Adhyaya 18
AdhyakshapracharaAdhyaya 18

Adhyaya 18

Ginagawang isang nasusuri (auditable) na sistema ng produksiyon at pag-iingat ang armory sa Kabanata 2.18 upang ang kabang-yaman ng hari ay maging maaasahang kapangyarihang pamimilit. Hindi lang ginagawa ang mga sandata—pinamamahalaan ang mga ito: ang pag-uuri ay nagpapadali sa pagkuha, imbentaryo, at inspeksiyon. Ang paggawa at sahod ay nakatali sa takdang oras at napapatunayan sa pamamagitan ng output upang hadlangan ang pandaraya at tiyakin ang pantay na kalidad. Ang depektibong sandata ay itinuturing na estratehikong pananagutan na sumisira sa pananakot (deterrence) at nag-aanyaya ng katiwalian. Ang pag-iimbak ay panseguridad na pag-iwas: paikutin/ilipat ang stock, pahanginan at paarawan ang mga imbakan, at ilagay ang mga bagay ayon sa kahinaan sa init, halumigmig, at uod. Bunga: mas mataas na kahandaan, mas mababang pagkasira/pagtatagas, at mas matibay na kredibilidad ng pamimilit—ang praktikal na batayan ng soberanya.

Sutras

Sutra 1

कृतकर्मप्रमाणकालवेतनफलनिष्पत्तिभिः कारयेत्स्वभूमिषु च स्थापयेत् ॥ कZ_०२.१८.०१ ॥

Dapat niyang ipagawa ang trabaho na may mga tala ng: natapos na gawain, dami/sukat, oras, sahod, at panghuling output; at dapat niyang ilagay (ang mga manggagawa/operasyon) sa lupang pag-aari ng estado.

Sutra 2

स्थानपरिवर्तनमातपप्रवातप्रदानं च बहुशः कुर्यात् ॥ कZ_०२.१८.०२ ॥

Dapat niyang madalas na palitan ang lugar (ng imbakan) at magbigay ng sikat ng araw at bentilasyon.

Sutra 3

ऊष्मोपस्नेहक्रिमिभिरुपहन्यमानमन्यथा स्थापयेत् ॥ कZ_०२.१८.०३ ॥

Kung ito ay nasisira dahil sa init, halumigmig/mantika, o mga uod, dapat niya itong itago sa ibang paraan (ibig sabihin, palitan ang paraan o lugar ng pag-iimbak).

Sutra 4

जातिरूपलक्षणप्रमाणागममूल्यनिक्षेपैश्चोपलभेत ॥ कZ_०२.१८.०४ ॥

Dapat niyang tiyakin (ang mga kalakal) ayon sa uri/klase, anyo, mga palatandaang nakikilala, sukat, pinagmulan ng pagkakamit, halaga, at deposito/tala ng pagpasok (rekord).

Sutra 5

सर्वतोभद्रजामदग्न्यबहुमुखविश्वासघातिसंघाटीयानकपर्जन्यकबाहूर्ध्वबाह्वर्धबाहूनि स्थितयन्त्राणि ॥ कZ_०२.१८.०५ ॥

Ang mga nakapirming (nakabaon/nakaemplace) na makina ay: sarvatobhadra, jāmadagnya, abahumukha, viśvāsaghāti, saṃghāṭī, yānaka, parjanyaka, bāhūrdhva, bāhva, at ardhabāhu.

Sutra 6

पाञ्चालिकदेवदण्डसूकरिकामुसलयष्टिहस्तिवारकतालवृन्तमुद्गरगदास्पृक्तलाकुद्दालास्फाटिमोत्पाटिमोद्घाटिमशतघ्नित्रिशूलचक्राणि चलयन्त्राणि ॥ कZ_०२.१८.०६ ॥

Ang mga nagagalaw na makina ay: pāñcālika, devadaṇḍa, sūkarikā, musala, yaṣṭi, hastivāraka, tālavṛnta, mudgara, gadā, spṛktalā, kuddālā, sphāṭim, otpāṭim, odghāṭim, aśataghnī, triśūla, at cakra.

Sutra 7

शक्तिप्रासकुन्तहाटकभिण्डिपालशूलतोमरवराहकर्णकणयकर्पणत्रासिकादीनि च हुलमुखानि ॥ कZ_०२.१८.०७ ॥

At ang mga sandatang hulamukha ay kinabibilangan ng: śakti, prāsa, kunta, hāṭaka, bhiṇḍipāla, śūla, tomara, varāhakarṇa, kaṇaya, karpaṇa, trāsikā, at iba pa.

Sutra 8

तालचापदारवशार्ङ्गाणि कार्मुककोदण्डद्रूणा धनूंषि ॥ कZ_०२.१८.०८ ॥

Ang mga busog ay may mga sumusunod na uri: yari sa tāla (palma), sa kahoy na cāpa, sa kahoy (dārava), uri ng śārṅga; at ang mga baryanteng tinatawag na kārmuka, kodaṇḍa, at drūṇa.

Sutra 9

मूर्वार्कशनगवेधुवेणुस्नायूनि ज्याः ॥ कZ_०२.१८.०९ ॥

Ang mga pisi ng busog (jyāḥ) ay ginagawa mula sa mūrva, arka, śana, gavedhu, kawayan (bamboo), at litid (sinew).

Sutra 10

वेणुशरशलाकादण्डासननाराचाश्चेषवः ॥ कZ_०२.१८.१० ॥

Kabilang sa mga sandatang pamanaog/panudla (iṣavaḥ) ang mga palasong kawayan, mga palasong may tangkay na tambo (reed/shafted), mga dard na parang tulos (peg-like darts), mga tangkay na parang baston (staff-shafts), at mga palasong may dulong bakal (nārāca).

Sutra 11

तेषां मुखानि छेदनभेदनताडनान्यायसास्थिदारवाणि ॥ कZ_०२.१८.११ ॥

Ang mga ulo/dulo ng mga ito ay para sa pagputol, pagbutas, at paghampas; at gawa sa bakal, buto, o kahoy.

Sutra 12

निस्त्रिंशमण्डलाग्रासियष्टयः खड्गाः ॥ कZ_०२.१८.१२ ॥

Ang mga espada (khaḍgāḥ) ay kinabibilangan ng mga uring nistriṃśa, maṇḍalāgra, asi, at yaṣṭi.

Sutra 13

खड्गमहिषवारणविषाणदारुवेणुमूलानि त्सरवः ॥ कZ_०२.१८.१३ ॥

Ang kaluban/balot (tsaravaḥ) ay ginagawa mula sa mga piyesa ng espada, sungay ng kalabaw, pangil ng elepante, kahoy, at ugat ng kawayan (bamboo-root).

Sutra 14

परशुकुठारपट्टसखनित्रकुद्दालक्रकचकाण्डच्छेदनाः क्षुरकल्पाः ॥ कZ_०२.१८.१४ ॥

Ang mga talim na kabilang sa “uri ng labaha” (kṣurakalpāḥ) ay kinabibilangan ng: palakol (paraśu), maliit na palakol (kuṭhāra), panghiwa/panabas na talim (paṭṭasa), pala/piko (khanitra), asarol (kuddāla), karit (kraka), lagari (caka), at pamutol ng sanga (kāṇḍacchedana).

Sutra 15

यन्त्रगोष्पणमुष्टिपाषाणरोचनीदृषदश्चाश्मायुधानि ॥ कZ_०२.१८.१५ ॥

Ang mga sandatang-bato (aśmāyudhāni) ay kinabibilangan ng: mga batong inihahagis ng makina, mga batong pang-tirador, mga batong pangkamao, at mga patag na batong kahawig ng batong panghasa na ginagamit bilang bala.

Sutra 16

लोहजालिकापट्टकवचसूत्रकङ्कटशिंशुमारकखड्गिधेनुकहस्तिगोचर्मखुरशृङ्गसंघातं वर्माणि ॥ कZ_०२.१८.१६ ॥

Ang baluti (varmāṇi) ay kinabibilangan ng: lambat na bakal, baluting patong-patong/laminated, baluting tinahi/itinali, at mga baluting gawa sa balat—gaya ng balat ng buwaya (śiṃśumāra), rinosero (khaḍgī), baka (dhenukā), at balat ng elepante—pati yaong pinagsama mula sa mga piraso ng kuko at sungay.

Sutra 17

शिरस्त्राणकण्ठत्राणकूर्पासकञ्चुकवारवाणपट्टनागोदरिकाः पेटीचर्महस्तिकर्णतालमूलधमनिकाकपाटकिटिकाप्रतिहतबलाहकान्ताश्चावरणाणि ॥ कZ_०२.१८.१७ ॥

Ang mga pantakip na pananggalang (āvaraṇāṇi) ay kinabibilangan ng: panangga sa ulo, panangga sa leeg, baluting-dibdib/baluting-braso, tunika, at iba’t ibang pambalot at pad na pananggalang—gaya ng mga supot na balat, balat ng tainga ng elepante, pantakip na hibla mula sa ugat ng palma, supot na balat/pantog, at mga pinatibay na panel na panangga.

Sutra 18

हस्तिरथवाजिनां योग्याभाण्डमालंकारिकं सम्नाहकल्पनाश्चोपकरणानि ॥ कZ_०२.१८.१८ ॥

[Dapat niyang pangasiwaan] ang angkop na kagamitan, mga imbakan/suplay, mga palamuti, mga pagsasaayos ng paglalagay ng harness, at mga pantulong na kasangkapan para sa mga elepante, karwahe, at kabayo.

Sutra 19

ऐन्द्रजालिकमौपनिषदिकं च कर्म ॥ कZ_०२.१८.१९ ॥

At [siya ay mangangasiwa] sa mga operasyon ng aindrajālika (panghuhuwad/teknik ng ilusyon) gayundin sa mga pamamaraang aupaniṣadika (esoteriko/ritwal-teknikal).

Sutra 20

क्षयव्ययौ च जानीयात्कुप्यानामायुधेश्वरः ॥ कZ_०२.१८.२०च्द् ॥

Dapat ding alamin ng Tagapangasiwa ng Armeriya ang pagkawala/pagkasira at ang paggasta para sa mga naiaalis na imbakan (kupyāni).

Frequently Asked Questions

Higher public safety and stability through reliable defense readiness, fewer accidents from degraded weapons, reduced fiscal leakage via standardized procurement, and sustained deterrence that prevents raids and disorder.

While this unit does not state a numeric fine, Arthashāstric practice implies graded daṇḍa: restitution for loss (damage/spoilage), fines for negligence and misreporting (nikṣepa/inventory fraud), and dismissal or harsher punishment if corruption endangers state security.