Sutra 24

Devanagari script

तत्पञ्चविधं देयविसर्गो गृहीतानुवर्तनमात्तप्रतिदानं स्वद्रव्यदानमपूर्वं परस्वेषु स्वयं ग्राहदानं च ॥ कZ_०९.६.२४ ॥

Transliteration

tatpañcavidhaṃ deyavisargo gṛhītānuvartanam āttapratidānaṃ svadravyadānam apūrvaṃ parasveṣu svayaṃ grāhadānaṃ ca

Translation

Ang patakarang “pagbibigay” na iyon ay limang uri: (1) pagpapalabas/pamamahagi ng dapat ibigay; (2) pagpapanatili ng katapatan ng mga napanalunan na; (3) pagbabayad o pagsukli sa natanggap/nakuha (tugunang pagbabalik); (4) pagbibigay mula sa sariling yaman; at (5) pagbibigay ng di-pa-nangyayari—ibig sabihin, pag-aayos upang ang sarili ay makinabang mula sa yaman ng iba (pagbubuo ng mga paglilipat upang ang target ay “tumanggap” mula sa ikatlong panig habang ang estado ay nakakakuha ng panghihikayat/kapangyarihang pang-impluwensiya).

Word by Word

• तत्: that; it (i.e., that discharge/payment)
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; (अत्र) विशेषणरूपेण ‘देयविसर्गः’ इत्यस्य निर्देशः

• पञ्चविधम्: of five kinds; fivefold
• Type: Adjective
• Root: विध
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘पञ्च प्रकाराः यस्य’

• देयविसर्गः: discharge/payment of what is due
• Type: Noun
• Root: सृज् (वि+सृज्)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘देयस्य विसर्गः’

• गृहीत-अनुवर्तनम्: returning/handing over what has been taken/received
• Type: Noun
• Root: वृत् (अनु+वृत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘गृहीतस्य अनुवर्तनम्’ (गृहीत = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)

• आत्त-प्रतिदानम्: repayment/restitution of what was taken
• Type: Noun
• Root: दा (प्रति+दा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘आत्तस्य प्रतिदानम्’ (आत्त = क्त-प्रत्ययान्त)

• स्व-द्रव्य-दानम्: giving/payment from one’s own property
• Type: Noun
• Root: दा
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘स्वस्य द्रव्यस्य दानम्’

• अपूर्वम्: new; not previously (done)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (नञ्-पूर्वक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘न पूर्वम्’ = नवीनम्/अपूर्वप्रकारम्; अत्र चतुर्थं प्रकारं निर्दिशति

• पर-स्वेषु: in/among others’ property (in others’ possessions)
• Type: Noun (locative plural)
• Root: स्व
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन; ‘परस्य स्वम्’ = परकीयस्वम्; तेषु

• स्वयम्: oneself; personally
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम्
• Form: अव्यय; कर्तृविशेषणम्

• ग्राह-दानम्: giving to the receiver/claimant (payment to the creditor/recipient)
• Type: Noun
• Root: दा
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘ग्राहस्य दानम्’ (ग्राह = ग्रहणकर्ता/ग्राही)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

Entities Mentioned

• state/king (implicit donor)
• gṛhīta (already secured persons)
• third parties (parasva)

More Details

FAQs

What is the administrative intent of classifying dāna into five types?

To standardize inducement as a controllable instrument: acquisition, retention, reciprocity, budgeted spending, and innovative/indirect transfers.

How does ‘parasveṣu … grāhadāna’ work politically?

It shifts the apparent source of benefit to others (or to market actors), while the state orchestrates the outcome—reducing fiscal cost and increasing deniability/leverage.