Adhyaya 79

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्राधिवासनविधिर्नाम अष्टसप्ततितमो ऽध्यायः : अथैकोनाशीतितमो ऽध्यायः पवित्रारोहणविधिः ईश्वर उवाच अथ प्रातः समुत्थाय कृतस्नानः समाहितः कृतसन्ध्यार्चनो मन्त्री प्रविश्य मखमण्डपं

Sa gayon, sa Agni Purāṇa, nagwakas ang ika-79 na kabanata na pinamagatang “Ang Paraan ng Adhivāsana (pagpapabanal) ng Pavitra.” Ngayon ay nagsisimula ang ika-81 na kabanata, “Ang Paraan ng Pag-angat/Paglalagay ng Pavitra.” Sinabi ng Panginoon: Pagkatapos, sa madaling-araw na pagbangon, matapos maligo, na may natipong isip, at matapos isagawa ang pagsamba sa Sandhyā, ang paring tagapagbigkas ng mantra ay pumapasok sa maṇḍapa ng paghahandog.

Verse 2

समादाय पवित्राणि अविसर्जितदैवतः ऐशान्यां भाजने शुद्धे स्थापयेत् कृतमण्डले

Matapos kunin ang mga banal na pavitra (mga singsing/sinulid na panlinis), at nang hindi pa pinapauwi ang inanyayang diyos, ilagay ang mga ito sa isang malinis na sisidlan na nasa hilagang-silangan (Īśāna), sa loob ng inihandang maṇḍala.

Verse 3

ततो विसर्ज्य देवेशं निर्माल्यमपनीय च पूर्ववद् भूतले शुद्धेकृत्वाह्निकमथ द्वयं

Pagkaraan nito, matapos pormal na pauwiin ang Panginoon ng mga diyos at alisin ang nirmālya (mga nalalabing handog at bulaklak na nagamit), gawin, gaya ng dati, ang dalawang pang-araw-araw na pagsasagawa (ritwal sa umaga at sa gabi) sa isang dalisay na pook sa lupa.

Verse 4

आदित्यद्वारदिक्पालकुम्भेशानौ शिवे ऽनले नैमित्तिकीं सविस्तरां कुर्यात् पूजां विशेषतः

Para sa naimittika (ritwal sa natatanging pagkakataon), dapat isagawa ang lalo pang masinsin at maluwalhating pagsamba, ayon sa wastong pagkakasunod, kina Āditya, mga diyos ng tarangkahan, mga Dikpāla (tagapagbantay ng mga direksiyon), Kumbheśa, Īśāna, Śiva, at Agni.

Verse 5

मन्त्राणां तर्पणं प्रायश्चित्तहोमं शरात्मना अष्टोत्तरशतं कृत्वा दद्यात् पूर्णाहुतिं शनैः

Matapos isagawa ang tarpaṇa (mga handog na pampasiyá) para sa mga mantra at ang prāyaścitta-homa (homa ng pagtubos/pagpapawi ng kasalanan)—na inihahandog gamit ang sangkap na śarā—at matapos gawin ang 108 na oblation, saka dahan-dahang ialay ang pūrṇāhuti, ang ganap na huling handog.

Verse 6

आदित्यद्वारदिक्पालान् स्कन्देशानौ शिवे ऽनले इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शराणुनेति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः पवित्रं भानवे दत्वा समाचम्य ददीत च द्वारमालादिदिक्पालकुम्भवर्धनिकादिषु

Matapos ihandog ang pavitra (panlinis na sinulid/garland) kay Bhānu (ang Araw), at pagkatapos magsagawa ng ācamana (ritwal na pag-inom ng kaunting tubig para sa paglilinis), dapat gawin ang itinakdang mga handog para sa mga diyos ng pinto at sa mga Dikpāla (tagapagbantay ng mga direksiyon) sa mga lugar ng paglalagyan: ang garland sa tarangkahan (dvāra-mālā), mga palayok ng Dikpāla (kumbha), mga sisidlang vardhanī, at iba pang kaugnay na paglalagyan. (May mga baryanteng pagbasa: “āditya–dvāra–dikpālān … skanda–īśa–anau–śive ’nale …” / o “śarāṇunā …”.)

Verse 7

सन्निधाने ततः शम्भोरुपविश्य निजासने पवित्रमात्मने दद्याद्गणाय गुरुवह्नये

Pagkatapos, sa harapan ni Śambhu (Śiva), na nakaupo sa sariling upuan (āsana), dapat ihandog ang pavitra (banal na sinulid/singsing na nagpapadalisay) para sa sarili, at ihandog din ito kay Gaṇa (Gaṇeśa), sa Guru, at sa Banal na Apoy (Agni).

Verse 8

ॐ कालात्मना त्वया देव यद्दिष्टं मामके विधौ कृतं क्लिष्टं समुत्सृष्टं कृतं गुप्तञ्च यत्कृतं

Oṁ. O Diyos na ang likas na anyo ay Panahon—anumang itinakda Mo sa aking mga itinakdang pagsasagawa: ang nagawa ko sa hirap at pagkakamali, ang nagawa ko nang pabaya o naiwan kong di natapos, at ang nagawa ko nang lihim—nawa’y lahat ng iyon ay maisama sa paghatol at paggunita.

Verse 9

तदस्तु क्लिष्टमक्लिष्टं कृतं क्लिष्टमसंस्कृतं सर्वात्मनामुना शम्भो पवित्रेण त्वदिच्छया

O Śambhu, sa Iyong kalooban, nawa’y ang anumang nagawa—maging may hirap o wala, maging di-ganap o di-pa-napapino—ay maging dalisay sa pamamagitan ng pavitra na ito, kasama ang buo kong pagkatao.

Verse 10

ॐ पूरयमखव्रतं नियमेश्वराय स्वाहा आत्मतत्त्वे प्रकृत्यन्ते पालिते पद्मयोनिना

Oṁ. Svāhā para kay Niyameśvara, Panginoon ng disiplina: nawa’y tuparin ng handog na ito ang panata ng sakripisyo; ito’y nasa prinsipyo ng Sarili (Ātman), sa wakas ng Prakṛti, na iniingatan/itinatag ng Ipinanganak sa Loto (Brahmā).

Verse 11

मूलं लयान्तमुच्चार्य पवित्रेणार्चयेच्छिवं विद्यातत्त्वे च विद्यान्ते विष्णुकारणपालिते

Matapos bigkasin ang ugat-mantra kasama ang pantapos na pantig (laya), dapat sambahin si Śiva gamit ang pavitra na naitalaga. Ang ritong ito’y dapat maunawaan sa prinsipyo ng banal na kaalaman (vidyā-tattva) at sa kaganapan ng kaalaman—na iniingatan ni Viṣṇu, ang sanhi at saligan.

Verse 12

ईश्वरान्तं समुच्चार्य पवित्रमधिरोपयेत् शिवान्ते शिवतत्त्वे च रुद्रकारणपालिते

Matapos bigkasin ang mantra na nagtatapos sa “Īśvara,” dapat ilagak o ikabit ang pavitra, ang banal na sinulid na nagpapadalisay. Ito’y ginagawa sa wakas na may “Śiva,” sa Śiva-tattva, na iniingatan ng simulain ni Rudra bilang sanhi at saligan.

Verse 13

शिवान्तं मन्त्रमुच्चार्य तस्मै देयं पवित्रकं सर्वकारणपालेषु शिवमुच्चार्य सुव्रतः

Pagkabigkas ng mantra na nagtatapos sa salitang “Śiva,” dapat ibigay sa Kanya ang pavitraka (binasbasang sinulid/singsing na pampadalisay). Ang taong may mabuting panata, habang binibigkas ang “Śiva,” ay dapat maghandog nito sa lahat ng tagapangalaga o namumunong tagapagtanggol ng mga sanhi ng ritwal (mga tagapagpaganap at mga diyos na tagapangalaga).

Verse 14

मूलं लयान्तमुच्चार्य दद्याद्गङ्गावतारकं आत्मविद्याशिवैः प्रोक्तं मुमुक्षूणां पवित्रकं

Matapos bigkasin ang ugat-mantra (mūla-mantra) na nagtatapos sa pantig na “laya,” dapat ipagkaloob ang “Gaṅgā-avatāraka” (pormula/ritwal na nagpapababa sa Gaṅgā). Ito’y itinuro ng mga Śiva ng aral ng kaalaman sa Sarili, at nagsisilbing pampadalisay para sa mga naghahangad ng paglaya.

Verse 15

विनिर्दिष्टं बुभुक्षूणां शिवतत्त्वात्मभिः क्रमात् स्वाहान्तं वा नमो ऽन्तं वा मन्त्रमेषामुदीरयेत्

Para sa mga nagnanais makibahagi sa inihahandog na oblation, dapat bigkasin—ayon sa itinakdang pagkakasunod—ang mantrang itinuro, sa mga anyong kinikilalang kaisa ng Śiva-tattva, na nagtatapos alinman sa “svāhā” o sa “namaḥ.”

Verse 16

सर्वतत्त्वेषु सुव्रत इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः दद्यादङ्गावतारकमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हां विद्यातत्त्वाधिपतये शिवाय स्वाहा ॐ हौं शिवतत्त्वाधिपतये शिवाय स्वाहा ॐ हौं सर्वतत्त्वाधिपतये शिवाय स्वाहा नत्वा गङ्गावतारन्तु प्रार्थयेत्तं कृताञ्जलिः त्वङ्गतिः सर्वभूतानां संस्थितिस्त्वञ्चराचरे

“(Tala ng mga baryanteng pagbasa: may ilang manuskrito na ‘sarvatattveṣu suvrata’; ang iba’y ‘dadyād aṅgāvatārakam’.) Dapat ihandog ang oblation sa mga mantrang ito: ‘Oṃ hāṃ—kay Śiva, Panginoon ng vidyā-tattva (prinsipyo ng kaalaman), svāhā’; ‘Oṃ hauṃ—kay Śiva, Panginoon ng śiva-tattva (prinsipyo ni Śiva), svāhā’; ‘Oṃ hauṃ—kay Śiva, Panginoon ng lahat ng tattva (sarva-tattva), svāhā.’ Pagkaraan, matapos yumukod, na magkadikit ang mga palad ay manalangin para sa pagbaba ng Gaṅgā: ‘Ikaw ang kanlungan at hantungan ng lahat ng nilalang; ikaw ang matatag na kinalalagyan ng gumagalaw at di-gumagalaw (sangnilikha).’”

Verse 17

अन्तश्चारेण भूतानां द्रष्टा त्वं परमेश्वर कर्मणा मनसा वाचा त्वत्तो नान्या गतिर्मम

O Kataas-taasang Panginoon, bilang panloob na nananahan at kumikilos sa lahat ng nilalang, Ikaw ang Saksi. Sa aking gawa, sa aking isip, at sa aking salita—bukod sa Iyo, wala akong ibang kanlungan.

Verse 18

मन्त्रहीनं क्रियाहीनं द्रव्यहीनञ्च यत् कृतं जपहोमार्चनैर् हीनं कृतं नित्यं मया तव

Anumang nagawa ko araw-araw para sa Iyo—kulang sa mantra, kulang sa wastong pamamaraan, at kulang sa mga kailangang handog; at anumang nagawa na walang japa, homa, at pormal na pagsamba—nawa’y tanggapin at patawarin Mo iyon.

Verse 19

अकृतं वाक्यहीनं च तत् पूरय महेश्वरं सुपूतस्त्वं परेशान पवित्रं पापनाशनं

O Maheśvara, ang anumang hindi ko nagawa at anumang nagkulang sa aking mga salita—pakiusap, Ikaw ang magpuno at magpasakdal. O Pareśāna, Ikaw ay ganap na dalisay, ang Tagapagpadalisay, at ang Tagapuksa ng kasalanan.

Verse 20

त्वया पवित्रितं सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमं खण्डितं यन्मया देव व्रतं वैकल्पयोगतः

Sa pamamagitan Mo, O Deva, ang buong daigdig—maging ang di-gumagalaw at ang gumagalaw—ay napabanal. Ngunit ang panatang (vrata) aking tinanggap ay nalabag, dahil sa paggamit ng kapalit na paraan (vaikalpa).

Verse 21

एकीभवतु तत् सर्वं तवाज्ञासूत्रगुम्फितं जपं निवेद्य देवस्य भक्त्या स्तोत्रं विधाय च

Nawa’y maging iisa ang lahat ng iyon—na parang nakasinsing sa sinulid ng Iyong utos. Matapos ihandog ang pagbigkas ng mantra (japa) sa Diyos, at makalikha/makabigkas din ng isang himno (stotra) nang may debosyon—nawa’y magpatuloy ayon dito.

Verse 22

नत्वा तु गुरुणादिष्टं गृह्णीयान्नियमन्नरः चतुर्मासं त्रिमासं वा त्र्यहमेकाहमेव च

Pagkatapos yumukod at magbigay-galang sa guro, dapat tanggapin ng tao ang pagtalima (niyama/vrata) ayon sa itinuro ng guru—maging apat na buwan, tatlong buwan, tatlong araw, o kahit isang araw lamang.

Verse 23

प्रणम्य क्षमयित्वेशं गत्वा कुण्डान्तिकं व्रती पावकस्थे शिवे ऽप्येवं पवित्राणां चतुष्टयं

Pagkatapos yumukod at humingi ng kapatawaran sa Panginoon, ang nagsasagawa ng panata ay dapat lumapit sa kuṇḍa (dambana ng apoy); at gayon din—sa harap ni Śiva na nananahan sa apoy—dapat ayusin/isagawa ang apat na banal na pavitra.

Verse 24

समारोप्य समभ्यर्च्य पुष्पधूपाक्षतादिभिः अन्तर्बलिं पवित्रञ्च रुद्रादिभ्यो निवेदयेत्

Matapos iluklok (ang diyos) at sambahin nang wasto sa pamamagitan ng bulaklak, insenso, akṣata (buong butil na bigas) at iba pa, dapat ihandog ang antar-bali (panloob na alay) at ang pavitra (banal na sinulid/kurdon) kay Rudra at sa iba pang mga diyos.

Verse 25

प्रविश्यान्तः शिवं स्तुत्वा सप्रणामं क्षमापयेत् अन्तश् चर त्वं भूतानामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः परिपूर्णं करो तु मे इति ग, चिहितपुस्तकपाठः अमृतस्त्वं परेशान इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रायश्चित्तकृतं होमं कृत्वा हुत्वा च पायसं

Pagpasok sa loob, dapat purihin si Śiva at, na may pagpupugay na pagyukod, humingi ng kapatawaran. (Sa ilang minarkahang pagbasa ng manuskrito, idinaragdag ang mga pormula: “Kumilos sa loob ng mga nilalang,” “Gawin mo itong ganap para sa akin,” at “Ikaw ay amṛta, O Kataas-taasang Panginoon.”) Pagkaraan, isagawa ang homa ng pagtubos (prāyaścitta) at maghandog din ng pāyasa (lugaw na may gatas) bilang alay sa apoy.

Verse 26

शनैः पूर्णाहुतिं दत्वा वह्निस्थं विसृजेच्छिवं होमं व्याहृतिभिः कृत्वा रुन्ध्यान्निष्ठुरयानलं

Matapos dahan-dahang ihandog ang pūrṇāhuti (pangwakas na alay), dapat niyang pauwiin/pawalan si Śiva na nakalagay sa apoy. Pagkatapos isagawa ang homa kasama ng mga vyāhṛti (banal na pagbigkas), dapat niyang pigilan at supilin ang mabagsik na apoy.

Verse 27

अग्न्यादिभ्यस्ततो दद्यादाहुतीनां चतुष्टयं दिक्पतिभ्यस्ततो दद्यात् सपवित्रं वहिर्बलिं

Pagkaraan nito, dapat maghandog ng apat na āhuti na nagsisimula sa handog kay Agni. Pagkatapos, ihain ang panlabas na bali, kalakip ang pavitra (singsing na damong darbha na nagpapabanal), sa mga Panginoon ng mga Direksiyon (Dikpāla).

Verse 28

सिद्धान्तपुस्तके दद्यात् सप्रमाणं पवित्रकं ॐ हां भूः स्वाहा ॐ हां भुवः स्वाहा ॐ हां स्वः स्वाहा ॐ हां भूर्भुवः स्वः स्वाहा होमं व्याहृतिभिः कृत्वा दत्वाअहुतिचतुष्टयं

Pagkatapos, ilagay sa aklat na Siddhānta ang pavitraka (binasbasang sinulid/singsing na pananggalang) na nasa wastong sukat. Matapos isagawa ang homa gamit ang mga Vyāhṛti—“Oṃ hāṃ bhūḥ svāhā; Oṃ hāṃ bhuvaḥ svāhā; Oṃ hāṃ svaḥ svāhā; Oṃ hāṃ bhūr-bhuvaḥ svaḥ svāhā”—maghandog ng apat na āhuti.

Verse 29

ॐ हां अग्नये स्वाहा ॐ हां सोमाय स्वाहा ॐ हां अग्नीषोमाभ्यां स्वाहा ॐ हां अग्नये स्विष्टकृते स्वाहा गुरुं शिवमिवाभ्यर्च्य वस्त्रभूषादिविस्तरैः समग्रं सफलं तस्य क्रियाकाण्डादि वार्षिकं

“Oṃ hāṃ—kay Agni, svāhā. Oṃ hāṃ—kay Soma, svāhā. Oṃ hāṃ—kay Agni at Soma nang magkasama, svāhā. Oṃ hāṃ—kay Agni bilang Sviṣṭakṛt (tagapagganap ng handog), svāhā.” Matapos sambahin ang Guru gaya ng pagsamba kay Śiva, na may masaganang handog tulad ng kasuotan at palamuti, nagiging ganap at mabunga ang kanyang taunang mga pagtalima—mula sa bahaging ritwal (kriyā-kāṇḍa) at iba pa.

Verse 30

यस्य तुष्टो गुरुः सम्यगित्याह परमेश्वरः इत्थं गुरोः समारोप्य हृदालम्बिपवित्रकं

Para sa taong lubos na kinalulugdan ng guru, ipinahahayag ng Kataas-taasang Panginoon, “Ganyan nga, tunay.” Kaya, matapos ilagay o ipagkaloob sa guru ang pavitraka na nakasabit sa dibdib, malapit sa puso, nagpapatuloy ang ritwal.

Verse 31

द्विजातीन् भोजयित्वा तु भक्त्या वस्त्रादिकं ददेत् दानेनानेन देवेश प्रीयतां मे सदा शिवः

Matapos pakainin nang may debosyon ang mga dalawahang-ipinanganak (mga Brāhmaṇa), magbigay ng kasuotan at iba pa. Sa handog na ito, O Panginoon ng mga diyos, nawa’y laging malugod si Śiva sa akin.

Verse 32

भक्त्या स्नानादिकं प्रातः कृत्वा शम्भोः समाहरेत् पवित्राण्यष्टपुष्पैस्तं पूजयित्वा विसर्जयेत्

Sa umaga, matapos gawin nang may debosyon ang pagligo at iba pang paunang ritwal, dapat tipunin ang mga handog para kay Śambhu. Pagkaraan, sambahin Siya sa mga banal na alay (pavitra) at walong bulaklak, at pormal na tapusin ang ritwal sa pamamagitan ng pagpapahintulot na lumisan (visarjana) ang diyos.

Verse 33

नित्यं नैमित्तिकं कृत्वा विस्तरेण यथा पुरा पवित्राणि समारोप्य प्रणम्याग्नौ शिवं यजेत्

Matapos isagawa ang pang-araw-araw at paminsan-minsang ritwal (nitya at naimittika) nang masinsin, ayon sa naunang itinuro, at mailuklok ang mga pavitra (mga singsing/hiblang nagpapabanal), dapat yumukod at sambahin si Śiva sa banal na apoy (agni).

Verse 34

प्रायश्चित्तं ततो ऽस्त्रेण हुत्वा पूर्णाहुतिं यजेत् दिक्पालेभ्यस्ततो दत्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ततो ऽस्त्रेण कृत्वेति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः भुक्तिकामः शिवायाथ कुर्यात् कर्मसमर्पणं

Pagkaraan, matapos isagawa ang ritwal ng pagtubos/pagpapawi (prāyaścitta) at maghandog ng mga alay sa pamamagitan ng pananggalang na mantra na ‘astra’, dapat tapusin ang paghahandog sa pamamagitan ng ganap na huling alay (pūrṇāhuti). Pagkatapos, matapos magbigay ng handog sa mga Tagapagbantay ng mga Direksiyon (dikpāla)—ayon sa pagbasa ng ilang minarkahang manuskrito—ang naghahangad ng makamundong bunga ay dapat magsagawa ng pag-aalay ng buong gawa, na pormal na iniuukol ang lahat kay Śiva (karmasamarpana).

Verse 35

त्वत्प्रसादेन कर्मेदं मास्तु फलसाधकं मुक्तिकामस्तु कर्मेदं मास्तु मे नाथ बन्धकं

Sa pamamagitan ng Iyong biyaya, nawa’y ang gawaing ito ay huwag maging daan sa makamundong bunga. Ako’y naghahangad ng kalayaan; O Panginoon (Nātha), nawa’y ang gawaing ito ko ay huwag maging sanhi ng pagkagapos para sa akin.

Verse 36

वह्निस्थं नाडीयोगेन शिवं संयोजयेछिवे हृदि न्यस्याग्निसङ्घातं पावकं च विसर्जयेत्

O Diyosa (Śive), sa pamamagitan ng disiplina ng nāḍī-yoga, dapat pag-isahin si Śiva at ang panloob na apoy. Matapos ilagak sa puso ang nagkakaisang lakas ng apoy (agni-saṅghāta), dapat ding pakawalan at iwaksi (visarjana) ang pagninilay sa apoy (pāvaka).

Verse 37

समाचम्य प्रविश्यान्तः कुम्भानुगतसंवरान् शिवे संयोज्य साक्षेपं क्षमस्वेति विसर्जयेत्

Matapos isagawa ang ācamana at pumasok sa loob, dapat pag-isahin (sa ritwal) sa loob ni Śiva ang mga presensiyang pinigil na inilagay at sumusunod sa kumbha (banga ng pagtatalaga); at saka, sa huling handog/pangwakas na paghahagis, dapat silang pauwiin habang sinasabi, “Patawarin mo (ako).”

Verse 38

विसृज्य लोकपालादीनादायेशात् पवित्रकं सति चण्डेश्वरे पूजां कृत्वा दत्वा पवित्रकं

Pagkatapos pauwiin ang mga Lokapāla at iba pang mga diyos, dapat bawiin ang pavitraka mula kay Īśa (Śiva); saka, matapos magsagawa ng pagsamba kay Caṇḍeśvara, dapat ihandog/ilagay ang pavitraka.

Verse 39

तन्निर्माल्यादिकं तस्मै सपवित्रं समर्पयेत् अथवा स्थण्डिले चण्डं विधिना पूर्ववद्यजेत्

Dapat ihandog sa kanya ang mga bagay na iyon, gaya ng nirmālya (mga banal na nalalabing handog), kasama ang pavitra (singsing/hiblang pampadalisay). O kaya, sa inihandang altar na lupa (sthaṇḍila), dapat sambahin si Caṇḍa ayon sa tuntunin, sa paraang gaya ng naunang itinakda.

Verse 40

यत् किञ्चिद्वार्षिकं कर्म कृतं न्यूनाधिकं मया तदस्तु परिपूर्णं मे चण्ड नाथ तवाज्ञया

Anumang taunang ritwal na aking naisagawa—maging kulang o labis—nawa’y maging ganap para sa akin, O Caṇḍa, O Panginoon, sa pamamagitan ng iyong utos at pagsang-ayon.

Verse 41

इति विज्ञाप्य देवेशं नत्वा स्तुत्वा विसर्जयेत् त्यक्तनिर्माल्यकः शुद्धः स्नापयित्वा शिवं यजेत् पञ्चयोजनसंस्थो ऽपि पवित्रं गुरुसन्निधौ

Sa gayon, matapos magsumite ng pormal na pahayag sa Panginoon ng mga diyos, dapat yumukod, magpuri, at saka isagawa ang pagpapauwi (visarjana). Matapos itapon ang nirmālya (mga ginamit na kuwintas ng bulaklak at nalalabing handog) at maging dalisay, dapat paliguan si Śiva at sambahin siya. Kahit nasa layong limang yojana, ang ritwal ng pavitra (itinalagang hiblang pampadalisay) ay dapat gawin sa harap ng guru.