Adhyaya 86
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 8621 Verses

Adhyaya 86

Vidyā-viśodhana-vidhāna (Procedure for Purifying Mantra-Vidyā)

Sinimulan ni Panginoong Agni (Īśvara) ang kabanata sa paglipat mula sa paglilinis ng kalaśa ng konsekrasyon tungo sa paglilinis ng mantra-vidyā sa balangkas ng Nirvāṇa-dīkṣā. Inilatag niya ang sandhāna (ritwal na pagdurugtong) gamit ang tiyak na mga panandang bīja at binilang ang pitong tattva—rāga, śuddhavidyā, niyati kasama ang kalā, kāla, māyā, at avidyā—upang iangkla ang gawain sa isang metapisikong mapa, hindi lamang sa pamamaraan. Pagkatapos ay iniharap ang mga pangkat ng titik at ang bilang ng mga banal na padāni (mga termino) na nagsisimula sa praṇava, kasama ang mga baryanteng pagbasa sa manuskrito na nag-iingat ng iba’t ibang linya ng pagbigkas. Sumunod ang kosmolohiyang Rudra: si Vāmadeva bilang unang Rudra at sunod-sunod na mga pangalan hanggang umabot sa dalawampu’t lima. Tumitindi ang teknolohiyang ritwal: pinangalanan ang dalawang bīja, mga nāḍī at mga vāyu, at maikling itinugma ang mga bagay ng pandama/guṇa sa pagdama. Isinasagawa ng nagsasanay ang tāḍana (pagpalo), chedana (pagputol), praveśa (pagpasok), yojana (pagkakabit), at ākarṣaṇa-grahaṇa (pag-akit at pagdakip) mula sa rehiyon ng puso; saka inilalagak ang kalā sa kuṇḍa, tinatawag si Rudra bilang kāraṇa, at ritwal na itinatatag ang presensya sa inisyado (bata). Nagtatapos ang kabanata sa homa ng pagtubos (100 alay), pagsamba kay Rudrāṇī, paglalagay ng kamalayan sa pāśa-sūtra, pūrṇāhuti, at tuntuning ang paglilinis ng vidyā ay ginagawa sa sariling bīja—kaya natatapos ang vidyā-śodhana.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये निर्वाणदीक्षायां प्रतिष्ठाकलाशोधनं नाम पञ्चाशीतितमो ऽध्यायः अथ षडशीतितमो ऽध्यायः विद्याविशोधनविधानं ईश्वर उवाच सन्धानमथ विद्यायाः प्राचीनकलया सह कुर्वीत पूर्ववत् कृत्वा तत्त्वं वर्णय तद्यथा

Sa gayon, sa Agni Purāṇa, sa loob ng bahagi ng Nirvāṇa-dīkṣā, natapos ang ika-85 kabanata na tinatawag na “Paglilinis ng kalaśa (banga) para sa pratiṣṭhā (pag-aangkop/ paglalagak).” Ngayon ay nagsisimula ang ika-86 kabanata: “Pamamaraan ng Paglilinis ng (Mantra-)Vidyā.” Sinabi ng Panginoon: “Pagkaraan, isagawa ang sandhāna, ang pag-uugnay ng Vidyā kasama ang sinaunang Kalā, gaya ng dati. Matapos iyon, ilarawan ang tunay na prinsipyo (tattva) nito, gaya ng sumusunod.”

Verse 2

ॐ हों क्षीमिति सन्धानं राग्श् च शुद्धविद्या च नियतिः कलया सह कालो मया तथाविद्या तत्त्वानामिति सप्तकं

“Oṃ, hoṃ, kṣīm”—ito ang mga pagtukoy na mantriko para sa prinsipyong pang-ugnay (sandhāna). Kasama rin ang Rāga at Śuddhavidyā; ang Niyati na may Kalā; ang Kāla; ang Māyā; at gayundin ang Avidyā—ito ang pangkat ng pitong tattva (mga prinsipyo).

Verse 3

रलवाः शषसाः वर्णाः षड् विद्यायां प्रकीर्तिताः पदानि प्रणवादीनि एकविंशतिसङ्ख्यया

Sa anim-na-bahaging sistema ng pagkatuto (ṣaḍ-vidyā), ipinahahayag ang mga titik na nagsisimula sa ra, la, va at ang pangkat na śa–ṣa–sa. At ang mga banal na padāni (mga salita) na nagsisimula sa praṇava (Oṃ) ay sinasabing dalawampu’t isa ang bilang.

Verse 4

पूर्ववत् धृत्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः इं शिवाय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वचोगुह्याय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सद्योजाताय मूर्तये इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ निधाय सर्वाधिपतय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ रुद्राणां भुवनानाञ्च स्वरूपमथ कश्यपे प्रथमो वामदेवः स्यात्ततः सर्वभवोद्भवः

“Gaya ng dati, matapos ilagay (ito),”—ganito ang pagbasa ng minarkahang manuskrito; “(bigkasin) iṃ śivāya,”—ganito ang pagbasa; “(bigkasin) vaco-guhyāya,”—ganito ang pagbasa; “(bigkasin) sadyojātāya mūrtaye,”—ganito ang pagbasa; at “pagkaraan, matapos ihandog at ilagak, (bigkasin) sarvādhipataye,”—ganito ang pagbasa. Ngayon, O Kaśyapa, ilalahad ko ang tunay na anyo ng mga Rudra at ng mga daigdig: una si Vāmadeva; mula sa kanya sumisibol ang pinagmulan ng lahat ng pag-iral.

Verse 5

वज्रदेहः प्रभुर्धाता क्रविक्रमसुप्रभाः वटुः प्रशान्तनामा च परमाक्षरसञ्ज्ञकः

Siya’y may katawang tulad ng vajra, di-mababali; ang Panginoon; si Dhātṛ, ang Tagapagtaguyod/Tagapaglikha; yaong marahas ang hakbang at maningning ang liwanag; si Vaṭu, ang banal na kabataan; ang may pangalang “Praśānta” (ganap na payapa); at ang tinatawag sa pamamagitan ng Paramākṣara, ang Kataas-taasang Di-nasisirang Pantig.

Verse 6

शिवश् च सशिवो बभ्रुरक्षयः शम्भुरेव च अदृष्टरूपनामानौ तथान्यो रूपवर्धनः

At (Siya ay) “Śiva”; “Saśiva”; “Babhru”; “Akṣaya” (Di-nasisira); at tunay na “Śambhu”. (Siya ang) may anyo at pangalang di-nakikita (Adṛṣṭarūpa-nāmā); at mayroon pang ibang pangalan: “Rūpavardhana”, “yaong nagpapalago ng anyo/ningning.”

Verse 7

मनोन्मनो महावीर्यश्चित्राङ्गस्तदनन्तरं कल्याण इति विज्ञेयाः पञ्चविंशतिसङ्ख्यया

“Manonmana”, “Mahāvīrya”, “Citrāṅga”, at pagkatapos ay “Kalyāṇa”—ang mga ito’y dapat maunawaan bilang (mga kasunod na) pangalan, na kumukumpleto sa bilang na dalawampu’t lima (ika-25).

Verse 8

मन्त्रो घोरामरौ वीजे नाड्यौ द्वे तत्र ते यथा पूषा च हस्तिजिह्वा च व्याननागौ प्रभञ्जनौ

Sa sistemang iyon, ang mantra ay may dalawang pantig-binhi (bīja): “ghora” at “amara”; at naroon ang dalawang nāḍī, ang “Pūṣā” at “Hastijihvā”; gayundin (ang mga vāyu) na “Vyāna”, “Nāga”, at “Prabhañjana”.

Verse 9

विषयो रूपमेवैकमिन्द्रिये पादचक्षुषी शब्दः स्पर्शश् च रूपञ्च त्रय एते गुणाः स्मृताः

Ang anyo lamang ang siyang paksa ng dalawang pandama—paa at mata. Tunog, haplos, at anyo: ang tatlong ito ang inaalala bilang mga katangian (guṇa) na nasasagap ng mga pandama.

Verse 10

अवस्थात्र षुप्तिश् च रुद्रो देवस्तु कारणं विद्यामध्यगतं सर्वं भावयेद्भवनादिकं

Kahit sa kalagayang tinatawag na “tulog,” si Rudra—ang banal na Diyos—ang simulain ng sanhi (kāraṇa). Dapat pagnilayan na ang lahat, na nananahan sa Vidyā (kaalamang banal), ay dapat mapagtanto bilang nahayag na daigdig—mula sa katawan at iba pa.

Verse 11

ताडनं छेदनं तत्र प्रवेशञ्चापि योजनं आकृष्य ग्रहणं कुर्याद्विद्यया हृत्प्रदेशतः

Doon, sa pamamagitan ng Vidyā, isagawa ang pagpalo at pagputol; gayundin ang pagsingit at pagpirmi. Pagkahila sa (pakay) papalapit sa sarili, ito’y dakpin—na ang pagganap ay itinuturo mula sa dako ng puso.

Verse 12

आत्मन्यारोप्य सङ्गृह्य कलां कुण्डे निवेशयेत् रुद्रं कारणमावाह्य विज्ञाप्य च शिशुं प्रति

Una, ipatong muna sa sarili at tipunin ang kalā (bahaging pang-ritwal), saka ilagak sa kuṇḍa, ang hukay ng apoy. Pagkaraan, tawagin si Rudra bilang simulain ng sanhi (kāraṇa) at magbigay ng pormal na pahayag/pagtuturo na nakatuon sa bata (śiśu).

Verse 13

पित्रोरावहनं कृत्वा हृदये ताडयेच्छिशुं प्रविश्य पूर्वमन्त्रेण तदात्मनि नियोजयेत्

Matapos isagawa ang pag-anyaya sa dalawang magulang (ama at ina), dapat tapikin ang bata sa dako ng puso. Pagkaraan, sa pamamagitan ng naunang mantra, pumasok (sa ritwal na pagkakakilanlan sa inanyayang presensya) at iluklok iyon sa mismong sarili ng bata.

Verse 14

आकृष्यादाय पूर्वोक्तविधिनाअत्मनि योजयेत् वामया योजयेत् योनौ गृहीत्वा द्वादशान्ततः

Pagkahila at pag-angat nito, dapat itong pag-isahin (ilagay) sa loob ng sarili ayon sa paraang naunang sinabi. Sa kaliwa (kamay/nāḍī), dapat itong idampi sa yoni (pinagmulan/luklukan), matapos dakmain ang agos mula sa dvādaśānta—ang dulo ng ‘labindalawang daliri’ sa ibabaw ng tuktok ng ulo.

Verse 15

बुद्ध इति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः आवाहनं कुर्यादिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कुर्वीत देहसम्पत्तिं जन्माधिकारमेव च भोगं लयन्तथा श्रोतःशुद्धितत्त्वविशोधनं

Dito nagkakaiba ang mga pagbasa sa mga manuskritong may tanda: may ilang bumabasa ng “buddha,” at ang iba nama’y “dapat isagawa ang pag-anyaya (āvāhana).” Sa ritong ito, dapat isakatuparan ang kagalingan ng katawan, pagtitibay ng karapat-dapat ayon sa kapanganakan, pagkamit ng pagtamasa (bhoga) at ng paglusaw (laya), pati ang paglilinis ng mga daluyan (śrotas) at pagdalisay ng mga prinsipyo (tattva).

Verse 16

निःशेषमलकर्मादिपाशबन्धनिवृत्तये निष्कृत्यैव विधानेन यजेत शतमाहुतीः

Upang ganap na mapawi ang pagkakagapos—ang mga tanikala ng maruruming gawa at iba pa—dapat isagawa ang ritwal ng pagtubos/pagsisisi (niṣkṛti) ayon sa itinakdang paraan, at maghandog ng sandaang āhuti sa apoy.

Verse 17

अस्त्रेण पाशशैथिल्यं मलशक्तिं तिरोहितां छेदनं मर्दनं तेषां वर्तुलीकरणं तथा

Sa pamamagitan ng astra (sandatang-mantra), naluluwagan ang mga gapos; napapawalang-bisa at naitatago ang kapangyarihang dumudungis ng kaaway; at nagagawa rin ang pagputol, pagdurog, at pag-ikot na pabilog (paglito) sa kanila.

Verse 18

दाहं तदक्षराभावं प्रायश्चित्तमथोदितं रुद्राण्यावाहनं पूजा रूपगन्धसमर्पणं

Pagkatapos, itinatakda ang ritwal ng pagtubos: isagawa ang dāha (pagsusunog/homa) bilang pagtubos sa pagkukulang ng mga pantig na iyon; at saka ang pag-anyaya (āvāhana) kay Rudrāṇī, ang pagsamba sa kanya, at ang pag-aalay ng anyo (larawan/anyo ng pagkapahayag) at pabango.

Verse 19

ॐ ह्रीं रूपगन्धौ शुल्कं रुद्र गृहाण स्वाहा संश्राव्य शाम्भवीमाज्ञां रुद्रं विसृज्य कारणं विधायात्मनि चैतन्यं पाशसूत्रे निवेशयेत्

“Oṃ, Hrīṃ—(inihahandog) ang anyo at samyo bilang handog na kabayaran; O Rudra, tanggapin; svāhā.” Pagkapahayag ng utos ni Śāmbhavī, dapat palayain si Rudra, itatag sa sarili ang simulain ng sanhi (kāraṇa), at saka iluklok ang kamalayan (caitanya) sa pāśa-sūtra (kordon ng ritwal/taling panali).

Verse 20

विन्दुं शिरसि विन्यस्य विसृजेत् पितरौ ततः दद्यात् पूर्णां विधानेन समस्तविधिपूरणीं

Ilagay ang bindu (patak/tuldok ng ritwal) sa ulo, at saka palayain ang dalawang “Ama” (mga espiritu ng ninuno). Pagkaraan, ayon sa itinakdang paraan, ihandog ang pūrṇā—ang ganap na pangwakas na alay—na tumutupad sa lahat ng ritwal.

Verse 21

पूर्वोक्तविधिना कार्यं विद्यायां ताडनादिकं स्ववीजन्तु विशेषः स्यादिति विद्या विशोधिता

Ayon sa naunang pamamaraan, ukol sa vidyā (mantra) ay dapat isagawa ang mga gawaing tulad ng tāḍana (pagpalo/pagtapik) at iba pa; ngunit ang natatangi ay ginagawa ito kasama ang sariling bīja (binhing pantig). Sa gayon, nalilinis ang vidyā.

Frequently Asked Questions

The chapter emphasizes vidyā-śodhana as a precise ritual-technology: sandhāna with bīja-markers, tattva-enumeration, heart-centered operations (tāḍana/chedana/praveśa/yojana/ākarṣaṇa/grahaṇa), kuṇḍa deposition, and a structured expiation (100 oblations) culminating in pūrṇāhuti and caitanya installation into the pāśa-sūtra.

By treating mantra as a living vidyā requiring purification, the chapter links ritual correctness to inner transformation: loosening pāśa-bonds, cleansing mala-based impediments, aligning tattvas, and establishing consciousness (caitanya) in a controlled rite—so technical mastery becomes a vehicle for dharmic eligibility (adhikāra) and movement toward liberation-oriented discipline.