Sutra 30

Devanagari script

प्रशीर्णं च पुष्पफलं देवकार्यार्थं व्रीहियवमाग्रयणार्थं श्रोत्रियास्तपस्विनश्चाहरेयुः राशिमूलमुञ्छवृत्तयः ॥ कZ_०२.२४.३० ॥

Transliteration

praśīrṇaṃ ca puṣpaphalaṃ devakāryārthaṃ vrīhiyavamāgrayaṇārthaṃ śrotriyāstapasvinaścāhareyuḥ rāśimūlamuñchavṛttayaḥ

Translation

Ang mga nalaglag na bulaklak at bunga ay maaaring pulutin para sa mga layuning panrelihiyon/templo; at ang mga iskolar na brāhmaṇa (śrotriya) at mga ascetic ay maaaring mamulot ng bigas at sebada para sa ritong āgrayaṇa—na kumukuha lamang ng napupulot sa paanan ng mga bunton at mula sa mga ugat, na nabubuhay sa pamumulot (uñcha).

Word by Word

• प्रशीर्णम्: scattered, fallen down (e.g., fallen grains/produce)
• Type: Adjective/Participle
• Root: प्र-शीर्ण (√शॄ/√शृ + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; भूतकृदन्त (क्त), विशेषणम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• पुष्पफलम्: flowers and fruits
• Type: Noun
• Root: पुष्प + फल
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; समाहार/द्वन्द्वभावे ‘flowers and fruits’ इत्यर्थे समासवत् प्रयोगः

• देवकार्यार्थम्: for divine/temple purposes (for religious rites)
• Type: Noun (compound used adverbially)
• Root: देव + कार्य + अर्थ
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; प्रयोजनार्थे (अर्थम् = for the purpose of)

• व्रीहियवम्: rice and barley
• Type: Noun
• Root: व्रीहि + यव
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (समाहारद्वन्द्व); ‘rice and barley’

• आग्रयणार्थम्: for the āgrayaṇa (first-fruits/harvest-offering) purpose
• Type: Noun (compound used adverbially)
• Root: आग्रयण + अर्थ
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; प्रयोजनार्थे

• श्रोत्रियाः: Vedic scholars (śrotriyas)
• Type: Noun
• Root: श्रोत्रिय
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• तपस्विनः: ascetics, practitioners of austerities
• Type: Noun
• Root: तपस्विन्
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• आहरेयुः: should collect/bring (take away)
• Type: Verb
• Root: आ-√हृ
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः बहुवचनम्

• राशिमूलम्: (from) the base of the heap/stack
• Type: Noun/Adjective (compound)
• Root: राशि + मूल
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘राशेः मूलम्’/‘राशिमूलकं’ इत्यर्थे

• उञ्छवृत्तयः: those whose livelihood is gleaning (uñcha-livers)
• Type: Noun (compound)
• Root: उञ्छ + वृत्ति
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; बहुव्रीह्यर्थे ‘उञ्छवृत्तिः यस्य’ इति समुदायार्थः (those whose livelihood is gleaning)

Entities Mentioned

• deva-kārya (ritual establishment)
• śrotriya
• tapasvin
• vrīhi
• yava
• āgrayaṇa

More Details

FAQs

How does this verse balance welfare/religion with state control?

It permits collection for sanctioned ritual and subsistence categories, but narrows it to low-impact sources (fallen produce, gleanings), protecting core revenue while maintaining legitimacy.