies

चand

संधिविग्रहप्रदानादानम्the record of peace, war, giving, and taking

निबन्धपुस्तकस्थम्entered/contained in the register-book

कारयेत्should cause (it) to be made/entered

Entities Mentioned

akṣapaṭala (accounts office)

nibandhapustaka (registers)

adhikaraṇa (cases/matters)

karmānta (state works/operations)

vyaya (expenditure)

vyājī (differential/commission)

vetana (wages)

viṣṭi (corvée)

ratna/sāra/phalgukupya (classes of goods)

deśa/grāma/jāti/kula/saṃgha (polity-society units)

mitra/amitra (ally/enemy)

saṃdhi/vigraha (treaty/hostility)

FAQs

What is the administrative purpose of listing such diverse items in the nibandhapustaka?

To create a single, authoritative audit trail linking finance, operations, inventory, personnel entitlements, legal-customary governance, crisis-response actions, and foreign relations—so decisions can be verified and controlled.

Which modern governance functions are combined in this record-keeping scheme?

Treasury/accounting, procurement and inventory management, HR/payroll, compliance and legal administration, risk management, and diplomatic record management.