Adhyaya 272

Verse 1

इत्यग्नेये महपुरणे दानादिमाहत्म्यं नामैक सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ द्विसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सूर्यवंशकीर्तनं अग्निर् उवाच सूर्यवंशं सोमवंशं रज्ञां वंशं वदमि ते हरेर्ब्रह्मा पद्मगो ऽभून्मरीचिर्ब्रह्मणः सुतः

Sa gayon, sa Agni Mahāpurāṇa ay nagwawakas ang ika-271 kabanata na pinamagatang “Kadakilaan ng Pagkakaloob at mga Kaugnay na Gawa.” Ngayon ay nagsisimula ang ika-272 kabanata, “Pagpapahayag ng Dinastiyang Solar.” Sinabi ni Agni: “Ipahahayag ko sa iyo ang angkan ng Sūryavaṃśa, ng Somavaṃśa, at ang mga talaangkanan ng mga hari. Mula kay Hari ay lumitaw si Brahmā, ang isinilang sa lotus; at si Marīci ay anak ni Brahmā.”

Verse 2

मरीचेः कश्यपस्तस्माद्विवस्वांस्तस्य पत्न्यपि संज्ञा राज्ञी प्रभा तिस्रो राज्ञी रैवतपुत्रिका

Mula kay Marīci ay nagmula si Kaśyapa; mula sa kanya ay (nagmula) si Vivasvān (ang Araw). Ang kanyang mga reyna ay sina Saṃjñā at Prabhā—tatlong reyna sa kabuuan—kabilang ang anak na babae ni Haring Raivata.

Verse 3

रेवन्तं सुषुवे पुत्रं प्रभातञ्च प्रभा रवेः त्वाष्ट्री संज्ञा मनुं पुत्रं यमलौ यमुनां यमम्

Isinilang ni Prabhā ang anak na si Revanta at (gayundin) si Prabhāta para kay Ravi (ang Araw). Si Saṃjñā, anak na babae ni Tvaṣṭṛ, ay nagsilang kay Manu bilang anak na lalaki, at sa kambal—sina Yamunā at Yama.

Verse 4

छाया संज्ञा च सावर्णिं मनुं वैवस्वतं सुतम् शनिञ्च तपतीं विष्टिं संज्ञायाञ्चाश्विनौ पुनः

Sina Chāyā at Saṃjñā ang kanyang mga kabiyak. (Mula sa kanila) isinilang si Sāvarṇi at si Vaivasvata Manu, ang kanyang anak; at gayundin sina Śani, Tapatī, at Viṣṭi; at muli, mula kay Saṃjñā ay isinilang ang kambal na Aśvin.

Verse 5

मनोर्वैवस्वतस्यासन् पुत्रा वै न च तत्समाः इक्ष्वाकुश् चैव नाभागो धृष्टःशर्यातिरेव च

Si Vaivasvata Manu ay tunay na nagkaroon ng mga anak na walang kapantay sa kagitingan: sina Ikṣvāku, Nābhāga, Dhṛṣṭa, at Śaryāti rin.

Verse 6

नरिष्यन्तस् तथा प्रांशुर्नाभागादिष्टसत्तमाः करुषश् च पृषध्रश् च अयोध्यायां महाबलाः

Gayundin, sina Nariṣyanta at Prāṃśu—kasama si Ādiṣṭa, ang pinakadakila sa hanay na nagsisimula kay Nābhāga—at sina Karūṣa at Pṛṣadhra, ay mga makapangyarihang lalaki sa Ayodhyā.

Verse 7

कन्येला च मनोरासीद्बुधात्तस्यां पुरूरवाः पुरूरवसमुच्पाद्य सेला सुद्युम्नताङ्गता

At si Kanyelā ay naging kabiyak ni Manu. Mula kay Budha, sa kanya, isinilang si Purūravas. Pagkapanganak kay Purūravas, si Selā ay umabot sa kalagayan ni Sudyumna.

Verse 8

अत्र छायेतिपाठो युक्तः सुद्युम्नादुत्कलगयौ विनताश्वस्त्रयो नृपाः उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनताश्वस्य पश्चिमा

Dito, ang pagbasa na ‘chāyā’ ang nararapat. Mula kay Sudyumna ay nagmula sina Utkala at Gaya; at (naroon) si Vinatāśva—kaya tatlong hari. Ang kaharian ni Utkala ay tinawag na Utkala, samantalang ang kay Vinatāśva ay nasa kanlurang dako.

Verse 9

दिक् सर्वा राजवर्यस्य गयस्य तु गयापुरी वशिष्ठवाक्यात् सुद्युम्नः प्रतिष्ठानमवाप ह

Sa lahat ng dako ay lumaganap ang katanyagan ng marangal na haring si Gaya; at para kay Gaya ay may lungsod na tinatawag na Gayāpurī. Sa pamamagitan ng salita (turo/pagpapala) ni Vasiṣṭha, natamo ni Sudyumna ang Pratiṣṭhāna.

Verse 10

तत् पुरूरवसे प्रादात्सुद्युम्नो राज्यमाप्य तु नरिष्यतः शकाः पुत्रा नाभागस्य च वैष्णवः

Nang makamtan ang kaharian, ipinagkaloob ni Sudyumna ang paghahari kay Purūravas. Mula kay Nariṣyata isinilang ang mga Śaka; at mula kay Nābhāga isinilang si Vaiṣṇava.

Verse 11

अम्बरीषः प्रजापालो धार्ष्टकं धृष्टतः कुलम् सुकल्पानर्तौ शर्यार्तेर्वैरोह्यानर्ततो नृपः

Si Ambarīṣa ay tagapangalaga ng kanyang mga nasasakupan. Mula kay Dhṛṣṭata umusbong ang angkang Dhārṣṭaka; sumunod sina Sukalpa at Anarta. Mula kay Śaryārti isinilang si Vairohya; at mula kay Anarta lumitaw ang hari sa linyang iyon.

Verse 12

आनर्तविषयश्चासीत् पुरी चासीत् कुशस्थली रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः

May rehiyong Ānarta, at ang lungsod nito ay Kuśasthalī. Ang anak ni Reva ay si Raivata; at ang anak niya ay ang matuwid na nagngangalang Kakudmī.

Verse 13

ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम् स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिके

Ang panganay sa sandaang anak ni Putraśata ay nagkamit ng paghahari sa Kuśasthalī. Kasama ang dalaga, napakinggan niya ang tungkol sa paraang Gāndharva (pag-iisang dibdib) sa harap ni Brahmā.

Verse 14

मुहूर्तभूतं देवस्य मर्त्ये बहुयुगं गतम् आजगाम जवेनाथ स्वां पुरीं यादवैर् वृताम्

Ang para sa diyos ay isang muhūrta lamang, ngunit sa daigdig ng tao ay lumipas na ang maraming yuga. Pagkaraan, mabilis siyang nagbalik sa sariling lungsod, na napalilibutan ng mga Yādava.

Verse 15

कृतां द्वारवतीं नाम बहुद्वारां मनोरमाम् भोजवृष्ण्यन्धकैर् गुप्तां वासुदेवपुरोगमैः

Itinatag niya ang lungsod na tinawag na Dvāravatī—maraming tarangkahan at kaaya-aya—na binabantayan ng mga Bhoja, Vṛṣṇi, at Andhaka, na pinangungunahan ni Vāsudeva.

Verse 16

रेवतीं बलदेवाय ददौ ज्ञात्वा ह्य् अनिन्दिताम् तपः सुमेरुशिखरे तप्त्वा विष्ण्वालयं गतः

Nang makilala niyang si Revatī ay walang dungis, ibinigay niya siya kay Baladeva; at matapos magsagawa ng matinding tapa sa tuktok ng Sumeru, siya’y lumisan patungo sa tahanan ni Viṣṇu.

Verse 17

नाभागस्य च पुत्रौ द्वौ वैश्यौ ब्राह्मणतां गतौ करूषस्य तु कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः

At kay Nābhāga ay may dalawang anak na lalaki—mga Vaiśya na umabot sa katayuang Brāhmaṇa. Ngunit mula kay Karūṣa ay nagmula ang mga Kārūṣa—mga Kṣatriya na mabagsik at mapagmataas sa digmaan.

Verse 18

शूद्रत्वञ्च पृषध्रो ऽगाद्धिंसयित्वा गुरोश् च गाम् मनुपुत्रादथेक्षाकोर्विकुक्षिर्देवराडभूत्

Si Pṛṣadhra ay napunta sa katayuang Śūdra matapos saktan ang baka ng kanyang guro. Pagkaraan, mula sa anak ni Manu ay lumitaw si Ikṣvāku; at mula kay Ikṣvāku ay isinilang si Vikukṣi, na naging haring tila diyos.

Verse 19

विकुक्षेस्तु ककुत्स्थो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयोधनः तस्य पुत्रः पृथुर् नाम विश्वगश्वः पृथोः सुतः

Mula kay Vikukṣi ay isinilang si Kakutstha. Ang kanyang anak ay si Suyodhana; ang anak ni Suyodhana ay nagngangalang Pṛthu; at si Viśvagaśva ang anak ni Pṛthu.

Verse 20

आयुस्तस्य च पुत्रो ऽभूद्युवनाश्वस् तथा सुतः युवनाश्वाच्च श्रावन्तः पूर्वे श्रावन्तिका पुरी

At ang kaniyang anak ay si Āyus; at si Āyus naman ay nagkaroon ng anak na si Yuvanāśva. Mula kay Yuvanāśva ay isinilang si Śrāvanta; at noong unang panahon ay may lungsod na tinawag na Śrāvantikā.

Verse 21

श्रावन्ताद् वृहदश्वो ऽभूत् कुबलाश्वस्ततो नृपः धुन्धुमारत्वमगमद्धुन्धोर् नाम्ना च वै पुरा

Mula kay Śrāvanta ay isinilang si Vṛhadaśva; at mula sa kaniya ay lumitaw ang haring Kubalāśva. Noong unang panahon, natamo niya ang bansag na “Dhundhumāra,” sapagkat tunay siyang tinawag na tagapagpuksa kay Dhundhu.

Verse 22

धुन्धुमारास्त्रयो भूपा दृढाश्वो दण्ड एव च कपिलो ऽथ दृढाश्वात्तु हर्यश्वश् च प्रमोदकः

May tatlong hari na tinawag na Dhundhumāra; sumunod si Dṛḍhāśva at gayundin si Daṇḍa; pagkaraan ay si Kapila. At mula kay Dṛḍhāśva ay nagmula sina Haryaśva at Pramodaka.

Verse 23

हर्यश्वाच्च निकुम्भो ऽभूत् संहताश्वो निकुम्भतः अकृशाश्वो रणाश्वश् च संहताश्वसुतावुभौ

Mula kay Haryaśva ay isinilang si Nikumbha; mula kay Nikumbha ay si Saṃhatāśva. At sina Akṛśāśva at Raṇāśva ay kapwa mga anak na lalaki ni Saṃhatāśva.

Verse 24

युवनाश्वो रणाश्वस्य मान्धाता युवनाश्वतः मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभून्मुचुकुन्दो द्वितीयकः

Si Yuvanāśva ay anak ni Raṇāśva; mula kay Yuvanāśva ay isinilang si Māndhātā. Mula kay Māndhātā ay lumitaw si Purukutsa, at si Mucukunda ang ikalawang anak.

Verse 25

पुरुकुत्सादसस्युश् च सम्भूतो नर्मदाभवः सम्भूतस्य सुधन्वाभूत्त्रिधन्वाथ सुधन्वनः

Mula kay Purukutsa ay isinilang si Asasyu; mula kay Asasyu ay isinilang si Sambhūta, na tinatawag ding Narmadābhava. Mula kay Sambhūta ay isinilang si Sudhanvan; at mula kay Sudhanvan ay isinilang si Tridhanvan.

Verse 26

त्रिधन्वनस्तु तरुणस्तस्य सत्यव्रतः सुतः सत्यव्रतात्सत्यरथो हरिश् चन्द्रश् च तत्सुतः

Mula kay Tridhanvan ay isinilang si Taruṇa; ang kaniyang anak na lalaki ay si Satyavrata. Mula kay Satyavrata ay isinilang si Satyaratha; at sina Hari at Candra ang kaniyang mga anak na lalaki.

Verse 27

हरिश् चन्द्राद्रोहिताश्वो रोहिताश्वाद्वृको ऽभवत् वृकाद्वाहुश् च वाहोश् च सगरस्तस्य च प्रिया

Mula kay Hariścandra ay isinilang si Rohitāśva; mula kay Rohitāśva ay lumitaw si Vṛka. Mula kay Vṛka ay isinilang si Bāhu; at mula kay Bāhu ay isinilang si Sagara, kasama ang kaniyang minamahal na kabiyak.

Verse 28

प्रभा षष्टिसहस्राणां सुतानां जननी ह्य् अभूत् तुष्टादौर्वान्नृपादेकं भानुमत्यसमञ्जसम्

Si Prabhā nga ay naging ina ng animnapung libong anak na lalaki. At mula sa haring Tuṣṭa, si Bhānumatī ay nagsilang ng iisang anak—si Asamañjasa—(na isinilang) sa bisa ng banal na rishi na si Aurva.

Verse 29

खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुना बहुसागराः असमञ्जसो ऽंश्रुमांश् च दिलीपो ऽंशुमतो ऽभवत्

Habang hinuhukay nila ang lupa, ito’y tinupok ng init ni Viṣṇu at maraming dagat ang nalikha. Mula kay Asamañjasa ay isinilang si Aṃśrumān; mula kay Aṃśrumān ay isinilang si Dilīpa; at mula kay Dilīpa ay isinilang si Aṃśumān.

Verse 30

भगीरथो दिलीपात्तु येन गङ्गावतारिता मुनिनेति ज भगीरथात्तु नाभागो नाभागादम्बरीषकः

Mula kay Dilīpa ay isinilang si Bhagīratha—na sa pamamagitan niya ay naipanaog ang Ilog Gaṅgā, ayon sa salaysay ng mga muni. Mula kay Bhagīratha ay isinilang si Nābhāga; at mula kay Nābhāga ay isinilang si Ambarīṣa.

Verse 31

सिन्धुद्वीपो ऽम्बरीषात्तु श्रुतायुस्तत्सुतः स्मृतः श्रुतायोरृतपर्णो ऽभूत्तस्य कल्माषपादकः

Mula kay Ambarīṣa ay isinilang si Sindhudvīpa; ang kanyang anak ay inaalala bilang si Śrutāyu. Mula kay Śrutāyu ay lumitaw si Ṛtaparṇa; at ang kanyang anak ay si Kalmāṣapādaka.

Verse 32

कल्माषाङ्घ्रेः सर्वकर्मा ह्य् अनरण्यस्ततो ऽभवत् अनरण्यात्तु निघ्नो ऽथ अनमित्रस्ततो रघुः

Mula kay Kalmāṣāṅghri ay isinilang si Sarvakarmā; mula sa kanya ay lumitaw si Anaraṇya. Mula kay Anaraṇya ay isinilang si Nighna; pagkatapos ay si Anamitra; at mula kay Anamitra ay isinilang si Raghu.

Verse 33

रघोरभुद्दिलीपस्तु दिलीपाच्चाप्यजो नृपः दीर्घवाहुरजात् कालस्त्वजापालस्ततो ऽभवत्

Mula kay Raghu ay isinilang si Dilīpa; at mula kay Dilīpa ay isinilang ang haring si Aja. Mula kay Dīrghavāhu ay isinilang si Kāla; at pagkaraan ay lumitaw si Ajāpāla.

Verse 34

तथ दशरथो जातस्तस्य पुत्रचतुष्टयम् नारायणात्मकाः सर्वे रामस्तस्याग्रजो ऽभवत्

Sa gayon ay isinilang si Daśaratha; at sa kanya ay ipinanganak ang apat na anak na lalaki. Lahat sila ay may likas na kalikasan ni Nārāyaṇa, at si Rāma ang naging panganay.

Verse 35

रावणान्तकरो राजा ह्य् अयोध्यायां रघूत्तमः वाल्मीकिर्यस्य चरितं चक्रे तन्नारदश्रवात्

Tunay ngang ang hari—ang pinakadakila sa angkan ni Raghu, na siyang nagwakas kay Rāvaṇa (si Rāma)—ay nasa Ayodhyā; at si Vālmīki ay sumulat ng kasaysayan ng kanyang buhay matapos marinig ito mula kay Nārada.

Verse 36

रामपुत्रौ कुशलवौ सीतायां कुलवर्धनौ अतिथिश् च कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः

Ang dalawang anak ni Rāma ay sina Kuśa at Lava, na isinilang kay Sītā at nagpalago sa dangal ng angkan. Mula kay Kuśa ay isinilang si Atithi; at si Niṣadha ang anak ni Atithi.

Verse 37

निषधात्तु नलो जज्ञे नभो ऽजायत वै नलात् नभसः पुण्डरीको ऽभूत् सुधन्वा च ततो ऽभवत्

Mula kay Niṣadha ay isinilang si Nala; at mula kay Nala ay isinilang si Nabhas. Mula kay Nabhas ay nagmula si Puṇḍarīka, at mula sa kanya ay sumunod na lumitaw si Sudhanvan.

Verse 38

सुधन्वनो देवानीको ह्य् अहीनाश्वश् च तत्सुतः अहीनाश्वात् सहस्राश्वश् चन्द्रालोकस्ततो ऽभवत्

Mula kay Sudhanvan ay isinilang si Devānīka; at ang kanyang anak ay si Ahīnāśva. Mula kay Ahīnāśva ay isinilang si Sahasrāśva; at mula sa kanya ay lumitaw si Candrāloka.

Verse 39

चन्द्रावलोकतस्तारापीडो ऽस्माच्चन्द्रपर्वतः चन्द्रगिरेर्भानुरथः श्रुतायुस्तस्य चात्मजः इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः सूर्यवंशधराः स्मृताः

Mula kay Candrāvaloka ay nagmula si Tārāpīḍa; mula sa kanya ay si Candraparvata. Mula kay Candraparvata ay si Candragiri; mula kay Candragiri ay si Bhānuratha; at ang anak niya ay si Śrutāyus. Sila’y inaalala bilang mga inapo ng angkan ni Ikṣvāku at mga tagapagpanatili ng Dinastiyang Solar.