Adhyaya 248

Binubuksan ni Panginoong Agni ang Dhanurveda sa paglarawan sa agham ng digmaan bilang “may apat na paa,” na nakaayos ayon sa apat na sangay ng hukbo: karwaheng pandigma, elepante, kabayo, at impanterya; at bilang “limang-anyo” sa paraang Vedic ng pagtuturo batay sa paggamit ng sandata: mga pinakakawalan na proyektil, mga ibinabato ng kamay, mga kagamitang itinatakda at saka pinakakawalan, mga sandatang hindi pinakakawalan, at pakikipaglaban na walang sandata o katawan-sa-katawan. Pinino niya ito sa magkapares na pag-uuri—śastra laban sa astra (sandata laban sa misil) at tuwiran laban sa mapanlinlang na paraan (māyā)—at binanggit ang mga mekanismong pinakakawalan sa pamamagitan ng aparato (yantra-mukta) at yaong pinakakawalan ng kamay (pāṇi-mukta). Lumilipat ang kabanata sa disiplina: kahandaan sa pamamagitan ng kagamitang panangga, antas-antas na engkuwentro (nakasentro sa pana at sibat), at kaayusang panlipunan sa pagtuturo (ang Brāhmaṇa bilang guro ng Kṣatriya/Vaiśya; ang Śūdra ay maaaring maging karapat-dapat sa pamamagitan ng pagsasanay at pantulong na paglilingkod sa hari). Malaking bahaging teknikal ang naglalarawan ng mga tindig at sukat (samapada, vaiśākha, maṇḍala, ālīḍha, pratyālīḍha, vikaṭa, sampuṭa), at ang proseso ng pagmamana: pagpupugay, pagtiyak ng luwag sa paglalagay ng bagting, paglalapat sa pusod/balakang, linya ng pag-asinta mata–tainga, paghawak ng mga daliri sa palaso, mekanika ng hila at bitaw, follow-through, at pagmamarka ng husay. Itinatakda ang pamantayang sukat ng palaso at pana at pinalalawak sa pakikipagdigma sa kabayo, karwahe, at elepante—ipinapakita ang sining-militar bilang disiplinang ginagabayan ng Dharma.