Adhyaya 65
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 6523 Verses

Adhyaya 65

Chapter 65 — सभास्थापनकथनं (Account of Establishing an Assembly-hall)

Sinimulan ni Panginoong Agni ang aral sa sabhā-sthāpana (pagtatatag ng bulwagang kapulungan) sa pag-uugnay ng pagtatayo sa bisa ng ritwal: matapos siyasatin ang lupa, dapat isagawa ng tagapagpatron ang Vāstu-yāga upang ihanay ang pook sa kaayusang kosmiko bago pa man buhayin ang tungkuling panlipunan o pampolitika. Itinatakda ng kabanata ang praktikal na paglalagyan: ang bulwagan ay dapat itayo sa sangandaan ng apat na daan sa nayon o sa gilid nito, hindi sa lugar na walang naninirahan, upang ang buhay-sibil ay madaling mapuntahan at mapangalagaan. Isinasama ni Agni ang etika ng paggasta sa disenyo: maaaring magtayo ayon sa kakayahan, ngunit ang paggastos nang lampas sa kaya ay doṣa (kapintasan). Pinakamainam ang planong catuḥśāla (walang depekto), samantalang ang triśāla/dviśāla/ekaśāla ay sinusuri nang may kundisyon, kasama ang mga babala ayon sa direksiyon. Lumilitaw ang teknikal-ritwal na pagtutuos sa ‘kararāśi’, mga paghahati sa walo, at mga paliwanag na iniuugnay sa agham ni Garga, kasama ang pagbasa ng mga palatandaan ayon sa direksiyon (bandila, usok, leon, atbp.). Sa wakas, mula sa pagtatayo ay lumilipat sa paninirahan: pahintulot ng pamayanan, paglilinis sa madaling-araw sa paligong may mga halamang-gamot, pagpapakain sa mga brāhmaṇa, mapalad na pag-aayos, at isang mantra ng kasaganaan na tumatawag kina Nandā, Vāśiṣṭhī, Jayā, Pūrṇā, Bhadrā, Kāśyapī, Bhārgavī at Iṣṭakā—hinihiling ang katatagan, pagdami ng yaman, tao at alagang hayop, at matagumpay na pratiṣṭhā ng tahanan at sagradong ladrilyo.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये कूपवापीतडागादिप्रतिष्ठाकथनं नाम चतुःषष्टितमो ऽध्यायः अथ पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः सभास्थापनकथनं भगवानुवाच सभादिस्थानं वक्ष्ये तथैव तेषां प्रवर्तनं भूमौ परीक्षितायाञ्च वास्तुयागं समाचरेत्

Sa gayon, sa Agni Purana—sa loob ng Sinaunang Dakilang Purana—nagtatapos ang ika-animnapu’t apat na kabanata na pinamagatang “Salaysay ng pagtatalaga ng mga balon, hakbang-balón, mga lawa at iba pa.” Ngayon ay nagsisimula ang ika-animnapu’t limang kabanata: “Salaysay ng pagtatatag ng bulwagang-pagtitipon.” Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “Ilalarawan ko ang angkop na pook para sa bulwagan at mga kaugnay na gusali, at ang paraan ng pagpapatakbo ng mga ito sa lupa. At kapag nasuri na ang lupain, dapat isagawa nang wasto ang handog na Vāstu (Vāstu-yajña).”

Verse 2

स्वेच्छया तु सभां कृत्वा स्वेच्छया स्थापयेत् सुरान् तोयं समुत्सृजेदेवमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः गोकुलं पाययेद् द्विजानिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुष्पथे ग्रामादौ च न शून्ये कारयेत् सभां

Matapos itayo ang bulwagang-pagtitipon ayon sa kaya, ayon din sa kaya ay dapat itatag ang mga diyos. Pagkaraan, isagawa ang handog o pagwiwisik ng tubig (bilang ritwal ng pagtatalaga). (Ibang pagbasa: “painumin ng tubig ang kawan ng baka (gokula) at ang mga dvija, ang dalawang-ulit na isinilang”.) Ipagawa ang bulwagan sa sangandaan ng apat na daan o sa pasimula/gilid ng nayon, at hindi sa isang tiwangwang na lugar.

Verse 3

निर्मलः कुलमुद्धृत्य कर्ता स्वर्गे विमोदते अनेन विधिना कुर्यात् सप्तभौमं हरेर्गृहं

Sa pagiging dalisay at sa pag-angat (pagtubos) sa sariling angkan, ang tagapagtaguyod ng gawaing ito ay nagagalak sa langit. Sa pamamaraang ito rin, dapat itayo ang pitong-palapag na bahay/templong kay Hari (Vishnu).

Verse 4

यथा राज्ञां तथान्येषां पूर्वाद्याश् च ध्वजादयः कोणभुजान् वर्जयित्वा चतुःशालं तु वर्तयेत्

Gaya ng para hari, gayundin para sa iba: ang mga pamantayang pangdireksiyon—sa silangan at iba pa—gaya ng mga watawat at katulad nito ay dapat ayusin. Ngunit iwasan ang mga umbok sa mga sulok, at isagawa ang apat-na-bulwagan na anyo (parisukat).

Verse 5

त्रिशालं वा द्विशालं वा एकशालमथापि वा व्ययाधिकं न कुर्वीत व्ययदोषकरं हि तत्

Maging tatlong-bulwagan, dalawang-bulwagan, o kahit iisang-bulwagan ang itatayo, huwag itong isagawa na ang gugol ay hihigit sa kaya; sapagkat iyon ay tunay na kamaliang nagbubunga ng mapaminsalang pagkalugi.

Verse 6

आयाधिके भवेत् पीडा तस्मात् कुर्यात् समं द्वयं करराशिं समस्तन्तु कुर्याद्वसुगुणं गुरुः

Kapag ang kita o paniningil ay naging labis, dumarating ang pagdurusa; kaya dapat gawing magkapantay ang dalawang panig. Ang kabuuang “kararāśi” (ang bilang na kinuwenta na nasa kamay) ay dapat gawing walong ulit, ayon sa guro.

Verse 7

सप्तार्चिषा हृते भागे गर्गविद्याविचक्षणः अष्टधा भाजिते तस्मिन् यच्छेषं स व्ययो गतः

Kapag ang bahagi ay naalis na ng “May Pitong Sinag” (Saptārciṣ—ang Kṛttikā/Pleiades), sinabi ng dalubhasa sa agham ni Garga: kung ang natira ay hahatiin sa walong bahagi, anumang matirang labis ay tinatawag na “vyaya” (pagkalugi/kakulangan).

Verse 8

अथवा करराशिं तु हन्यात् सप्तार्चिषा बुधः वसुभिः संहृते भागे पृथ्व्यादि परिकल्पयेत्

O kaya naman, ang marunong ay dapat tumama o magmarka sa “kararāśi” (bunton ng bilang na nasa kamay). Kapag ang bahagi ay natipon na ng mga Vasu, saka niya ayusin ang mga sangkap na nagsisimula sa “pṛthvī” (Lupa) at iba pa.

Verse 9

ध्वजो धूम्रस् तथा सिंहः श्वा वृषस्तु खरो गजः तथा ध्वाङ्क्षस्तु पूर्वादावुद्भवन्ति विकल्पयेत्

Bandila, usok, leon, aso, toro, asno, elepante, at gayundin uwak—kapag ang mga ito’y lumitaw mula sa silangan at iba pang panig, dapat itong ipakahulugan ayon sa mga pagpipiliang nakabatay sa direksiyon.

Verse 10

त्रिशालकत्रयं शस्तं उदक्पूर्वविवर्जितं याम्यां परगृहोपेतं द्विशालं लभ्यते सदा

Ang tatlong uri ng ayos ng bahay na triśālā (tatlong pakpak) ay pinupuri, maliban sa mga nakaharap sa hilaga at silangan. Ngunit kapag ang bahay sa timog ay nakakabit sa bahay ng kapitbahay, ito’y laging itinuturing na dviśālā (dalawang pakpak).

Verse 11

याम्ये शालैकशालं तु प्रत्यक्शालमथापि वा एकशालद्वयं शस्तं शेषास्त्वन्ये भयावहाः

Sa panig ng timog, inirerekomenda ang bahay na may iisang bulwagan (ekaśālā) o maging ang bulwagang nakaharap sa kanluran (pratyakśālā). Pinahihintulutan din ang pares ng iisang-bulwagan (ekaśālā-dvaya); ang iba pang ayos ay sinasabing mapanganib.

Verse 12

चतुःशालं सदा शस्तं सर्वदोषविवर्जितं एकभौमादि कुर्वीत भवनं सप्तभौमकं

Ang bahay na catuḥśāla (apat na pakpak na nakapaligid sa looban) ay laging inirerekomenda, sapagkat walang anumang kapintasan. Dapat magtayo ng tahanan mula sa isang palapag at maaari itong umabot hanggang pitong palapag.

Verse 13

द्वारवेद्यादिरहितं पूरणेन विवर्जितं देवगृहं देवतायाः प्रतिष्ठाविधिना सदा

Ang templo ng diyos na walang pintuan, vedī (altar) at iba pang mahahalagang bahagi, at hindi rin ganap na natapos (iniwang kulang), ay dapat laging tanggihan ayon sa itinakdang ritwal ng pag-aalay at paglalagak (pratiṣṭhā-vidhi).

Verse 14

पूश् चतुष्पथग्रामादाविति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ध्वजादि इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः संस्थाप्य मनुजानाञ्च समुदायोक्तकर्मणा प्रातः सर्वौषधीस्नानं कृत्वा शुचिरतन्द्रितः

Matapos maitatag si Pūṣan (o ayon sa isang minarkahang pagbasa ng manuskrito: maitatag [ang diyos] sa sangandaan ng apat na daan sa nayon; at ayon sa isa pang minarkahang pagbasa: maitatag ang bandila at iba pa), at matapos ding pahintulutan ang nagkakatipong mga tao ayon sa gawaing itinakda para sa ritwal na pangkalahatan, sa bukang-liwayway ay magsagawa ng paliligo gamit ang lahat ng halamang-gamot, nananatiling dalisay at hindi tamad.

Verse 15

मधुरैस्तु द्विजान् भोज्य पूर्णकुम्भादिशोभितं सतोरणं स्वस्ति वाच्य द्विजान् गोष्ठहस्तकः

Dapat pakainin ang mga dvija (dalawang-ulit na isinilang) ng matatamis na pagkain; ang lugar ay palamutian ng punong banga ng tubig (pūrṇa-kumbha) at iba pang mapalad na bagay, at lagyan ng torana na palamuting tarangkahan. Batiin ang mga Brahmana ng mga pagpapalang kagalingan; ang punong-abala, na magkadikit ang mga kamay sa paggalang, ay maglingkod sa kanila nang may pagpipitagan.

Verse 16

गृही गृहं प्रविशेच्च दैवज्ञान् प्रार्च्य संविशेत् गृहे पुष्टिकरं मन्त्रं पठेच्चेमं समाहितः

Ang maybahay ay dapat pumasok sa tahanan; matapos munang sambahin ang mga nakaaalam ng banal na ritwal (mga pantas na tagapagpaganap/pari-astrologo), saka manirahan. Sa loob ng bahay, na may nakatuong isip, bigkasin ang mantrang ito na nagdudulot ng kasaganaan.

Verse 17

ॐ नन्दे नन्दय वाशिष्ठे वसुभिः प्रजया सह जये भार्गवदायदे प्रजानां विजयावहे

Om. O Nandā—pasayahin mo kami. O Vāśiṣṭhī—kasama ng mga Vasu at kasama ng mga supling. O Jayā—tagapagkaloob ng pamana ni Bhārgava; maghatid ka ng tagumpay sa mga tao.

Verse 18

पूर्णे ऽङ्गिरसदायादे पूर्णकामं कुरुध्व मां भद्रे काश्यपदायादे कुरु भद्रां मतिं मम

O Pūrṇā, inapo ni Aṅgiras—gawin mo akong ganap ang mga ninanais. O Bhadrā, inapo ni Kaśyapa—gawin mong mapalad at mabuti ang aking pag-unawa.

Verse 19

सर्ववीजौषधीयुक्ते सर्वरत्नौषधीवृते रुचिरे नन्दने नन्दे वासिष्ठे रम्यतामिह

Sa marikit na kakahuyang Nandana na ito—na may lahat ng uri ng binhi at halamang-gamot, at nababalutan ng mga halamang tila hiyas at mga panlunas—nawa’y maging kaaya-aya rito, O Vāsiṣṭha.

Verse 20

प्रजापतिसुते देवि चतुरस्रे महीयसि सुभगे सुव्रते देवि गृहे काश्यपि रम्यतां

O Diyosa, anak ni Prajāpati; O Kāśyapī; ikaw na dakila sa apat-na-sulok (parisukat) na balangkas ng lupa—mapalad at may mabubuting panata—nawa’y malugod kang manahan at magalak nang kaaya-aya sa bahay na ito.

Verse 21

पूजिते परमाचार्यैर् गन्धमाल्यैर् अलङ्कृते भवभूतिकरे देवि गृहे भार्गवि रम्यतां

Kapag ikaw ay naparangalan ng pagsamba ng mga pinakadakilang guro at napalamutian ng pabango at mga kuwintas ng bulaklak—O Diyosa, tagapagkaloob ng kasaganaan—O Bhārgavī, maawaing manahan nang kaaya-aya sa bahay na ito.

Verse 22

अव्यक्ते व्याकृते पूर्णे मुनेरङ्गिरसः सुते इष्टके त्वं प्रयच्छेष्टं प्रतिष्ठां कारयाम्यहं

O Iṣṭakā (banal na ladrilyo), ikaw ay ganap kapwa bilang Di-nahahayag (avyakta) at Nahahayag (vyākṛta)—O anak ng pantas na si Aṅgiras—ipagkaloob mo ang ninanais na biyaya; isasagawa ko ang iyong pag-aangkin at pagtatalaga (pratiṣṭhā).

Verse 23

देशस्वामिपुरस्वामिगृहस्वामिपरिग्रहे मनुष्यधनहस्त्यश्वपशुवृद्धिकरी भव

Sa pagkamkam o pagpapatatag ng pagkapanginoon sa isang lupain, lungsod, o sambahayan, nawa’y ikaw ang maging sanhi ng pagdami ng mga tao, yaman, elepante, kabayo, at mga alagang hayop.

Frequently Asked Questions

It emphasizes Vāstu compliance through (1) mandatory Vāstu-yāga after site examination, (2) plan-typology evaluation (catuḥśāla preferred; triśāla/dviśāla/ekaśāla conditional by direction), and (3) quantified ‘kararāśi’ assessment with eightfold division (vasu-guṇa) and vyaya (deficit) determination, supplemented by directional omen interpretation.

It sacralizes civic and domestic architecture: disciplined means (non-excessive expenditure), purity rites, communal propriety, and mantra-based consecration turn the built space into a dharmic field where prosperity (bhukti) supports righteous living, while ritual alignment and devotion orient the householder toward auspiciousness and ultimately mukti.