Adhyaya 191
Trayodaśī-vratāni — Anaṅga-Trayodaśī and Kāma-Trayodaśī (Chapter 191)
Sinimulan ni Panginoong Agni ang masistemang paglalahad ng mga pagtalima sa Trayodaśī (ika‑13 araw ng buwan), una ang Anaṅga‑Trayodaśī na kaugnay ni Anaṅga/Kāma at ang magkapares na pagsamba kina Anaṅga at Hara (Śiva). Itinatakda ng kabanata ang buwan‑buwang tuntunin mula Mārgaśīrṣa pataas: pag-anyaya sa diyos, tiyak na pag-aayuno at diyeta ng austeridad, at homa tuwing gabi (ghee na may linga at bigas). Nagtatapos ito sa malinaw na alituntunin ng dāna—damit, baka, higaan, payong, palayok, sandalyas, upuan, at sisidlan—na nagpapakita na ang vrata ay natatapos sa pamamagitan ng banal na pamamahagi sa kapwa. Sa Caitra, may ikalawang diin: paggunita kay Kāma kasama si Rati, pagguhit ng punong aśoka gamit ang mapalad na pigment, at pagsamba sa loob ng kalahating buwan upang matamo ang ninanais. Sa kabuuan, ipinapakita ang dharmic na “teknolohiya” ng Vrata‑khaṇḍa: disiplina sa panahon, pagpipigil ng pandama, gawaing ritwal/ikonograpiko, at kawanggawa bilang iisang sādhanā para sa kasaganaan, kabutihang‑palad, at mataas na gantimpalang espirituwal.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
On Mārgaśīrṣa bright Trayodaśī, worship Anaṅga (Kāma) with Hara (Śiva), take honey at night, and perform a ghṛta-homa using sesame (tila) and unhusked rice (akṣata), then continue with month-wise deity-forms and regulated diets.
A garment first, then gifts to a brāhmaṇa including a cow, bed, umbrella, water-pots (kalaśa), sandals (pādukā), a seat, and a vessel.
In Caitra bright Trayodaśī it prescribes remembering Kāma with Rati and drawing an aśoka tree with vermilion and turmeric—an auspicious fertility/joy symbol—followed by a half-month worship for kāma-siddhi.
Variant readings include “golden vessels” attested in kha/gha/ña manuscripts, and a passage on ‘unbroken Dvādaśī’ to ‘attains royal enjoyments’ absent in the jha manuscript, indicating layered transmission around adjacent vrata material.