Adhyaya 67
Jīrṇoddhāra-vidhāna (Procedure for Renovation / Replacement of Dilapidated Installations)
Kasunod ng talakayan sa sama-samang pag-aanyaya at paglalagak, itinuro ni Panginoong Agni kay Rishi Vasiṣṭha ang jīrṇoddhāra—ang wastong paraan ng pagharap sa mga banal na imahen at instalasyong luma, may depekto, o basag. Nagsisimula ang ritwal sa paghahanda at pagpapaligo sa pinalamuting imahen, at sa pagpasya kung ito’y pananatilihin (kung matatag, di-nagagalaw, at maaari pang paglingkuran) o itatapon (kung labis nang bulok). Kapag kailangan ang kapalit, inilalagak ng ācārya ang bagong anyo “gaya ng dati” at isinasagawa ang saṃhāra-vidhi, ang ritwal na pag-urong ng mga tattva (mga sangkap na prinsipyo) mula sa lumang anyo pabalik sa pinagmulan. Itinatakda rin ang pagtatapon ayon sa materyal: ang kahoy ay hinahati at sinusunog; ang bato ay inihahagis sa tubig; ang metal o hiyas ay iginagalang na dinadala sa sasakyan at tinatakpan ng tela. Tinatapos ito sa mga handog na homa gamit ang Nārasiṃha-mantra, may tugtugin sa pag-aalay ng tubig, at angkop na dakṣiṇā para sa guro, na binibigyang-diin na ang sukat at materyales ay dapat itakda sa araw ding iyon. Ang pagsasaayos ng mga pampublikong pasilidad ng tubig—balon, lawa, at imbakan—ay itinatangi bilang nagdudulot ng dakilang kabutihang-panrelihiyon, na inuugnay ang gawaing pangmadla sa sagradong tungkulin.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये समुदायप्रतिष्ठाकथनं नाम षट्षष्टितमो ऽध्यायः अथ सप्तषष्टितमो ऽध्यायः जीर्णोद्धारविधानं भगवानुवाच जीर्णाद्धारविधिं वक्ष्ये भूषितां स्नपयेद्गुरुः अचलां विन्यसेद्गेहे अतिजीर्णां परित्यजेत्
Sa gayon, sa Agni Purāṇa—ang sinaunang Mahāpurāṇa—nagtatapos ang ika-animnapu’t anim na kabanata na tinatawag na “Paglalahad ng Samudāya-pratiṣṭhā (Sama-samang Pagkakatalaga)”. Ngayon ay nagsisimula ang ika-animnapu’t pitong kabanata: “Pamamaraan ng Jīrṇoddhāra (Pagpapanumbalik/Pagkukumpuni)”. Wika ng Mapalad na Panginoon: “Ituturo ko ang paraan ng pagpapanumbalik. Ang gurong tagapangasiwa ay dapat paliguan ang (larawan) matapos itong mapalamutian; dapat ilagak sa bahay/templo ang di-nakikilos na larawan; ngunit ang larawang labis nang sira ay dapat itakwil at palitan.”
Verse 2
व्यङ्गां भग्नां च शैलाढ्यां न्यसेदन्यां च पूर्ववत् संहारविधिना तत्र तत्त्वान् संहृत्य देशिकः
Ang gurong tagapagpaganap ng ritwal (deśika) ay dapat maglagay (mag-install) ng isa pang anyo/ayusan gaya ng dati, maging ito man ay may kapintasan, nabasag, o mabigat na tila bato; at doon, ayon sa itinakdang ritwal ng paglusaw (saṃhāra-vidhi), dapat niyang bawiin at muling isama sa pinagmulan ang mga tattva (mga sangkap na prinsipyo).
Verse 3
सहस्रं नारसिंहेन हुत्वा तामुद्धरेद् गुरुः दारवीं दारयेद्वह्नौ शैलजां प्रक्षिपेज्जले
Pagkatapos maghandog ng isang libong oblation sa pamamagitan ng mantra ni Nārasiṃha, dapat ilabas iyon ng guro. Ang bagay na kahoy ay dapat biyakin sa apoy, at ang bagay na mula sa bato ay dapat ihagis sa tubig.
Verse 4
धातुजां रत्नजां वापि अगाधे वा जले ऽम्बुधौ यानमारोप्य जीर्णाङ्गं छाद्य वस्त्रादिना नयेत्
Maging ito’y yari sa metal o sa hiyas, o (kahit masumpungan) sa di-masukat na lalim ng karagatan—ilagay ang lumang katawan sa isang sasakyan, takpan ng tela at iba pa, at saka dalhin palayo.
Verse 5
वादित्रैः प्रक्षिपेत्तोये गुरवे दक्षिणां ददेत् यत्प्रमाणा च यद्द्रव्या तन्मानां स्थापयेद्दिने कूपवापीतडागादेर्जीर्णोद्धारे महाफलं
Ihagis sa tubig ang (itinakdang handog) na may kasabay na mga instrumentong pangmusika, at magbigay ng dakṣiṇā (handog na parangal) sa guru. Anuman ang itinakdang sukat at mga kailangang sangkap, ang wastong dami nito ay dapat itakda sa araw ding iyon. Sa pagsasaayos ng mga sirang balon, hakbang-balon, lawa at mga katulad, napakalaki ng espirituwal na bunga.
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes saṃhāra-vidhi with tattva-saṃhāra (ritual withdrawal of constitutive principles) before removal, plus material-specific disposal (wood to fire, stone to water, metal/gem carried away respectfully) and the requirement that measurements and materials be fixed on the same day.
It frames renovation as dharmic stewardship: preserving sanctity through correct rites (saṃhāra and re-installation), honoring the guru through dakṣiṇā, and treating civic waterworks renovation as high merit—integrating disciplined action (karma) with purity of worship and social welfare.