Adhyaya 367

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सामान्यनामलिङ्गानि नाम षट्षष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ सप्तषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः नित्यनैमीत्तिकप्राकृतप्रलयाः अग्निर् उवाच चतुर्विधस्तु प्रलयो नित्यो यः प्राणिनां लयः सदा विनाशो जातानां ब्राह्मो नैमित्तिको लयः

Kaya nga, sa Agni Mahāpurāṇa, ang kabanatang pinamagatang “Mga Karaniwang Pangngalan at ang Kanilang Kasarian” ay ang ika-366. Ngayon ay nagsisimula ang ika-367 kabanata, “Ang mga Pagkalusaw na Nitya, Naimittika, at Prākṛta.” Sinabi ni Agni: “Ang pralaya (pagkalusaw) ay may apat na uri. Ang ‘nitya’ na pagkalusaw ay ang palagiang pagpanaw ng mga nilalang—ang tuluy-tuloy na pagkapuksa ng mga isinilang. Ang ‘naimittika’ na pagkalusaw ay ang pana-panahong pagkalusaw na may kaugnayan kay Brahmā.”

Verse 2

चतुर्युगसहस्रान्ते प्राकृतः प्राकृतो लयः लय आत्यन्तिको ज्ञानादात्मनः परमात्मनि

Sa pagtatapos ng isang libong pag-ikot ng apat na yuga, nagaganap ang likás (prākṛta) na pagkalusaw ng nahayag na sansinukob; ngunit ang ganap (ātyantika) na pagkalusaw ay ang paglalapat o paglusaw ng indibidwal na sarili sa Kataas-taasang Sarili sa pamamagitan ng kaalamang nagpapalaya.

Verse 3

नैमित्तिकस्य कल्पान्ते वक्ष्ये रूपं लयस्य ते चतुर्युगसहस्रान्ते क्षीणप्राये महीतले

Sa wakas ng kalpa, ilalarawan ko sa iyo ang anyo ng naimittika (pana-panahong) pagkalusaw—kapag sa pagtatapos ng isang libong pag-ikot ng apat na yuga, ang ibabaw ng daigdig ay halos maubos at manghina.

Verse 4

अनावृष्टिरतीवोग्रा जायते शतवार्षिकी ततः सत्त्वक्षयः स्याच्च ततो विष्णुर्जगत्पतिः

Isang lubhang kakila-kilabot na kawalan ng ulan ang nagaganap sa loob ng isang daang taon; mula roon, nauubos ang sigla ng mga nilalang—at saka si Viṣṇu, ang Panginoon ng daigdig, (ang magpapasimula ng susunod na pag-ikot ng sansinukob).

Verse 5

स्थितो जलानि पिवति भानोः सप्तसु रश्मिषु भूपातालसमुद्रादितोयं नयति संक्षयं

Nananahan sa loob ng pitong sinag ng Araw, siya (ang Araw) ay umiinom ng mga tubig; mula sa lupa, sa mga pātāla (daigdig sa ibaba), at sa mga karagatan, hinihigop niya ang tubig at pinapaliit ito (ibig sabihin, pinapasingaw).

Verse 6

ततस्तस्यानुभावेन तोयाहारोपवृंहिताः त एव रश्मयः सप्त जायन्ते सप्त भास्कराः

Pagkaraan, sa pamamagitan ng kapangyarihan niya, ang mismong mga sinag—na pinagyayaman ng tubig bilang kanilang pagkain—ay naging pitong-anyo; kaya isinilang ang pitong Bhāskara (mga anyong solar).

Verse 7

दहन्त्य् अशेषं त्रैलोक्यं सपातालतलं द्विज कूर्मपृष्ठसमा भूः स्यात्ततः कालाग्निरुद्रकः

O dwija (dalawang-ulit na isinilang), sinusunog nito ang buong tatlong daigdig, kasama ang mga pook sa ilalim ng lupa; ang lupa ay nagiging patag na gaya ng likod ng pagong—at saka lilitaw si Kālāgni-Rudra.

Verse 8

शेषाहिश्वाससम्पातात् पातालानि दहत्यधः पातालेभ्यो भुवं विष्णुर्भुवः स्वर्गं दहत्यतः

Sa malakas na bugso ng mga hininga ni Śeṣa (ang kosmikong ahas), nasusunog ang mga Pātāla sa ibaba; mula sa mga Pātāla pataas, sinusunog ni Viṣṇu ang daigdig, at mula sa daigdig pataas ay sinusunog niya ang langit.

Verse 9

अम्बरीषमिवाभाति त्रैलोक्यमखिलं तथा ततस्तापरीतास्तु लोकद्वयनिवासिनः

Kaya ang buong tatlong daigdig ay nagmistulang naglalagablab na pugon; at ang mga naninirahan sa dalawang daigdig ay dinaig ng matinding init na nakapapasong.

Verse 10

गाचन्ति ते महर्लोकं महर्लोकाज्जनं ततः रुद्ररूपी जगद्दग्ध्वा मुखनिश्वासतो हरेः

Sila’y nagtutungo sa Maharloka; mula sa Maharloka ay saka sa Janaloka. Sa pag-aangkin ng anyo ni Rudra, sinusunog ni Hari ang sansinukob sa pamamagitan ng hiningang lumalabas sa kanyang bibig.

Verse 11

उत्तिष्टन्ति ततो मेधा नानारूपाः सविद्युतः शतं वर्षाणि वर्षन्तः शमयन्त्यग्निमुत्थितम्

Pagkaraan, sumisibol ang mga ulap-bagyo sa sari-saring anyo, kumikislap sa kidlat; at sa pagbuhos ng ulan sa loob ng sandaang taon, pinapawi nila ang apoy na sumiklab.

Verse 12

सप्तर्षिस्थानमाक्रम्य स्थिते ऽम्भसि शतं मरुत् मुखनिश्वासतो विष्णोर्नाशं नयति तान्घनान्

Kapag sinakop ng mga tubig ang pook ng Pitong Rishi (Saptarṣi-maṇḍala), isang daang Marut—mula sa pagbuga ng hininga sa bibig ni Viṣṇu—ang nagdadala sa mga ulap na iyon sa pagkapuksa.

Verse 13

वायुं पीत्वा हरिः शेषे शेते चैकार्णवे प्रभुः ब्रह्मरूपधरः सिद्धैर् जलगैर् मुनिभिस्तुतः

Matapos higupin ang mga hiningang-buhay (vāyu), ang Panginoong Hari ay nahihimlay sa ibabaw ni Śeṣa sa iisang karagatang sumasaklaw sa lahat; taglay ang anyo ni Brahmā, ang Makapangyarihan ay pinupuri ng mga Siddha at ng mga muning nananahan sa tubig.

Verse 14

आत्ममायामयीं दिव्यां योगनिद्रां समास्थितः आत्मानं वसिदेवाख्यं चिन्तयन्मधुसूदनः

Si Madhusūdana, pagpasok sa banal na Yoga-nidrā na binubuo ng sarili Niyang māyā, ay nagmuni-muni sa Kanyang Sarili na kilala bilang Vāsudeva.

Verse 15

कल्पं शेते प्रबुद्धो ऽथ ब्रह्मरूपी सृजत्य् असौ द्विपरार्धन्ततो व्यक्तं प्रकृतौ लीयते द्विज

Siya’y nahihimlay sa yogikong pamamahinga sa buong isang kalpa; at pagkagising, taglay ang anyo ni Brahmā, iniluluwal Niya ang paglikha. Sa pagtatapos ng dalawang parārdha, ang nahayag na daigdig ay nalulusaw pabalik sa Prakṛti, O dalawang-ulit na isinilang.

Verse 16

स्थानात् स्थानं दशगुणमेकस्माद्गुण्यते स्थले ततो ऽष्टादशमे भागे परार्धमभिधीयते

Mula sa isang halaga ng puwesto tungo sa kasunod, ang dami ay minumultiply nang sampung ulit sa bawat antas; at sa ika-labingwalong bahagi mula roon, ipinahahayag ang yunit na tinatawag na “parārdha.”

Verse 17

परार्धं द्विगुणं यत्तु प्राकृतः प्रलयः स्मृतः अनावृष्ट्याग्निसम्पर्कात् कृते संज्वलने द्विज

Ang anumang dalawang ulit ng “parārdha” ay inaalala bilang Prākṛta-pralaya, ang likás na pagkalusaw. O dalawang-beses-na-ipinanganak, kapag dahil sa kawalan ng ulan (tagtuyot) at sa pagdikit ng apoy ay nagaganap ang malaking paglalagablab, nagkakaroon ang pagkalusaw na iyon.

Verse 18

महदादेर्विकारस्य विशेषान्तस्य संक्षये कृष्णेच्छाकारिते तस्मिन् सम्प्राप्ते प्रतिसञ्चरे

Kapag ang pagbabago (vikāra) na nagsisimula sa Mahat at nagtatapos sa mga partikular na sangkap (viśeṣa) ay nalulusaw—sa pagbalik na pagsipsip-muli (pratisañcara) na nagaganap ayon sa kalooban ni Kṛṣṇa—

Verse 19

आपो ग्रसन्ति वै पूर्वं भूमिर्गन्धादिकं गुणं आत्मगन्धात्ततो भूमिः प्रलयत्वाय कल्पते

Una, nilulunok ng mga tubig ang mga katangian ng lupa, na nagsisimula sa amoy at iba pa; pagkatapos, kapag naalis ang sariling amoy nito, ang lupa ay nagiging karapat-dapat na pumasok sa pagkalusaw (pralaya).

Verse 20

रसात्मिकाश् च तिष्ठन्ति ह्य् आपस्तासां रसो गुणः पीयते ज्योतिषा तासु नष्टास्वग्निश् च दीप्यते

Ang mga tubig ay nananatiling binubuo ng rasa (katas/diwa); ang katangiang tumutukoy sa kanila ay “rasa.” Ang rasang iyon ay “iniinom” ng tejas, ang panloob na liwanag; at kapag naubos ang mga tubig, si Agni (Apoy) ay naglalagablab.

Verse 21

ज्योतिषो ऽपि गुणं रूपं वायुर्ग्रसति भास्करं नष्टे ज्योतिषि वायुश् चबली दोधूयते महान्

Maging ang mga katangian at nakikitang anyo ng liwanag ay nilalamon ng Hangin; nalulunod ang Araw. Kapag naglaho ang liwanag, ang makapangyarihang Hangin, na labis na tumitindi, ay sumisiklab, humahampas, at umiikot-ikot.

Verse 22

वायोरपि गुणं स्पर्शमाकाशं ग्रसते ततः वायौ नष्टे तु चाकाशन्नीरवं तिष्ठति द्विज

Pagkaraan, sinisipsip ng ākāśa (eter/kalawakan) maging ang katangian ng hangin—ang pagdampi (sparśa). At kapag naglaho ang hangin, nananatili ang ākāśa na walang tunog, O dalawang-beses-na-ipinanganak.

Verse 23

आकाशस्याथ वै शब्दं भूतादिर्ग्रसते च खं अभिमानात्मकं खञ्च भूतादिं ग्रसते महान्

Pagkaraan, mula sa ākāśa, ang katangiang “tunog” ay sinisipsip ng pinagmulan ng mga elemento (bhūtādi); at nilalamon din ng bhūtādi ang mismong ākāśa. Pagkatapos, ang dakilang prinsipyo—ahaṃkāra, na ang likas ay pag-aangkin ng sarili (abhimāna)—ay sumisipsip sa ākāśang iyon; at sa huli, sinisipsip ng mahat ang bhūtādi.

Verse 24

भूमिर्याति लयञ्चाप्सु आपो ज्योतिषि तद्ब्रजेत् वायौ वायुश् च खे खञ्च अहङ्कारे लयं स च

Ang lupa ay napapawi sa tubig; ang tubig ay dumaraan sa apoy (ningning). Ang apoy ay nalulusaw sa hangin; ang hangin sa kalawakan (eter); at ang kalawakan mismo ay napapawi sa ahaṅkāra (pagka-ako).

Verse 25

महात्तत्वे महान्तञ्च प्रकृतिर्ग्रसते द्विज व्यक्ताव्यक्ता च प्रकृतिर्व्यक्तस्याव्यक्तके लयः

O dalawang-beses-na-ipinanganak, nilalamon ng Prakṛti kapwa ang Mahat-tattva at ang kosmik na Dakilang Prinsipyo. At ang Prakṛti—na kapwa nahahayag at di-nahahayag—ang pook kung saan ang nahahayag ay nalulusaw sa di-nahahayag.

Verse 26

पुमाने काक्षरः शुद्धः सो ऽप्यंशः परमात्मनः प्रकृतिः पुरुषश् चैतौ लीयेते परमात्मनि

Ang Puruṣa (ang may kamalayan) ay hindi nasisira at dalisay; siya man ay bahagi ng Kataas-taasang Sarili (Paramātman). Kapwa ang Prakṛti (likas na kalikasan) at ang Puruṣa ay sa huli nalulusaw sa Paramātman.

Verse 27

न सन्ति यत्र सर्वेशे नामजात्यादिकल्पनाः सत्तामात्रात्मके ज्ञेये ज्ञानात्मन्यात्महः परे

Sa Kataas-taasang Panginoon ng lahat, walang mga pagbuo ng isip gaya ng pangalan, uri, at iba pa. Ang dapat makilala ay ang likas na “pag-iral” lamang; sa Kataas-taasan—na ang diwa ay dalisay na Kaalaman—hindi nananatili ang mga pumapatay sa Sarili (dahil sa kamangmangan).