Agni Purana Adhyaya 63
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 6321 Verses

Adhyaya 63

Chapter 63 — सुदर्शनचक्रादिप्रतिष्ठाकथनं (Procedure for Consecrating the Sudarśana Discus and Other Divine Emblems)

Ipinapaliwanag ni Bhagavān Agni na ang pamamaraan ng Viṣṇu-pratiṣṭhā ay maaari ring ilapat sa mga kaugnay na anyo at banal na sagisag—Tārkṣya (Garuḍa), Sudarśana, Brahmā, at Narasiṃha—na ang bawat paglalagak ay ginagawa “gaya ng kay Viṣṇu” ngunit pinasisigla sa sariling mantra. Una, ibinibigay ang makapangyarihang Sudarśana-mantra para sa pag-iingat at pakikidigma, inilalarawan ang cakra bilang mapayapa sa matuwid ngunit nakapanghihilakbot sa masama, kayang lamunin ang masasamang espiritu at sumalungat sa mga kaaway na mantra. Sumunod ang malawak na Narasiṃha-vidyā na tinatawag na Pātāla, nakatuon sa pagsupil sa mga puwersa ng ilalim na daigdig/asura at sa pag-alis ng pag-aalinlangan at kapahamakan sa pamamagitan ng mabagsik na anyo ni Hari. Kasunod ang mga tagubilin sa anyo para sa Trailokya-mohana, itinatatag sa mga “Trilokya-mohana” mantra, na may katangiang may hawak na pamalo (gada), may dalawang o apat na bisig, at may ayos na kasama ang chakra at Pāñcajanya, pati Śrī–Puṣṭi at Bala–Bhadrā. Lumalawak pa ito sa pagpratiṣṭhā ng maraming anyo ni Viṣṇu at mga avatāra, pati mga pinagsamang pigura ng Śaiva–Śākta (Liṅga bilang Rudra-mūrti, Ardhanārīśvara, Hari-Śaṅkara, Mātṛkā), at mga diyos ng araw/planeta kasama si Vināyaka. Sa huling bahagi, natatanging inilalahad ang pustaka-pratiṣṭhā (pagpapabanal ng aklat): pagsamba sa mandala (svastika), paggalang sa mga kasangkapang panulat at manuskrito, sulat Nāgarī, tuntunin sa mahalagang panulat/kahong-lalagyan, pag-upo sa direksiyong Īśāna, pagtanaw sa salamin, pagwiwisik, “pagbubukas ng mga mata,” nyāsa (Pauruṣa-sūkta), pagbibigay-buhay (sajīvīkaraṇa), homa, prusisyon, at patuloy na paggalang sa mga hangganan ng pagbigkas. Nagtatapos ang kabanata sa pagdakila sa vidyā-dāna (pagkakaloob ng manuskrito) bilang walang-ubos na kabutihang-loob, paglalagay sa Sarasvatī/karunungan bilang pinakamataas na handog, at pag-uugnay ng tumatagal na merit sa lawak ng manuskrito (mga dahon/titik), kaya pinagbubuklod ang ritwal, ikonograpiya, at pagpapasa ng teksto sa iisang dharmikong kaayusan.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये लक्ष्मीस्थापनं नाम द्विषष्टितमो ऽध्यायः अथ त्रिषष्टितमो ऽध्यायः सुदर्शनचक्रादिप्रतिष्ठाकथनं भगवानुवाच एवं तार्क्ष्यस्य चक्रस्य ब्रह्मणो नृहरेस् तथा प्रतिष्ठा विष्णुवत् कार्या स्वस्वमन्त्रेण तां शृणु

Sa gayon, sa Agni Purāṇa, nagwakas ang ika-animnapu’t dalawang kabanata na pinamagatang “Paglalagay (pag-anib) kay Lakṣmī.” Ngayon ay nagsisimula ang ika-animnapu’t tatlong kabanata: “Paglalahad ng paraan ng pagpratiṣṭhā (pagpapatatag/pagkonsagra) sa Sudarśana Cakra at iba pang banal na sagisag.” Wika ng Mapalad na Panginoon: “Sa gayunding paraan, ang pagpratiṣṭhā kay Tārkṣya (Garuda), sa Cakra, at gayundin kina Brahmā at Narasiṃha ay dapat gawin tulad ng kay Viṣṇu—bawat isa ayon sa sariling mantra. Pakinggan mo ang paraang iyon.”

Verse 2

सुदर्शन महाचक्र शान्त दुष्टभयङ्कर च्छिन्द छिन्द भिन्द भिन्द विदारय विदारय परमन्त्रान् ग्रस ग्रस भक्षय भक्षय भूतान् त्रायस त्रायस हूं फट् सुदर्शनाय नमः अभ्यर्च्य चक्रं चानेन रणे दारयेते रिपून्

“O Sudarśana, dakilang Cakra—mapayapa sa matuwid at nakapanghihilakbot sa masama! Putulin, putulin; tusukin, tusukin; biyakin, biyakin; durugin, durugin. Lunukin ang mga mantrang kaaway; lunok, lunok; kainin, kainin ang mapaminsalang mga bhūta. Iligtas, iligtas—hūṃ phaṭ! Pagpupugay kay Sudarśana.” Pagkatapos sambahin ang cakra sa mantrang ito, sa digmaan ay napupunit ang mga kaaway.

Verse 3

ॐ क्षौं नरसिंह उग्ररूप ज्वल ज्वल प्रज्वल प्रज्वल स्वाहा नरसिंहस्य मन्त्रोयं पातालाख्यस्य वच्मि ते ह शोषय शोषय निकृन्तय निकृन्तय तावद्यावन्मे वशमागताः पातालेभ्यः फट् असुरेभ्यः फट् मन्त्ररूपेभ्यः फट् मन्त्रजातिभ्यः फट् संशयान्मां भगवन्नरसिंहरूप विष्णो सर्वापद्भ्यः सर्वमन्त्ररूपेभ्यो रक्ष रक्ष ह्रूं फट् नमो ऽस्तु ते नरसिंहस्य विद्येयं हरिरूपार्थसिद्धिदा

“Oṃ kṣauṃ—O Narasiṃha na may mabangis na anyo—magliyab, magliyab; magliyab nang lubos, magliyab nang lubos—svāhā! Ito ang mantra ni Narasiṃha na tinatawag na ‘Pātāla’; ipinahahayag ko sa iyo: ‘Ha—patuyuin, patuyuin; putulin, putulin—hanggang sila’y mapasailalim sa aking kapangyarihan—(pukpukin) ang mga nilalang ng ilalim-daigdig: phaṭ; (pukpukin) ang mga asura: phaṭ; (pukpukin) ang mga puwersang may anyong mantra: phaṭ; (pukpukin) ang mga uri ng mantra: phaṭ. Mula sa mga pag-aalinlangan, ingatan mo ako, O Panginoong Viṣṇu sa anyong Narasiṃha; mula sa lahat ng kapahamakan, mula sa lahat ng kaaway na puwersang may anyong mantra—ingatan, ingatan—hrūṃ phaṭ. Pagpupugay sa iyo.’” Ang vidyā ni Narasiṃha ay nagbibigay ng katuparan ng layon sa pamamagitan ng anyo ni Hari (Viṣṇu).

Verse 4

त्रिलोक्यमोहनैर् मन्त्रैः स्थाप्यस्त्रैलोक्यमोहनः गदो दक्षे शान्तिकरो द्विभुजो वा चतुर्भुजः

Ang diyos na tinatawag na ‘Trailokya-mohana’ ay dapat itatag sa pamamagitan ng mga mantrang ‘Trilokya-mohana’. Sa kanyang kanang kamay ay may gada (pamalo); siya ang nagkakaloob ng śānti (pagpapayapa), at maaari siyang ilarawan na may dalawang kamay o apat na kamay.

Verse 5

वामोर्ध्वे कारयेच्चक्रं पाञ्चजन्यमथो ह्य् अधः श्रीपुष्टिसंयुक्तं कुर्याद् बलेन सह भद्रया

Sa itaas na bahagi sa kaliwa, iguhit ang cakra (Sudarśana); at sa ibaba nito, ang kabibe na Pāñcajanya. Ayusin din ang (anyo) na may kasamang Śrī at Puṣṭi, kasama sina Bala at Bhadrā.

Verse 6

प्रासादे स्थापयेद्विष्णुं गृहे वा मण्डपे ऽपि वा वामनं चैव वैकुण्ठं हयास्यमनिरुद्धकं

Dapat iluklok (itayo) ang larawan ni Viṣṇu sa templo, o sa bahay, o maging sa bulwagang ritwal (maṇḍapa)—bilang Vāmana, gayundin bilang Vaikuṇṭha, Hayāsya (Hayagrīva), at Aniruddha.

Verse 7

स्थापयेज्जलशय्यास्थं मत्स्यादींश्चावतारकान् सङ्कर्षणं विश्वरूपं लिङ्गं वै रुद्रमूर्तिकं

Dapat iluklok ang (larawan ng) Panginoon na nakahimlay sa higaan ng tubig (jalashayya), gayundin ang mga avatāra na nagsisimula kay Matsya; at iluklok din si Saṅkarṣaṇa, ang Anyong Sansinukob (Viśvarūpa), at ang Liṅga na sagisag ng anyo ni Rudra.

Verse 8

अर्धनारीश्वरं तद्वद्धरिशङ्करमातृकाः भैरवं च तथा सूर्यं ग्रहांस्तद्विनायकम्

Gayundin, dapat tawagin at sambahin si Ardhanārīśvara; gayundin si Hari-Śaṅkara at ang mga Inang-Diyosa (Mātṛkās); at pati si Bhairava, ang Araw (Sūrya), ang mga Graha (mga diyos ng planeta), at si Vināyaka (Gaṇeśa) na kaugnay nila.

Verse 9

दर दर इति ख, ग, ङ, इति चिह्नितपुस्तकपाठः रक्ष रक्ष ॐ फट् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रक्ष रक्ष ह्रीं फडिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः हरिरूपा सुमिद्विदा इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः गौरीमिन्द्रादिकां लेप्यां चित्रजां च बलाबलां पुस्तकानां प्रतिष्ठां च वक्ष्ये लिखनतद्विधिं

Sa ilang manuskritong may tanda, ang pagbasa ay “dara dara”; sa isa pang manuskritong may tanda, “rakṣa rakṣa, oṃ phaṭ”; sa isa pa, “rakṣa rakṣa, hrīṃ phaḍ”; at sa dalawang manuskritong may tanda, “harirūpā sumidvidā.” Ngayon ay ilalarawan ko ang mga ritwal hinggil kay Gaurī, ang pagpapahid/paglalagay (lepa) na kaugnay ni Indra at ng iba pang mga diyos, ang pamamaraang iginuguhit na parang diyagram, ang (ritwal) tungkol sa lakas at kahinaan, at ang pagtatalaga/pagpapabanal (pratiṣṭhā) ng mga aklat, kasama ang paraan ng pagsulat ng mga ito.

Verse 10

स्वस्तिके मण्डले ऽभ्यर्च्य शरपत्रासने स्थितं लेख्यञ्च लिखितं पुस्तं गुरुर्विद्यां हरिं यजेत्

Matapos sambahin si Hari sa loob ng mandala na hugis-svastika at paupuin ang diyos sa upuang yari sa mga dahon ng palaso, dapat ding igalang ang mga kasangkapang panulat at ang aklat na naisulat; ang guro ay dapat sumamba kay Vidyā (Kaalaman) at kay Hari.

Verse 11

यजमानो गुरुं विद्यां हरिं लिपिकृतं नरं प्राङ्मुखः पद्मिनीं ध्यायेत् लिखित्वा श्लोकपञ्चकं

Nakaharap sa silangan, ang yajamāna (tagapagtaguyod ng ritwal) ay dapat magnilay sa Guru, sa Vidyā (Kaalaman), kay Hari (Viṣṇu), sa lalaking itinalagang eskriba, at kay Padminī; matapos maisulat ang limang śloka.

Verse 12

रौप्यस्थमस्या हैम्या च लेखन्या नागराक्षरं ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्या शक्त्या दद्याच्च दक्षिणां

Dapat isulat ito sa titik Nāgarī gamit ang panulat na ginto, at ilagay sa sisidlang pilak. Ayon sa kakayahan, pakainin ang mga Brāhmaṇa at magbigay rin ng dakṣiṇā (handog na bayad).

Verse 13

गुरुं विद्यां हरिं प्रार्च्य पुराणादि लिखेन्नरः पूर्ववन्मण्डलाद्ये च ऐशान्यां भद्रपीठके

Pagkatapos munang sambahin ang guro, ang Vidyā (banal na pagkatuto), at si Hari (Viṣṇu), dapat isulat o kopyahin ng tao ang mga Purāṇa at mga kaugnay na akda; at gaya ng naunang itinuro, matapos simulan sa mandala at iba pang paunang ritwal, gawin ito habang nakaupo sa bhadra-pīṭha (mapalad na upuan) na nakalagay sa hilagang-silangan (Īśāna).

Verse 14

दर्पणे पुस्तकं दृष्ट्वा सेचयेत् पूर्ववद् घटैः नेत्रोन्मीलनकं कृत्वा शय्यायां तु न्यसेन्नरः

Matapos makita (ang repleksiyon ng) banal na aklat sa salamin, gawin ang pagwiwisik ng banal na tubig gamit ang mga banga (ghaṭa) gaya ng naunang itinakda. Pagkaraan, matapos isagawa ang ritwal na tinatawag na “pagbubukas ng mga mata,” ilagay ito sa higaan o pook-pahingahan.

Verse 15

न्यसेत्तु पौरुषं सूक्तं देवाद्यं तत्र पुस्तके कृत्वा सजीवीकरणं प्रार्च्य हुत्वा चरुं ततः

Pagkatapos, isagawa ang nyāsa ng Pauruṣa-sūkta, na nagsisimula sa pag-anyaya sa mga diyos, sa ibabaw ng aklat na iyon; matapos ang ritwal ng pagpapasigla (sajīvīkaraṇa), sambahin muna ito, at saka maghandog ng caru bilang alay sa apoy.

Verse 16

सम्प्राश्य दक्षिणाभिस्तु गुर्वादीन् भोजयेद्द्विजान् रथेन हस्तिना वापि भ्राम्येत् पुस्तकं नरैः

Pagkatapos kumain, kasama ang dakṣiṇā bilang parangal, pakainin ang mga guro at iba pang kagalang-galang, gayundin ang mga dwija (brāhmaṇa). Ipagawa rin na ang aklat ay iparada nang seremonyal ng mga tao—sa karwahe o maging sa elepante.

Verse 17

गृहे देवालयादौ तु पुस्तकं स्थाप्य पूजयेत् वस्त्रादिवेष्टितं पाठादादावन्ते समर्चयेत्

Sa tahanan o, una sa lahat, sa templo, ilagay ang banal na aklat at sambahin ito. Nakabalot sa tela at iba pa, dapat itong parangalan nang wasto sa simula at sa wakas ng pagbigkas o pagbasa.

Verse 18

त्वा च प्रदापयेत् ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्त्या शक्त्यादद्याच्च दक्षिणामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः पूर्वमण्डपपार्श्वे इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पुस्तकं नर इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अन्ते सदार्चयेदिति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः जगच्छान्तिञ्चावधार्य पुस्तकं वाचयेन्नरः अध्यायमेकं कुम्भाद्भिर्यजमानादि सेचयेत्

Dapat ding ipagkaloob din ang gayong pagbibigay. Pakainin ang mga brāhmaṇa ayon sa kakayahan, at ayon sa kaya ay magbigay ng dakṣiṇā bilang bayad-sagradong handog. Matapos pagtibayin ang layon na ‘kapayapaan ng daigdig’ (jagacchānti), ipabigkas ang aklat; isang kabanata ang basahin. Pagkaraan, sa tubig mula sa mga kumbha (ritwal na banga), wisikan upang basbasan ang yajamāna at ang iba pa.

Verse 19

द्विजाय पुस्तकं दत्वा फलस्यान्तो न विद्यते त्रीण्याहुरतिदानानि गावः पृथ्वीं सरस्वती

Kapag nagkaloob ng aklat sa isang dwija (marunong na brāhmaṇa), ang bunga ng handog na iyon ay walang hanggan. Ipinahahayag na may tatlong pinakadakilang kaloob: mga baka, lupa, at Sarasvatī—ang banal na pagkatuto at kaalaman.

Verse 20

विद्यादानफलं दत्वा मस्यन्तं पत्रसञ्चयं यावत्तु पत्रसङ्ख्यानमक्षराणां तथानघ

O walang-dungis, kapag naibigay ang bunga ng kaloob ng kaalaman—isang kalipunan ng manuskritong sinulat sa tinta—ang bisa ng kabutihan ay nananatili ayon sa dami ng mga dahon, at gayundin ayon sa dami ng mga titik.

Verse 21

तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके महीयते पञ्चरात्रं पुराणानि भारतानि ददन्नरः कुलैकविंशमुद्धृत्य परे तत्त्वे तु लीयते

Ang sinumang sa loob ng limang gabi ay nagkakaloob ng Pañcarātra, ng mga Purāṇa, at ng Bhārata, siya’y pinararangalan sa daigdig ni Viṣṇu sa loob ng libu-libong taon; matapos iahon ang dalawampu’t isang salinlahi ng kanyang angkan, sa huli’y nalulusaw sa Kataas-taasang Katotohanan.

Frequently Asked Questions

It emphasizes mantra-specific consecration (each deity/emblem installed like Viṣṇu but with its own mantra), precise iconographic placement (chakra and Pāñcajanya with attendant deities), and a full pustaka-pratiṣṭhā protocol including Nāgarī script, Īśāna-direction seating, mirror-darśana, netronmīlana, nyāsa (Pauruṣa-sūkta), and sajīvīkaraṇa.

By treating images, emblems, and even manuscripts as living loci of dharma through consecration, it converts technical acts—writing, installing, protecting, and gifting knowledge—into sādhana that purifies intention, stabilizes communal worship, and accrues enduring merit culminating in Viṣṇu-loka and final absorption into the Supreme Reality.