Adhyaya 85

Verse 1

निवृत्तिकलाशोधनं नाम चतुरशीतितमो ऽध्यायः शिवात्मनेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दग्धनिःशेषपाशस्य इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ पञ्चाशीतितमो ऽध्यायः प्रतिष्ठाकलाशोधनोक्तिः ईश्वर उवाच तत्त्वयोरथ सन्धानं कुर्याच्छुद्धविशुद्धयोः ह्रस्वदीर्घप्रयोगेण नादनादान्तसङ्गिना

“(Dito nagtatapos) ang kabanatang tinatawag na ‘Paglilinis ng Nivṛtti-kalā’ (ika-84 na kabanata). (Sa mga minarkahang manuskrito may mga baryanteng pagbasa: ‘para sa Śivātman’ / ‘yaong ang mga gapos ay nasunog nang walang natira’.) Ngayon nagsisimula ang ika-85 kabanata: ‘Pagtuturo sa paglilinis ng banga ng pagtatalaga (pratiṣṭhā-kalaśa).’ Wika ng Panginoon: ‘Pagkaraan, isagawa ang pagdurugtong (sandhāna) ng dalawang prinsipyo—ng dalisay at di-dalisay—sa pamamagitan ng paggamit ng maikli at mahabang sukat ng bigkas, na may kasamang tunog (nāda), kawalan ng tunog (anāda), at ang hangganan o wakas ng tunog (nāda-anta).’”

Verse 2

ॐ हां ह्रूं हांअप्तेजो वायुराकाशं तन्मात्रेन्द्रियबुद्धयः गुणत्रयमहङ्कारश् चतुर्विंशः पुमानिति

“Om—hāṃ hrūṃ hāṃ”; saka (binabanggit) ang tubig, apoy, hangin, at eter; ang mga tanmātra (banayad na sangkap), ang mga indriya (kakayahang pandama), at buddhi (talino); ang tatlong guṇa at ahaṅkāra (pagka-ako): sa gayon ipinahahayag ang “ika-24,” ang Puruṣa (Persona).

Verse 3

प्रतिष्ठायां निविष्ठानि तत्त्वान्येतानि भावयेत् पञ्चविंशतिसङ्ख्यानि खादियान्ताक्षराणि च

Sa panahon ng pratiṣṭhā (pagtatalaga), dapat pagnilayan ang mga tattva na ito na wari’y naitindig na roon—dalawampu’t lima ang bilang—at pagnilayan din ang mga pantig na nagsisimula sa “kha” at nagtatapos sa “ya”.

Verse 4

पञ्चाशदधिका षष्टिर्भुवनैस्तुल्यसञ्ज्ञिताः तावन्त एव रुद्राश् च विज्ञेयास्तत्र तद्यथा

Ang mga daigdig (bhuvana) ay animnapu’t lima, na tinatawag sa mga pangalang katumbas; at gayon din karami ang mga Rudra na dapat maunawaan na naroon—na gaya ng sumusunod.

Verse 5

अमरेशः प्रभावश् च नेमिषः पुष्करो ऽपि च तथा पादिश् च दण्डिश् च भावभूतिरथाष्टमः

Si Amareśa, Prabhāva, Nemiṣa, at gayundin si Puṣkara; gayon din sina Pādi at Daṇḍin; at si Bhavabhūti ang ikawalo (na awtoridad).

Verse 6

नकुलीशो हरिश् चन्द्रः श्रीशैलो दशमः स्मृतः अन्वीशो ऽस्रातिकेशश् च महाकालो ऽथ मध्यमः

Sina Nakulīśa, Hari, at Candra—ang Śrīśaila ay inaalala bilang ikasampu. Mayroon din sina Anvīśa at Asrātikeśa; at saka si Mahākāla, ang nasa gitna (ng pagbilang).

Verse 7

केदारो भैरवश् चैव द्वितीयाष्टकमीरितं ततो गयाकुरुक्षेत्रखलानादिकनादिके

“Kedāra at Bhairava”—ito ang ipinahahayag bilang ikalawang pangkat ng walo; pagkaraan nito (binabanggit) ang Gayā, Kurukṣetra, at iba pang banal na pook na nagsisimula sa Khalāna at Kanādikā.

Verse 8

विमलश्चाट्टहासश् च महेन्द्रो भाम एव च वस्वापदं रुद्रकोटिरवियुक्तो महावन्तः

Siya ay si Vimalā (ang Walang Dungis) at Āṭṭahāsa (ang may dagundong na halakhak); Siya ay si Mahendra at Bhāma; Siya ay si Vasvāpada (ang Tahanan ng mga Vasu); Siya ay si Rudrakoṭi, Aviyukta, at Mahāvanta (ang Dakila at Makapangyarihan).

Verse 9

गोकर्णो भद्रकर्णश् च स्वर्णाक्षः स्थाणुरेव च अजेशश् चैव सर्वज्ञो भास्वरः सूदनान्तरः

Siya ay si Gokarṇa at Bhadrakarṇa; Siya ay si Svarṇākṣa (ang may gintong mata) at si Sthāṇu (ang Di-nagagalaw). Siya ay si Ajeśa (Panginoon ng Di-isinilang), tunay na lubos na nakaaalam; Siya ay si Bhāsvara (Nagniningning) at Sūdanāntara (ang Tagapagpuksa na nagwawakas sa mga kaaway).

Verse 10

सुबाहुर्मत्तरूपी च विशालो जटिलस् तथा ॐ हां हूं हूं हामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अल्पीशो भ्रान्तिकेशश्चेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः विमलश् चण्डहासश्चेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः रौद्रो ऽथ पिङ्गलाक्षश् च कालदंष्ट्री भवेत्ततः

(Siya) ay tinatawag na Subāhu (“may makapangyarihang mga bisig”), Mattarūpī (“may anyong lasing/ulol sa sigla”), Viśāla (“malawak”), at Jaṭila (“may buhol-buhol na buhok”). Sa ilang minarkahang pagbasa ng manuskrito, lumilitaw ang bīja na bigkas: “Oṃ hāṃ hūṃ hūṃ hām.” At sa iba pang minarkahang pagbasa: Alpīśa (“panginoon ng maliit/mas mababa”), Bhrāntikeśa (“may gusot o ligaw na buhok”), Vimala (“walang dungis”), at Caṇḍahāsa (“marahas na halakhak”). Pagkaraan, (Siya) ay Raudra (“nakapangingilabot”), Piṅgalākṣa (“dilaw-kayumangging mga mata”), at pagkatapos ay Kāladaṃṣṭrī (“may pangil na tulad ng Kāla/kamatayan”).

Verse 11

विदुरश् चैव घोरश् च प्राजापत्यो हुताशनः कामरूपी तथा कालः कर्णो ऽप्यथ भयानकः

At (Siya) ay tinatawag ding Vidura, at gayundin Ghora; (Siya) ay Prajāpatya, at Hutāśana—“tagatanggap at lumalamon ng handog.” (Siya) ay Kāmarūpī—“nag-aanyong ayon sa nais”; gayundin Kāla (Panahon/Kamatayan); tinatawag din na Karṇa; at pagkatapos ay Bhayānaka, ang Lubhang Nakakatakot.

Verse 12

मतङ्गः पिङ्गलश् चैव हरो वै धातृसज्ञकः शङ्कुकर्णो विधानश् च श्रीकण्ठश् चन्द्रशेखरः

Siya ay tinatawag na Mataṅga; at Piṅgala; tunay na si Hara; kilala rin bilang Dhātṛ; Śaṅku-karṇa; at Vidhāna; Śrīkaṇṭha; at Candraśekhara.

Verse 13

सहैतेन च पर्यन्ताः कथ्यन्ते ऽथ पदान्यपि ं ज्योतिः ॐ पुरुष ॐ अग्ने ॐ अधूम ॐ अभस्म ॐ अनादि ॐ नाना ॐ धूधू ॐ भूः ॐ भुवः ॐ स्वः अनिधन निधनोद्भव शिव शर्व परमात्मन् महेश्वर महादेव सद्भावेश्वर महातेजः योगाधिपतये मुञ्च प्रथम सर्व सर्वेसर्वेति द्वात्रिंशत् पदानि वीजभावे त्रयो मन्त्रा वामदेवः शिवः शिखा

Kasama ng mga ito, binabanggit din ang mga bahaging pangwakas; at ngayo’y ibinibigay ang mga salita ng mantra: “ṃ jyotiḥ; oṃ puruṣa; oṃ agne; oṃ adhūma; oṃ abhasma; oṃ anādi; oṃ nānā; oṃ dhūdhū; oṃ bhūḥ; oṃ bhuvaḥ; oṃ svaḥ; anidhana; nidhanodbhava; śiva; śarva; paramātman; maheśvara; mahādeva; sadbhāveśvara; mahātejaḥ; (pagpupugay) sa Panginoon ng Yoga; ‘muñca’; ‘prathama’; ‘sarva’; ‘sarve-sarva’”—ito ang tatlumpu’t dalawang salita. Sa anyong bīja (binhi) ay may tatlong mantra: Vāmadeva, Śiva, at Śikhā.

Verse 14

गान्धारी च सुषुम्णा च नाड्यौ द्वौ मारुतौ तथा समानोदाननामानौ रसनापायुरिन्द्रिये

Ang Gāndhārī at Suṣumṇā ay dalawang nāḍī (maseselang daluyan); gayundin may dalawang hiningang-buhay (māruta) na tinatawag na Samāna at Udāna, at (ang mga ito’y) kaugnay ng kakayahan sa lasa (dila) at pagdumi/paglabas (anus).

Verse 15

रसस्तु विषयो रूपशब्दस्पर्शरसा गुणाः मण्डलं वर्तुलं तच्च पुण्डरीकाङ्कितं सितं

Ang lasa (rasa) ay bagay ng pagdama; ang anyo, tunog, haplos, at lasa ang mga katangiang pandama. Ang bilog na anyo ay tinatawag na maṇḍala; ito’y pabilog, may tatak na sagisag ng lotus, at maputi.

Verse 16

स्वप्नावस्थाप्रतिष्ठायां कारणं गरुडध्वजं प्रतिष्ठान्तकृतं सर्वं सञ्चिन्त्य भुवनादिकं

Sa pagtatalaga na isinasagawa sa kalagayang panaginip (paglalarawang-isip), dapat pagnilayan si Viṣṇu na may watawat ni Garuḍa bilang pinakamataas na sanhi. Matapos maisakatuparan sa isip ang lahat ng pangwakas na gawain ng paglalagak, dapat ding mailarawan ang mga daigdig at ang iba pang kaayusang kosmiko.

Verse 17

सूत्रं देहे स्वमन्त्रेण प्रविश्यैनां वियोजयेत् ं ह्रां हां प्रतिष्ठाकलापाशाय नम इत्य् अनेनोद्भवमुद्रया रेचकेन कुम्भे समारोपयेत् ॐ हां ह्रीं प्रतिष्ठाकलापाशाय नम इत्य् अनेनार्चयित्वा सम्पूज्य स्वाहान्तेनाहुतीनां त्रयेण सन्निधाय ततः ॐ हां विष्णवे नम इति विष्णुमावाह्य सम्पूज्य सन्तर्प्य विष्णो तवाधिकारे ऽस्मिन् मुमुक्षुं दीक्षयाम्यहं

Sa pamamagitan ng sariling mantra, ipapasok ang sinulid (sūtra) ng pagtatalaga sa katawan, at saka ihihiwalay ang “siya,” ang kapangyarihang nagbubuklod. Sa pormulang “hrāṃ hāṃ, pagpupugay kay Pratiṣṭhā-kalāpāśa,” at sa Udbhava-mudrā, sa pagbuga ng hininga (recaka) itaas ang kapangyarihang iyon at ilagak sa pitsel na pang-ritwal (kumbha). Pagkaraan, sa mantra na “oṃ hāṃ hrīṃ, pagpupugay kay Pratiṣṭhā-kalāpāśa,” matapos sambahin at parangalan nang ganap, itatag ang pagdalo nito sa tatlong handog na nagtatapos sa svāhā. Pagkatapos ay anyayahan si Viṣṇu sa “oṃ hāṃ viṣṇave namaḥ,” sambahin at bigyang-lugod sa mga alay, na nagsasabi: “O Viṣṇu, sa loob ng iyong saklaw dito, aking dinidikṣa ang naghahangad ng paglaya.”

Verse 18

भाव्यं त्वयानुकूलेन विष्णुं विज्ञापयेदिति ततो वागीश्वरीं देवीं वागीशमपि पूर्ववत्

“Ang dapat maisakatuparan ay dapat maganap sa iyong pagsang-ayon”—sa gayon dapat manikluhod na humiling kay Viṣṇu. Pagkaraan, gaya ng dati, dapat ding manikluhod na humiling sa diyosang Vāgīśvarī at kay Vāgīśa rin.

Verse 19

आवाह्याभ्यर्च्य सन्तर्प्य शिष्यं वक्षसि ताडयेत् ॐ हां हां हं फट्प्रविशेदप्यनेनैव चैतन्यं विभजेत्ततः

Matapos anyayahan, sambahin, at bigyang-lugod sa mga alay, dapat hampasin sa dibdib ang alagad; bigkasin ang “oṃ hāṃ hāṃ haṃ phaṭ,” at sa mismong mantrang ito ay papasukin (ang kapangyarihan) sa kanya, at pagkaraan ay ipamahagi/gisingin ang caitanya (kamalayan) sa loob niya.

Verse 20

शस्त्रेण पाशसंयुक्तं ज्येष्टयाङ्कुशमुद्रया ॐ हां हं हों ह्रूं फट् स्वाहान्तेन हृदाकृष्य तेनैव पुटितात्मना

Matapos pagpalain ang sandatang may kalakip na tali‑bitag (pāśa) at gamitin ang mudrā na Aṅkuśa (pang‑udyok ng elepante) ni Jyeṣṭhā, dapat hilahin ang pakay papasok sa sariling puso sa pamamagitan ng mantrang nagtatapos sa “svāhā”: “oṃ hāṃ haṃ hoṃ hrūṃ phaṭ svāhā”; at pagkatapos, sa kapangyarihan ding iyon, na ang sarili ay nakaselyo/nakaprotekta sa loob (puṭita-ātmā), ipagpatuloy ang ritwal.

Verse 21

गृहीत्वा तं नमोन्तेन निजात्मनि नियोजयेत् ॐ हां हं हों आत्मने नमः पूर्ववत् पितृसंयोगं भावयित्वोद्भवाख्यया

Pagkatanggap sa mantrang iyon (o pantig‑binhi), ilapat ito sa sariling Ātman sa pamamagitan ng pagdaragdag ng pormulang pagpupugay sa hulihan. Ganito: “oṃ hāṃ haṃ hoṃ—ātmanē namaḥ” (pagpupugay sa Sarili). Pagkaraan, gaya ng dati, pagnilayan ang pakikipag‑ugnay sa mga Pitṛ (mga espiritu ng ninuno) at isagawa ang pagninilay na tinatawag na “Udbhava” (paglitaw/pinagmulan).

Verse 22

वामया तदनेनैव देवीगर्भे विनिक्षिपेत् ॐ हां हं हां आत्मने नमः देहोत्पत्तौ हृदा ह्य् एवं शिरसा जन्मना तथा

Sa kaliwang kamay, sa pamamagitan ng gayon ding pamamaraan/mantra, ilagak ang kapangyarihan o binhi sa sinapupunan ng Diyosa. (Bigkasin:) “oṃ hāṃ haṃ hāṃ—ātmanē namaḥ” (pagpupugay sa Sarili). Para sa pagbuo ng katawan, gawin ito sa paglalagay (ng mantra) sa puso; at para sa pagsilang, gayon din sa paglalagay nito sa ulo.

Verse 23

ं हः फट् इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः ॐ हां हं हां हूं फट् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः निवेदयेदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हां हं हां इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः भावयित्वा तु दक्षयेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिखया वाधिकाराय भोगाय कवचाणुना तत्त्वशुद्धौ हृदा ह्य् एवं गर्भाधानाय पूर्ववत्

“ṃ haḥ phaṭ”—ganito ang pagbasa sa mga resensiyong Kha at Ṅa at sa dalawang minarkahang manuskrito. Sa isang minarkahang manuskrito, ang pagbasa ay “oṃ hāṃ haṃ hāṃ hūṃ phaṭ”. Sa isang minarkahang manuskrito rin ay mababasa ang “nivedayet” (“dapat ihandog/iharap”). Sa mga resensiyong Kha at Ṅa, may minarkahang manuskrito na nagbabasa ng “oṃ hāṃ haṃ hāṃ”. May minarkahang manuskrito rin na nagbabasa ng “bhāvayitvā tu dakṣaye” (“pagkatapos magnilay, dapat sunugin/ubusin”). Gamitin ang śikhā mantra (mantra ng tuktok/jambul) para sa pagiging karapat-dapat o awtoridad, ang kavaca mantra (baluting‑panangga) para sa pagdanas at pag-iingat, at ang hṛd mantra (puso) para sa paglilinis ng mga tattva (tattva-śuddhi)—sa ganitong paraan, para rin sa ritwal ng garbha-dhāna (paglilihi/konsepsiyon), gawin ayon sa naunang sinabi.

Verse 24

शिरसा पाशशैथिल्ये निष्कृत्यैवं शतं जपेत् एवं पाशवियोगे ऽपि ततः शास्त्रजप्तया

Para sa pagluwag ng tali‑bitag (pāśa), matapos isagawa ang gawaing pampalubag‑sala sa ganitong paraan, dapat bigkasin ito nang sandaang ulit na nakayuko ang ulo (sa paggalang). Gayon din, kahit para sa ganap na pagkalagot sa pagkakabigkis, pagkatapos ay dapat maisakatuparan sa pamamagitan ng pagbigkas ayon sa tuntunin ng śāstra.

Verse 25

छिन्द्यादस्त्रेण कर्तर्या कलावीजवता यथा ॐ ह्रीं प्रतिष्ठाकलापाशाय हः फट् विसृज्य वर्तुलीकृत्य पाशमन्त्रेण पूर्ववत्

Dapat niyang putulin ito sa pamamagitan ng mantra ng sandata (Astra), gaya ng gunting na pang-ritwal na may bīja-silaba ng Kalā. Sa pagbigkas ng “Oṃ Hrīṃ—sa tali (pāśa) ng Kalā ng paglalagak (pratiṣṭhā)—Haḥ Phaṭ,” ihagis niya ito, hubugin bilang bilog, at saka, sa mantra ng Pāśa, magpatuloy ayon sa naunang itinakda.

Verse 26

घृतपूर्णे श्रवे दत्वा कलास्त्रेणैव होमयेत् अस्त्रेण जुहुयात् पञ्च पाशाङ्कुरनिवृत्तये

Pagkalagay ng handog sa sandok na puno ng ghee (ghṛta), gawin niya ang homa sa pamamagitan ng Kalā-astra; pagkatapos ay mag-alay ng limang ulit gamit ang Astra (mantra), upang maganap ang nivṛtti—ang paghinto ng pagsibol ng mga gapos (pāśa-aṅkura).

Verse 27

प्रायश्चित्तनिषेधार्थं दद्यादष्टाहुतीस्ततः ॐ हः अस्त्राय ह्रूं फठृदावाह्य हृषीकेशं कृत्वा पूजतर्पणे

Pagkatapos, upang hadlangan ang pagkukulang na nangangailangan ng prāyaścitta (pagbabayad-sala), maghandog siya ng walong oblation. Sa mantra na “Oṃ haḥ—sa Astra, hrūṃ, phaṭ,” matapos anyayahan si Hṛṣīkeśa (Viṣṇu) sa puso, ipagpatuloy niya ang pagsamba at ang tarpaṇa (pag-aalay ng libasyon).

Verse 28

पूर्वोक्तविधिना कुर्यादधिकारसमर्पणं ॐ हां रसशुल्कं गृहाण स्वाहा निःशेषदग्धपाशस्य पशोरस्य हरे त्वया

Isagawa ang adhikāra-samarpaṇa (pagsusuko ng karapatang pang-ritwal) ayon sa naunang paraan: “Oṃ hāṃ—tanggapin ang rasa-śulka (handog/bayad), svāhā. O Hara, sa pamamagitan mo nawa’y maalis ang mga gapos ng hayop na inihahandog—na lubusang nasunog.”

Verse 29

न स्थेयं बन्धकत्वेन शिवाज्ञां श्रावयेदिति ततो विसृज्य गोविन्दं विद्यात्मानं नियोज्य च

“Hindi dapat manatili roon bilang isang nakagapos; sa halip ay ipahayag ang utos ni Śiva.” Kaya, matapos palayain o pauwiin si Govinda, dapat italaga ang yaong ang sarili ay kaalaman (vidyātmān), ang marunong na tagapagpaganap ng ritwal.

Verse 30

बाहुमुक्तार्धदृश्येन चन्द्रविम्बेन सन्निभं संहारमुद्रया स्वस्थं विधायोद्भवमुद्रया

Sa mudrā ng kamay na bahagyang nakaluwag ang braso at kalahati lamang ang nakikita—na kahawig ng bilog ng buwan—dapat munang patatagin (ang ritwal o anyo ng diyos) sa pamamagitan ng Saṃhāra-mudrā; saka isagawa ang paglitaw nito sa Udbhava-mudrā.

Verse 31

सूत्रे संयोज्य विन्यस्य तोयविन्दुं यथा पुरा विसृज्य पितरौ वह्नेः पूजितौ कुसुमादिभिः वर्धनीकृत्येति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः संहारमद्रयात्मस्थं इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दद्यात् पूर्णां विधानेन प्रतिष्ठापि विशोधिता

Pagkatapos iugnay ito sa banal na sinulid (sūtra) at ilagay ayon sa itinakda, maglagay ng isang patak ng tubig gaya ng nauna. Pagkaraan, matapos isagawa ang visarjana (pagpapaalis) sa mga Pitṛ (mga ninuno), at matapos sambahin si Agni sa pamamagitan ng mga bulaklak at iba pa, dapat ihandog nang wasto ang pūrṇāhuti (ganap na handog sa apoy) ayon sa tuntunin; sa gayon, maging ang ritwal ng pratiṣṭhā (paglalagak/pagpapatatag) ay nalilinis.