
दमनकारोहणविधिः (Dāmanaka-ārohaṇa-vidhi) — Procedure for Raising/Placing the Dāmanaka Garland
Itinatakda ng kabanatang ito ang sunod-sunod na ritwal na nakatuon sa Īśāna (hilagang-silangan) para sa pag-aalay/paglalagay ng dāmanaka na garland bilang bahagi ng Vāstu-Pratiṣṭhā (pagpapatatag at pagtalaga). Pinagtitibay ito ng salaysay na mitiko: si Bhairava, isinilang mula sa poot ni Hara, ay sumupil sa mga diyos, at ang pahayag ni Śiva ang nagtatatag ng di-nabibigong bunga para sa nagsasagawa. Inuutusan ang tagapagritwal na pumili ng mapalad na tithi (ika-7 o ika-13), sambahin at ‘gisingin’ ang sagradong puno sa pamamagitan ng bigkas na Śaiva, pormal na anyayahan ito, at magsagawa ng adhivāsana sa huling bahagi ng hapon. Matapos sambahin sina Sūrya, Śaṅkara, at Pāvaka (Agni), inilalagay ang mga sangkap (ugat, ulo, tangkay, dahon, bulaklak, bunga) sa tiyak na mga direksiyon sa paligid ng diyos, na may natatanging diin sa pagsamba kay Śiva sa Īśāna. Sumusunod ang pagligong pang-umaga at pagsamba kay Jagannātha, saka ang mga alay na damana, pagbigkas ng mga mantra sa añjali (Ātmavidyā, Śivātman, at mga mūla hanggang Īśvara mantra), at panalangin ng pagtatapos upang maituwid ang labis/kulang at makamit ang gantimpala ng buwan ng Caitra tungo sa langit.
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्रारोहणं नाम एकोनाशीतितमो ऽध्यायः अथ अशीतितमो ऽध्यायः दमनकारोहणविधिः ईश्वर उवाच वक्ष्ये दमनकारोहविधिं पूर्ववदाचरेत् हरकोपात् पुरा जातो भैरवो दमिताः सुराः
Kaya nga, sa Agni Purāṇa (ang Dakilang Purāṇa), nagwakas ang ika-89 na kabanata na tinatawag na “Pavitra-ārohaṇa” (ang ritwal ng paglalagay ng banal na sinulid/garland). Ngayon ay nagsisimula ang ika-80 kabanata: “Ang pamamaraan ng pag-angat/paglalagay ng dāmanaka na kuwintas ng bulaklak.” Sinabi ng Panginoon: “Ipapaliwanag ko ang paraan ng paglalagay ng dāmanaka; gawin ito ayon sa naunang itinakda. Noong una, mula sa poot ni Hara (Śiva), isinilang si Bhairava; sa kanya napasuko ang mga diyos (sura).”
Verse 2
तेनाथ शप्तो विटपो भवेति त्रिपुरारिणा प्रसन्नेनेरितं चेदं पूजयिष्यन्ति ये नराः
Pagkaraan, ang punong iyon ay waring nasumpa; gayon ang ipinahayag ng Masayang Pumuksa sa Tripura (Śiva): “Yaong mga taong sasamba sa bagay na ito (banal na bagay/diyos) …”
Verse 3
परिपूर्णफलं तेषां नान्यथा ते भविष्यति सप्तम्यां वा त्रयोदश्यां दमनं संहितात्मभिः
Para sa kanila, ang bunga ay magiging ganap—hindi kailanman iba. Sa ikapitong araw (saptamī) o sa ikalabintatlo (trayodaśī), ang pag-aalay ng damana (banal na damo/handog) ay dapat isagawa ng mga taong may disiplina at natitipon ang loob at asal.
Verse 4
सम्पूज्य बोधयेद्वृक्षं भववाक्येन मन्त्रवित् हरप्रसादसंभूत त्वमत्र सन्निधीभव
Matapos sambahin nang wasto, ang nakaaalam ng mga mantra ay dapat gisingin/anyayahan ang puno sa pamamagitan ng pananalita ni Śiva: “Ikaw na isinilang mula sa biyaya ni Hara, manahan at maging naririto sa pook na ito.”
Verse 5
शिवकार्यं समुद्दिश्य नेतव्यो ऽसि शिवाज्ञया गृहे ऽप्यामन्त्रणं कुर्यात् सायाह्ने चाधिवासनं
“Para sa gawain ng ritwal ni Śiva, ikaw ay dapat dalhin ayon sa utos ni Śiva. Kahit sa bahay, dapat gawin ang pormal na paanyaya, at sa bandang hapon-gabi ay isagawa ang adhivāsana (paunang panunuluyan/paglalagak bago ang pagtatalaga).”
Verse 6
यथाविधि समभ्यर्च्य सूर्यशङ्करपावकान् देवस्य पश्चिमे मूलं दद्यात्तस्य मृदा युतं
Matapos sambahin nang wasto ayon sa itinakdang ritwal si Surya, Shankara, at Pavaka (Agni), ilagay ang mūla (ugat) sa kanlurang panig ng diyos, kalakip ang lupang/putik na nabendisyunan.
Verse 7
वामेन शिरसा वाथ नालं धात्रीं तथोत्तरे दक्षिणे भग्नपत्रञ्च प्राच्यां पुष्पञ्च धारणं
Sa kaliwang panig ilagay/hawakan ang ulo; gayundin, ang nāla (tangkay) at ang dhātrī ay ilagay/ituro sa hilaga; ang sirang dahon ay sa timog; at ang bulaklak ay sa silangan—ito ang itinakdang ayos (dhāraṇa).
Verse 8
पुटिकास्थं फलं मूलमथैशान्यां यजेच्छिवं पञ्चाङ्गमञ्जलौ कृत्वा आमन्त्र्य शिरसि न्यसेत्
Sambahin si Śiva sa hilagang-silangan (Īśāna). Ilagay sa magkakupong palad (añjali) ang bunga at ugat na nasa munting supot (puṭikā), at matapos anyayahan (ang diyos/mantra), ipatong ito sa ulo.
Verse 9
आमन्त्रितो ऽसि देवेश प्रातःकाले मया प्रभो कर्तव्यस्तपसो लाभः पूर्णं सर्वं तवाज्ञया
O Panginoon ng mga diyos, O Guro! Sa bukang-liwayway ay inanyayahan kita. Ngayon ay dapat makamtan ang bunga ng tapas (pagpapakasakit/ascetisismo); sa iyong utos, nagiging ganap ang lahat.
Verse 10
मूलेन शेषं पात्रस्थं पिधायाथ पवित्रकं प्रातः स्नात्वा जगन्नाथं गन्धपुष्पादिभिर्यजेत्
Sa pamamagitan ng mūla-mantra, takpan/selyuhan ang natitirang nasa sisidlan; saka kunin ang pavitraka, ang singsing na yari sa banal na damo. Pagkatapos maligo sa umaga, sambahin si Jagannātha sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, at iba pa.
Verse 11
नित्यं नैमित्तिकं कृत्वा दमनैः पूजयेत्ततः शेषमञ्जलिमादाय आत्मविद्याशिवात्मभिः
Matapos isagawa ang mga ritwal na pang‑araw‑araw at yaong paminsan‑minsan, dapat sumamba sa pamamagitan ng mga handog na damana; pagkaraan, kunin ang natitirang mga bulaklak sa magkadugtong na palad (añjali) at ihandog habang binibigkas ang mga mantra ng Ātmavidyā at Śivātman.
Verse 12
मूलाद्यैर् ईश्वरान्तैश् च चतुर्थाञ्जलिना ततः ॐ हौं मखेश्वराय मखं पूरय शूलपाणये नमः देवेश पूजाकाले इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः गन्धपुष्पादिनार्चयेदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिवं वह्निं च सम्पूज्य गुरुं प्रार्च्याथ बोधयेत्
Pagkaraan, sa pamamagitan ng mga mantra na nagsisimula sa Mūla at nagtatapos sa Īśvara, at sa ikaapat na añjali, dapat bigkasin: “Oṃ hauṃ—kay Makheśvara: ganapin ang handog‑sakripisyo (makha); pagpupugay kay Śūlapāṇi. O Panginoon ng mga diyos, sa oras ng pagsamba”—(ayon sa isang minarkahang manuskrito). (Ang isa pang minarkahang manuskrito ay nagsasaad:) “Dapat sambahin sa pamamagitan ng sandal, mga bulaklak, at iba pa.” Matapos sambahin nang ganap si Śiva at ang Banal na Apoy, at matapos munang sambahin ang Guru, saka dapat gisingin/anyayahan ang diyos para sa ritwal.
Verse 13
भगवन्नतिरिक्तं वा हीनं वा यन्मया कृतं सर्वं तदस्तु सम्पूर्णं यच्च दामनकं मम सकलं चैत्रमासोत्थं फलं प्राप्य दिवं व्रजेत्
O Panginoon, anumang nagawa ko—maging labis man o kulang—nawa’y maging ganap ang lahat ng iyon. At nawa’y ang buo kong handog na dāmanaka, matapos makamtan ang ganap na bunga ng kabutihang nagmumula sa buwan ng Caitra, ay maghatid (sa akin) sa langit.
The rite is prescribed on Saptamī (7th) or Trayodaśī (13th), performed by disciplined practitioners (saṃhita-ātmabhis).
Adhivāsana functions as a pre-consecratory lodging/installation step done in the late afternoon, following formal invitation (āmantraṇa), to stabilize the rite before the morning worship sequence.
It explicitly centers Śiva worship in the north-east (Īśāna) direction and uses directional placement (dik-vinyāsa) of ritual components, expressing sacred space as a mandalic, Śaiva-ordered field.