Adhyaya 100
Chapter 100 — द्वारप्रतिष्ठाकथनम् (Dvāra-pratiṣṭhā-kathana: Procedure for Door Consecration)
Sa adhyāya na ito, itinuturo ni Īśvara ang natatanging ritong pratiṣṭhā (pagpabanal/paglalagak) para sa pintuan (dvāra), na itinuturing ang silong at pasukan bilang maselang hangganang ritwal na dapat linisin, pangalagaan, at mailagay sa wastong puwersang espirituwal. Nagsisimula ang pamamaraan sa paghahanda ng mga bahagi ng pinto gamit ang mga pinaglagaan at iba pang panlinis, saka inilalagay sa śayana (higaan ng konsekrasyon). Isinasagawa ang tatluhang nyāsa sa ugat, gitna, at dulo—paglalagak ng sunod-sunod mula Ātman, sa mga prinsipyong panggitna, hanggang Īśvara—sinusundan ng sanniveśa (pagpapatatag), homa (handog sa apoy), at japa (pag-uulit ng mantra) upang ang anyong inilagak ay maging “ayon sa nararapat na anyo.” Sa mismong pintuan, isinasagawa ang Vāstu-pūjā sa ilalim ng pag-iingat ng Ananta-mantra, kasama ang paglalagay ng ratna-pañcaka (limang mahalagang bagay) at śānti-homa upang payapain ang mga hadlang. Binabanggit din ang mga panangga (mga halamang-gamot, butil, at sangkap) at iniuutos ang paggawa ng rakṣā-pōṭalī (paketeng pananggalang) na itinatali sa suportang udumbara habang tinatawag ang praṇava. Itinatakda ang oryentasyon na bahagyang nakahilig sa hilaga; may karagdagang nyāsa na naglalagay ng ātma-tattva sa ibaba, vidyā-tattva sa mga gilid na bahagi, at Śiva sa “rehiyon ng espasyo,” at tinatapos ang paglalagak sa mūla-mantra. Nagtatapos ang rito sa mga handog sa mga diyos na tagapagbantay ng pinto at sa mga suporta (talpa atbp.) sa bilang na ayon sa kakayahan, kasunod ang mga handog na pampalubag sa kakulangan, bali ayon sa mga direksiyon, at ang nararapat na dakṣiṇā.
Shlokas
Verse 1
, च विन्यस्य पदपञ्चकमिति छ विन्यस्य रत्नपञ्चकमिति ज आत्मनेति छ शक्त्यर्थमिति ङ सूर्यमन्त्राश्चेति छ स्थापनेपि वेति ज अथ शततमो ऽध्यायः द्वारप्रतिष्ठाकथनं ईश्वर उवाच द्वाराश्रितप्रतिष्ठाया वक्ष्यामि विधिमप्यथ द्वाराङ्गानि कषायाद्यैः संस्कृत्य शयने न्यसेत्
Ngayon, sa ika-isandaang kabanata—tungkol sa pagtatalaga ng pinto—wika ni Īśvara: “Ipapaliwanag ko rin ang pamamaraan para sa pagtatalagang nauukol sa pintuan. Matapos dalisayin at ihanda ang mga bahagi ng pinto sa pamamagitan ng mga pinaglagaan (decoctions) at iba pa, ilagay ang mga ito sa śayana, ang higaan ng pagtalaga.”
Verse 2
मूलमध्याग्रभागेषु त्रयमात्मादिसेश्वरं विन्यस्य सन्निवेश्याथ हुत्वा जप्त्वात्र रूपतः
Sa pamamagitan ng nyāsa, ilagay ang tatluhan—mula sa Ātman hanggang sa Īśvara—sa bahagi ng ugat, gitna, at dulo; saka ito itatag nang matatag. Pagkaraan, matapos maghandog ng mga alay sa apoy (oblations) at magsagawa ng japa rito, (ang diyos/mantra) ay natatanto ayon sa wasto nitong anyo.
Verse 3
द्वारादथो यजेद्वास्तुन्तत्रैवानन्तमन्त्रितः रत्नादिपञ्चकं न्यस्य शान्तिहोमं विधाय च
Pagkatapos, simula sa pintuan, dapat sambahin ang diyos ng Vāstu doon mismo, matapos tawagin ang pag-iingat sa pamamagitan ng Ananta-mantra; at, matapos ilagay ang pangkat ng limang bagay na nagsisimula sa mga hiyas, isagawa rin ang mapayapang handog-sa-apoy (śānti-homa).
Verse 4
यवसिद्धार्थकाक्रान्ता ऋद्धिवृद्धिमहातिलाः गोमृत्सर्षपरागेन्द्रमोहनीलक्षणामृताः
Ang mga binanggit na bagay/pangalan ay: sebada; puting mustasa; ang halamang gamot na Ākrāntā; Ṛddhi at Vṛddhi; Mahā-tilā; dumi ng baka; mustasa; polen; ang pinakapiling uri sa mga ito; Mohanī; Lakṣaṇā; at Amṛtā—ito ang mga item na inisa-isa.
Verse 5
रोचना रुग् वचो दूर्वा प्रासादधश् च पोटलीं प्रकृत्योदुम्बरे बद्ध्वा रक्षार्थं प्रणवेन तु
Kunin ang (dilaw na) rocanā, ang halamang rug, vacā, at damong dūrvā, at pati ang isang bahagi ng prāsāda-dha, at gawing munting supot (potalī). Itali ito sa udumbara (puno ng igos) bilang pananggalang, kasabay ng Praṇava (ang pantig na Oṁ).
Verse 6
द्वारमुत्तरतः किञ्चिदाश्रितं सन्निवेशयेत् आत्मतत्त्वमधो न्यस्य विद्यातत्त्वञ्च शाखयोः
Dapat ilatag ang pintuan na bahagyang nakahilig sa panig ng hilaga. Matapos ilagay sa ibaba ang ātma-tattva (prinsipyo ng Sarili), ilagay naman ang vidyā-tattva (prinsipyo ng Kaalaman) sa dalawang sangang gilid (mga kasaping nakapaligid).
Verse 7
शिवमकाशदेशे च व्यापकं सर्वमङ्गले ततो महेशनाथं च विन्यसेन्मूलमन्त्रतः
Sa dako ng kalawakan, isagawa ang nyāsa sa paglalagay kay Śiva—ang Panginoong laganap sa lahat at lubos na mapagpala. Pagkaraan, italaga rin si Maheśanātha sa pamamagitan ng mūla-mantra (ugat na mantra).
Verse 8
विन्यस्य च निवेशयाथ इति ख विन्यस्य सन्निबोध्याथेति ज अजप्त्वानुरूपत इति ग सर्वपुष्कलमिति ख , घ च द्वाराश्रितांश् च तल्पादीन् कृतयुक्तैः स्वनामभिः जुहुयाच्छतमर्धं वा द्विगुणं शक्तितोथवा
Matapos isagawa ang itinakdang nyāsa (banal na paglalagay), saka dapat itatag/iluklok (pratiṣṭhā) ang diyos o mga lakas. Pagkakalagay, dapat silang gisingin sa kamalayan (sannibodhya). Ayon sa angkop na ritwal, nang walang pabulong na japa (ajapta), at ginagawang ganap ang lahat (sarvapuṣkala), maghandog ng mga oblation—binibigkas ang kani‑kanilang pangalan—sa mga diyos na tagapagbantay ng pinto at sa mga sandigan gaya ng higaan at iba pa, ayon sa wastong ayos; maghandog ng isang daan, o kalahati nito, o doble, ayon sa kakayahan.
Verse 9
न्यूनादिदोषमोषार्थं हेतितो जुहुयाच्च्छतं दिग्बलिम्पूर्ववद्धुत्वा प्रदद्याद्दक्षिणादिकं
Upang alisin ang mga kapintasan gaya ng kakulangan sa ritwal, maghandog ng isang daang oblation sa apoy na may kasamang mantra ng sandata (heti-mantra). Pagkaraan, tulad ng dati, isagawa ang mga bali-alay ayon sa mga direksiyon, at ibigay ang itinakdang dakṣiṇā (handog na bayad) at ang iba pang nararapat.
Frequently Asked Questions
A precise dvāra-pratiṣṭhā sequence: purification of door members, śayana placement, segmental nyāsa (root/middle/tip), Vāstu worship with Ananta-mantra, ratna-pañcaka placement, śānti-homa, and concluding bali/dakṣiṇā with expiation for deficiencies.
Protection is emphasized through the Ananta-mantra (invocation at the doorway) and the praṇava (Oṁ) used with a rakṣā-pōṭalī; the rite also includes śānti-homa and corrective oblations to remove nyūna-doṣa (defects of deficiency).
By mapping metaphysical principles (ātma-tattva, vidyā-tattva, Śiva, Maheśanātha) onto architectural members through nyāsa and installation, it treats the doorway as a sanctified locus where correct form, mantra, and offering align built space with dharma and auspiciousness.