Sutra 20
Devanagari script
सहोदकमाहार्योदकं वा सेतुं बन्धयेत् ॥ कZ_०२.०१.२० ॥
Transliteration
sahodakamāhāryodakaṃ vā setuṃ bandhayet
Translation
Dapat siyang magtayo ng setu (dambuhala/pilapil/imbakan ng tubig) alinman sa likás na pinagmumulan ng tubig o sa pamamagitan ng pagdadala ng tubig (sa paglihis/kanal).
Word by Word
सहोदकम्a dam/embankment together with water (i.e., a water-bearing/irrigation-related dam)
सहोदकम्:
TypeNoun (adjectival compound)
Rootउदक
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘सह + उदक’ = ‘उदकेन सह/उदकयुक्तम्’ इति विशेषणरूपेण (सेतुम् इति कर्मपदम् विशेषयति)
आहार्य-उदकम्brought-in water (water that is conveyed from elsewhere)
आहार्य-उदकम्:
TypeNoun (adjectival compound)
Rootउदक
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘आहार्य’ (आ + √हृ ‘to bring’) = ‘आनीयमानम्/आनयितुं शक्यम्’ इति विशेषणम्; ‘आहार्यं च तत् उदकं च’ → ‘आहार्य-उदकम्’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्ययम्
सेतुम्a dam/embankment (irrigation or water-control structure)
सेतुम्:
TypeNoun
Rootसेतु
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)
बन्धयेत्should build / should cause to be constructed (an embankment/dam)
बन्धयेत्:
TypeVerb
Root√बन्ध्
Formलोट्/विधिलिङ्-प्रयोगः (आज्ञा/विधान), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative/णिजन्त-रूपम्: बन्धयति ‘causes to bind/build’ → बन्धयेत् ‘should cause to be built/should build’
Entities Mentioned
R
rājā (implied)S
setu (dam/embankment)W
water sourcesFAQs
Two engineering options: exploit existing water-bodies or create supply through diversion—showing a pragmatic, site-sensitive approach to irrigation expansion.