Adhyaya 275
Veda-vidhana & VamshaAdhyaya 27525 Verses

Adhyaya 275

Chapter 275 — द्वादशसङ्ग्रामाः (The Twelve Battles)

Ipinagpapatuloy ni Agni ang salaysay na nakatuon sa vaṁśa sa pamamagitan ng pag-uugat ng kapanganakan ni Kṛṣṇa sa kosmikong talaangkanan: si Kaśyapa ay nahayag bilang Vasudeva at si Aditi bilang Devakī, upang si Hari ay lumitaw na may tapas para ipagtanggol ang dharma at alisin ang adharma. Itinatala ng kabanata ang mga reyna at mga supling ni Kṛṣṇa, na binibigyang-diin ang lawak ng pag-iingat at pagmamana ng angkang Yādava (Pradyumna → Aniruddha → Vajra at iba pa), kaya’t iniuugnay ang banal na pagkakatawang-tao sa pagpapatuloy ng dinastiya at kaayusang panlipunan. Mula sa balangkas na ito, lumilipat ang aral sa doktrinal-epikong himig: si Hari ay isinilang bilang tao upang itatag ang karma-vyavasthā (maayos na pagsasagawa ng tungkulin at mga ritwal) at pagaanin ang pagdurusa ng sangkatauhan. Ang ubod ay ang pagbanggit ng “labindalawang labanan/pagpapakita” sa tunggalian ng mga deva at asura, na may maiikling patunay: Narasiṃha, Vāmana, Varāha, ang pag-uga ng karagatan para sa amṛta, Tārakāmaya, ang pagsunog sa Tripura, ang pagpatay kay Andhaka, ang pagkamatay ni Vṛtra, mga kampanya ni Paraśurāma, ang krisis ng halāhala, at ang pagkatalo ni Kolāhala—na nagtatapos sa pahayag na ang lahat ng mga tagaganap na ito (mga hari, mga rishi, mga diyos) ay mga avatāra ni Hari, hayag man o hindi hayag.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे यदुवंशवर्णनं नाम चतुःसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः द्वादशसङ्ग्रामाः अग्निर् उवाच कश्यपो वसुदेवो ऽभूद्देवकी चादितिर्वरा देवक्यां वसुदेवात्तु कृष्णो ऽभूत्तपसान्वितः

Sa gayon, sa Agni Mahāpurāṇa, nagwakas ang ika-274 na kabanata na tinatawag na “Paglalarawan ng angkan ng Yadu.” Ngayon ay nagsisimula ang ika-275 na kabanata, “Ang Labindalawang Labanan.” Wika ni Agni: Si Kaśyapa ay nagkatawang-tao bilang Vasudeva, at ang marangal na Devakī ay si Aditi. Sa sinapupunan ni Devakī, mula kay Vasudeva, isinilang si Kṛṣṇa—taglay ang kapangyarihan ng tapas (mahigpit na pagninilay at pag-aayuno).

Verse 2

धर्मसंरक्षणार्थाय ह्य् अधर्महरणाय च सुरादेः पालनार्थञ्च दैत्यादेर्मथनाय च

Tunay nga, (Siya’y kumikilos) upang pangalagaan ang dharma at alisin ang adharma; upang ipagtanggol ang mga deva at mga katulad nila, at upang durugin ang mga daitya at mga katulad nila.

Verse 3

रुक्मणी सत्यभामा च सत्या नग्नजिती प्रिया सत्यभामा हरेः सेव्या गान्धारी लक्ष्मणा तथा

Si Rukmiṇī, Satyabhāmā, Satyā, at Nagnajitī—ang minamahal na mga reyna; si Satyabhāmā, karapat-dapat paglingkuran sa debosyon bilang kabiyak ni Hari; at gayundin sina Gāndhārī at Lakṣmaṇā.

Verse 4

मित्रविन्दा च कालिन्दी देवी जाम्बवती तथा सुशीला च तथा माद्री कौशल्या विजया जया

At (naroon din) sina Mitravindā, Kālindī, at Devī; gayundin si Jāmbavatī; at si Suśīlā; at si Mādrī; (at) sina Kauśalyā, Vijayā, at Jayā.

Verse 5

चित्रविन्देति ख , छ च एवमादीनि देवीनां सहस्राणि तु षोडश प्रद्युम्नाद्याश् च रुक्मिण्यां भीमाद्याः सत्यभामया

“Citravindā” at (ang iba pang tinatawag ayon sa mga pantig) kha, cha, at ca—ganyan at iba pa—ay kabilang sa mga reyna; sinasabing libu-libo sila, ngunit (tampok) ay labing-anim. At sina Pradyumna at iba pa ay isinilang kay Rukmiṇī, samantalang sina Bhīma at iba pa ay isinilang kay Satyabhāmā.

Verse 6

जाम्बवत्याञ्च शाम्बाद्याः कृष्णस्यासंस् तथापरे शतं शतसहस्राणां पुत्राणां तस्य धीमतः

Mula kay Jāmbavatī, sina Śāmba at iba pa ang mga anak na lalaki ni Kṛṣṇa; at gayundin, ang bilang ng mga anak ng marunong na iyon ay sinasabing isang daan at isang daang libo.

Verse 7

अशीतिश् च सहस्राणि यादवाः कृष्णरक्षिताः प्रद्युम्नस्य तु वैदर्भ्यामनिरुद्धो रणप्रियः

Walong pung libong Yādava ang pinangalagaan ni Kṛṣṇa. At mula kay Pradyumna, sa prinsesang Vaidebhī ng Vidarbha, isinilang si Aniruddha, na mahilig sa digmaan.

Verse 8

अनिरुद्धस्य वज्राद्या यादवाः सुमहाबलाः तिस्रः कोट्यो यादवानां षष्टिर्लक्षाणि दानवाः

Mula kay Aniruddha, ang napakamakapangyarihang mga Yādava—na pinangungunahan ni Vajra—ay umabot sa tatlong koṭi; at ang mga Dānava naman ay animnapung lakṣa ang bilang.

Verse 9

मनुष्ये बाधका ये तु तन्नाशाय बभूव सः कर्तुं कर्मव्यवस्थानं मनुष्यो जायते हरिः

Anumang pagdurusang dumadagan sa sangkatauhan—siya’y nagkatawang-tao upang lipulin iyon. Upang itatag ang wastong kaayusan ng mga tungkulin at ritwal (karma-vyavasthā), isinilang si Hari bilang tao.

Verse 10

देवासुराणां सङ्ग्रामा दायार्थं द्वादशाभवन् प्रथमो नारसिंहस्तु द्वितीयो वामनो रणः

Sa digmaan ng mga deva at asura, upang matamo ang nararapat na bahagi, nagkaroon ng labindalawang pagpapakita. Ang una ay si Narasiṁha; ang ikalawa ay si Vāmana, na nahayag sa larangan ng labanan.

Verse 11

सङ्ग्रामस्त्वथ वाराहश् चतुर्थो ऽमृतमन्थनः तारकामयसङ्ग्रामः षष्ठो ह्य् आजीवको रणः

Pagkaraan nito ay ang labang tinatawag na Vārāha, na ikaapat sa pagkakasunod; at ang pag-uga upang makamtan ang amṛta (amṛta-manthana). Ang digmaang Tārakāmaya ay ibinibilang na ikaanim; at tunay ngang may labang tinatawag na Ājīvaka.

Verse 12

त्रैपुरश्चान्धकबधो नवमो वृत्रघातकः जितो हालाहलश्चाथ घोरः कोलाहलो रणः

Siya ang Tagapagwasak ng Tripura, ang Pumatay kay Andhaka, ang Ikasiyam sa hanay ng mga pangalan, at ang Pumuksa kay Vṛtra. Siya rin ang Mananaig sa Hālāhala; at ang Kakila-kilabot—na tinatawag na “Kaguluhan” at “Labanan”.

Verse 13

हिरण्यकशिपोश्चोरो विदार्य च नखैः पुरा नारसिंहो देवपालः प्रह्नादं कृतवान् नृपम्

Noong una, si Narasiṃha—tagapangalaga ng mga deva—ay pinilas at pinunit si Hiraṇyakaśipu, ang masamang mapaniil, sa pamamagitan ng Kanyang mga kuko, at ginawa si Prahlāda na hari.

Verse 14

देवासुरे वामनश् च छलित्वा बलिमूर्जितम् महेन्द्राय ददौ राज्यं काश्यपो ऽदितिसम्भवः

Sa tunggalian ng mga deva at asura, nilinlang ni Vāmana ang makapangyarihang Bali at ibinalik ang paghahari kay Mahendra (Indra)—yaong isinilang kay Aditi at mula sa angkan ni Kaśyapa.

Verse 15

वराहस्तु हिरण्याक्षं हत्वा देवानपालयत् उज्जहार भुवं देवदेवैर् अभिष्टुतः

Ngunit si Varāha, matapos patayin si Hiraṇyākṣa, ay nag-ingat sa mga deva; at—pinupuri ng mga deva at mga nilalang na dibino—iniangat ang Daigdig.

Verse 16

मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम् सुरासुरैश् च मथितं देवेभ्यश्चामृतं ददौ

Ginawang pamalo ng pag-ikot ang Mandara at ginawang lubid ang Vāsuki, ang mga deva at asura ay nagkiskis sa karagatan; at mula roon, ipinagkaloob sa mga deva ang amṛta, ang nektar ng kawalang-kamatayan.

Verse 17

तारकामयसङ्ग्रामे तदा देवाश् च पालिताः निवार्येन्द्रं गुरून् देवान् दानवान्सोमवंशकृतम्

Sa digmaang Tārakāmaya, noon ay napangalagaan ang mga deva; sa pagpigil kay Indra at sa mga kagalang-galang na gurong deva, ginawa niyang maitatag at mapagtibay ng mga Dānava ang dinastiyang Soma (Lunar).

Verse 18

विश्वामित्रवशिष्ठात्रिकवयश् च रणे सुरान् अपालयन्ते निर्वार्य रागद्वेषादिदानवान्

At sina Viśvāmitra, Vasiṣṭha, at ang tatlong makatang rishi ay nag-ingat sa mga deva sa labanan, itinataboy ang mga Dānava na inuudyukan ng pagnanasa, poot, at iba pa.

Verse 19

पृथ्वीरथे ब्रह्मयन्तुरीशस्य शरणो हरिः ददाह त्रिपुरं देवपालको दैत्यमर्दनः

Si Hari (Viṣṇu)—ang kanlungan ni Īśa (Śiva)—ay naging tagapagmaneho ng karwahe ng Panginoon, na ang Daigdig ang naging karwahe; at bilang Tagapangalaga ng mga deva at Mamumuksa ng mga demonyo, sinunog niya ang Tripura (ang tatlong lungsod).

Verse 20

गौरीं जिहीर्षुणा रुद्रमन्धकेनार्दितं हरिः अनुरक्तश् च रेवत्यां चक्रेचान्धासुरार्दनम्

Nang si Rudra ay salakayin ni Andhaka na nagnanais dukutin si Gaurī, si Hari—na tapat at deboto kay Revatī—ay nagdulot din ng paglipol sa asurang Andha (Andhaka).

Verse 21

अपां फेनमयो भूत्वा देवासुररणे हरन् वृत्रं देवहरं विष्णुर्देवधर्मानपालयत्

Na wari’y naging tila yari sa bula ng mga tubig, si Viṣṇu sa digmaan ng mga deva at asura ay pumatay kay Vṛtra—ang manloloob sa mga deva—at sa gayon ay pinangalagaan ang kaayusang dharma ng mga deva.

Verse 22

शाल्वादीन् दानवान् जित्वा हरिः परशुरामकः अपालयत् सुरादींश् च दुष्टक्षत्रं निहत्य च

Matapos daigin ang mga Dānava na pinangungunahan ni Śālva, si Hari sa anyo ni Paraśurāma ay nag-ingat sa mga diyos at sa iba pa, at pinuksa rin ang masamang hukbo ng mga Kṣatriya.

Verse 23

हालाहलं विषं दैत्यं निराकृत्य महेश्वरात् भयं निर्णाशयामास देवानां मधुसूदनः

Matapos itaboy ang makamandag na Hālāhala na tulad ng daitya, si Madhusūdana (Viṣṇu) ay ganap na nag-alis ng takot ng mga diyos na may kaugnayan kay Maheśvara (Śiva).

Verse 24

देवासुरे रणे यश् च दैत्यः कोलाहलो जितः पालिताश् च सुराः सर्वे विष्णुना धर्मपालनात्

Sa labanan ng mga diyos at mga asura, ang daitya na nagngangalang Kolāhala ay napasuko; at ang lahat ng diyos ay napangalagaan ni Viṣṇu, sapagkat Siya ang tagapagtanggol ng dharma.

Verse 25

राजानो राजपुत्राश् च मुनयो देवता हरिः यदुक्तं यच्च नैवोक्तमवतारा हरेरिमे

Ang mga hari, mga prinsipe, mga muni, at maging ang mga diyos—sa katotohanan ay si Hari mismo—ang mga ito ang mga avatāra ni Hari, maging hayagang nabanggit o hindi naisaad nang detalyado.

Frequently Asked Questions

It uses vaṁśa (genealogy) to anchor avatāra theology in social history: dynastic continuity and protection of the Yādavas are presented as instruments for dharma-rakṣaṇa and the establishment of karma-vyavasthā.

It denotes the correct ordering and stabilization of prescribed duties and rites—Hari’s human birth is framed as a restorative intervention to re-establish dharmic conduct amid human suffering and disorder.

The chapter points to Narasiṁha (Hiraṇyakaśipu), Vāmana (Bali), Varāha (Hiraṇyākṣa), amṛta-manthana, Tārakāmaya, Tripura’s burning, Andhaka’s destruction, Vṛtra’s slaying, Paraśurāma’s conquest of hostile forces, the halāhala crisis, and the defeat of Kolāhala—framed as dharma-preserving acts.