Adhyaya 16

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये महाभारतवर्णनं नाम पञ्चदशो ऽध्यायः अथ षोडशो ऽध्यायः बुद्धाद्यवतारकथनम् अग्निर् उवाच वक्ष्ये बुद्धावतारञ्च पठतः शृण्वतोर्थदम् पुरा देवासुरे युद्धे दैत्यैर् देवाः पराजिताः

Sa gayon, sa Āgneyā (bahaging Agni) ng Sinaunang Mahāpurāṇa, nagwakas ang ikalabinlimang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Mahābhārata.” Ngayon ay nagsisimula ang ikalabing-anim na kabanata, “Ang pagsasalaysay tungkol sa avatāra ni Buddha at iba pang mga pagkakatawang-tao.” Sinabi ni Agni: “Ipahahayag ko rin ang avatāra ni Buddha—na may bungang-kahulugan para sa nagbabasa o nakikinig. Noong una, sa digmaan ng mga Deva at Asura, natalo ang mga Deva ng mga Daitya.”

Verse 2

रक्ष रक्षेति शरणं वदन्तो जग्मुरीश्वरम् मायमोहस्वरुपोसौ शुद्धोदनसुतो ऽभवत्

Sumigaw sila, “Iligtas! Iligtas!” at itinuring (Siya) na kanilang kanlungan, kaya lumapit sila sa Panginoon. Siya nga, sa pag-anyong Māyā-moha (paglilinlang at pagkalito), ay naging anak ni Śuddhodana.

Verse 3

मोहयामास दैत्यांस्तांस्त्याजिता वेदधर्मकम् ते च बौद्धा बभूवुर्हि तेभ्योन्ये वेदवर्जिताः

Nilinlang niya ang mga Daitya; tinalikuran nila ang dharmang nakabatay sa Veda, at tunay ngang naging mga Buddhista. At mula sa kanila ay lumitaw pa ang iba, na walang Veda.

Verse 4

आर्हतः सो ऽभवत् पश्चादार्हतानकरोत् परान् एवं पाषण्डिनो जाता वेदधर्मादिवर्जिताः

Pagkaraan, siya’y naging isang Ārhata (Jaina), at ginawa rin niyang mga Ārhata ang iba. Sa gayon, lumitaw ang mga pāṣaṇḍin (mga erehe), na salat sa dharmang Veda at sa mga katulad nito (mga ritwal at pagtalima sa Veda).

Verse 5

नरकार्हं कर्म चक्रुर्ग्रहीष्यन्त्यधमादपि सर्वे कलियुगान्ते तु भविष्यन्ति च सङ्कराः

Gagawa sila ng mga gawaing karapat-dapat sa impiyerno; at lahat sila’y tatanggap kahit ng pinakamababang paraan. Sa wakas ng Kali-yuga, sila’y magiging “saṅkara”—isang halong at magulong sambayanan dahil sa kaguluhang panlipunan at moral.

Verse 6

दस्यवः शीलहीनाश् च वेदो वाजसनेयकः दश पञ्च च शाखा वै प्रमाणेन भविष्यति

Sa panahong may mga dāsa/mga tulisan at mga taong salat sa wastong asal, ang Vājasaneyaka (Puting Yajurveda), ayon sa kinikilalang bilang na may awtoridad, ay magkakaroon ng labinlimang sangay (śākhā).

Verse 7

धर्मकञ्चुकसंवीता अधर्मरुचयस् तथा मानुषान् भक्षयिष्यन्ति म्लेच्छाः पार्थिवरूपिणः

Nakabalabal sa balabal ng katuwiran ngunit nalulugod sa kawalang-dharma, ang mga Mleccha—na nag-aanyong mga hari—ay “lalamon” sa mga tao, ibig sabihi’y aapiin at uubusin ang sambayanan.

Verse 8

कल्की विष्णुयशःपुत्रो याज्ञवल्क्यपुरोहितः उत्सादयिष्यति म्लेच्छान् गृहीतास्त्रः कृतायुधः

Si Kalki, anak ni Viṣṇuyaśas, na may si Yājñavalkya bilang purohita (pari ng angkan), ay lilipol sa mga mleccha—taglay ang sandata at ganap na nakahanda sa digmaan.

Verse 9

स्थापयिष्यति मर्यादां चातुर्वर्ण्ये यथोचिताम् आश्रमेषु च सर्वेषु प्रजाः सद्धर्मवर्त्मनि

Itatatag niya ang maryādā—ang wastong hangganan at disiplina—para sa cāturvarṇya (apat na varṇa), at gayundin sa lahat ng āśrama (mga yugto ng buhay), at itutuwid ang mga tao sa landas ng saddharma, ang tunay na dharma.

Verse 10

कल्किरूपं परित्यज्य हरिः स्वर्गं गमिष्यति ततः कृतयुगान्नाम पुरावत् सम्भविष्यति

Pagkatapos talikuran ang anyong Kalki, si Hari (Viṣṇu) ay tutungo sa langit; pagkaraan nito, ang panahong tinatawag na Kṛta-Yuga ay muling lilitaw gaya noong unang panahon.

Verse 11

वर्नाश्रमाश् च धर्मेषु स्वेषु स्थास्यन्ति सत्तम एवं सर्वेषु कल्पेषु सर्वमन्वन्तरेषु च

O pinakadakila sa mga matuwid, ang mga kaayusang panlipunan at mga yugto ng buhay (varṇa at āśrama) ay mananatiling nakatatag sa kani‑kanilang tungkulin; gayon ito sa lahat ng kalpa at sa bawat manvantara.

Verse 12

अवतारा असङ्ख्याता अतीतानागतादयः विष्णोर्दशावताराख्यान् यः पठेत् शृणुयान्नरः

Ang mga avatāra ay di‑mabilang—sa nakaraan, sa hinaharap, at iba pa. Sinumang tao na bumibigkas o nakikinig sa salaysay ng sampung avatāra ni Viṣṇu (Daśāvatāra) …

Verse 13

सोवाप्तकामो विमलः सकुलः स्वर्गमाप्नुयात् धर्माधर्मव्यवस्थानमेवं वै कुरुते हरिः अवतीर्णञ्च स गतः सर्गादेः कारणं हरिः

Sa gayon, natupad ang kanyang mga hangarin, naging dalisay, at kasama ang kanyang angkan ay makakamit niya ang langit. Sa ganitong paraan itinatatag ni Hari ang wastong kaayusan ng dharma at adharma. Pagkaraang bumaba (bilang avatāra) at saka lumisan, ang Hari ring iyon ang tunay na sanhi ng paglikha at ng iba pang sunod na proseso ng sansinukob.