Adhyaya 11
Avatara-lilaAdhyaya 1113 Verses

Adhyaya 11

Śrīrāmāvatāra-varṇana (Description of the Incarnation of Sri Rama)

Ang kabanatang ito ay lumilipat mula sa salaysay ng Yuddha-kāṇḍa tungo sa maikling pagbabalik-tanaw sa avatāra-līlā, na nakasentro sa paghahari ni Śrī Rāma matapos ang digmaan at sa mga bungang-dharma nito. Dumalaw si Nārada kay Rāma sa naitatag na kaharian kasama si Agastya at iba pang mga rishi, at pinuri ang banal na tagumpay na tinatakan ng pagbagsak ni Indrajit. Pagkaraan, pinaikli ng teksto ang lahi ng mga Rākṣasa—mula Pulastya hanggang Viśravas, ang pagsilang ni Kubera, at ang pag-angat ni Rāvaṇa sa bisa ng biyaya ni Brahmā—hanggang sa pagkakakilanlan ni Indrajit at ang pagkatalo niya kay Lakṣmaṇa para sa kaligtasan ng mga deva. Nang umalis ang mga rishi, lumipat ang salaysay sa pamamahala at pagpapatahimik ng hanggahan: inutusan si Śatrughna (sa hiling ng mga deva) na patayin si Lavaṇa; winasak ni Bharata ang malalaking puwersang kaaway na kaugnay ni Śailūṣa at itinalaga sina Takṣa at Puṣkara sa pamumuno sa mga rehiyon, bilang huwaran ng rājadharma—pag-alis sa masasama at pagprotekta sa mga disiplinado. Binanggit din ang kapanganakan at pagkilala kalaunan kina Kuśa at Lava sa āśrama ni Vālmīki. Sumunod ang makapangyarihang pagliko sa kaligtasan: ang pinabanal na paghahari ay iniuugnay sa mahabang pagninilay na “Ako ay Brahman.” Nagtatapos ang kabanata sa paghaharing may mga yajña ni Rāma at sa sama-samang pag-akyat, at pinagtitibay ni Agni na si Vālmīki ay sumulat ng Rāmāyaṇa mula sa salaysay ni Nārada; ang pakikinig dito ay nagdudulot ng pag-abot sa langit.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे युद्धकाण्डवर्णनं नाम दशमो ऽध्यायः अथ एकादशो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनं नारद उवाच राज्यस्थं राघवं जग्मुर् अगस्त्याद्याः सुपूजिताः धन्यस्त्वं विजयी यस्माद् इन्द्रजिद्विनिपातितः

Sa gayon, sa sinaunang Mahāpurāṇa na Agni Purāṇa, sa bahaging Rāmāyaṇa, nagwakas ang ikasampung kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Yuddha-kāṇḍa.” Ngayon ay nagsisimula ang ikalabing-isang kabanata, “Paglalarawan ng pagkakatawang-tao ni Śrī Rāma.” Wika ni Nārada: “Nang si Rāghava (Rāma) ay matatag sa kanyang kaharian, dumating sa kanya sina Agastya at iba pang mga ṛṣi—na pinarangalan nang wasto. Mapalad ka, O matagumpay, sapagkat si Indrajit ay napatumba na.”

Verse 2

ब्रह्मात्मजः पुलस्त्योभूत् विश्रवास्तस्य नैकषी पुष्पोत्कटाभूत् प्रथमा तत्पुत्रोभूद्धनेश्वरः

Si Pulastya, ang anak na isinilang sa isip ni Brahmā, ay nagkaroon ng anak na nagngangalang Viśravas. Si Viśravas ay may asawang si Naikāṣī; at ang kanyang unang kabiyak ay si Puṣpotkaṭā. Mula sa kanya isinilang si Dhaneśvara (Kubera), ang Panginoon ng Kayamanan.

Verse 3

नैकष्यां रावणो जज्ञे विंशद्बाहुर्दशाननः स्वर्गमार्गेण वै गत इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः तपसा ब्रह्मदत्तेन वरेण जितदैवतः

Sa Naikaṣā isinilang si Rāvaṇa—may dalawampung bisig at sampung mukha. (May isang binasang tala sa minarkahang manuskrito na nagdaragdag: “tunay ngang naglakbay siya sa landas patungong langit.”) Sa pamamagitan ng matinding pag-aayuno at biyayang ipinagkaloob ni Brahmā, siya’y naging manlulupig sa mga diyos.

Verse 4

कुम्भकर्णः सनिद्रो ऽभूद् धर्मिष्ठो ऽभूद्विभीषणः स्वसा शूर्पणखा तेषां रावणान्मेघनादकः

Si Kumbhakarṇa ay laging nabibigkis ng antok; si Vibhīṣaṇa naman ay matuwid at maka-dharma. Ang kanilang kapatid na babae ay si Śūrpaṇakhā; at mula kay Rāvaṇa ay isinilang si Meghanāda.

Verse 5

इन्द्रं जित्वेन्द्रजिच्चाभूद् रावणादधिको बली हतस्त्वया लक्ष्मणेन देवादेः क्षेममिच्छता

Matapos daigin si Indra, siya’y nakilala bilang Indrajit, isang makapangyarihang mandirigmang higit pa sa lakas ni Rāvaṇa; ngunit siya’y napatay mo, Lakṣmaṇa, na naghahangad ng kapakanan at katiwasayan ng pinakadakila sa mga diyos.

Verse 6

इत्युक्त्वा ते गता विप्रा अगस्त्याद्या नमस्कृताः देवप्रार्थितरामोक्तः शत्रुघ्नो लवणार्दनः

Pagkasabi nito, ang mga pantas na brahmana—si Agastya at ang iba pa—ay lumisan, matapos silang parangalan nang nararapat. Pagkaraan, si Śatrughna, ang pumatay kay Lavaṇa, ay naglakbay ayon sa utos ni Rāma, sa kahilingan ng mga diyos.

Verse 7

अभूत् पूर्मथुरा काचित् रामोक्तो भरतो ऽवधीत् कोटित्रयञ्च शैलूष- पुत्राणां निशितैः शरैः

May isang sinaunang Mathurā noon. Sa utos ni Rāma, pinaslang ni Bharata—sa pamamagitan ng matatalim na palaso—ang tatlong koṭi (tatlumpung milyon) na mga anak ni Śailūṣa.

Verse 8

शैलूषं दुष्टगन्धर्वं सिन्धुतीरनिवासिनम् तक्षञ्च पुष्करं पुत्रं स्थापयित्वाथ देशयोः

Matapos italaga si Śailūṣa—ang masamang Gandharva na nanirahan sa pampang ng Sindhu—at gayundin sina Takṣa at Puṣkara bilang mga anak (na itinalaga) sa kani-kanilang lupain, siya ay nagpatuloy pa sa paglalakbay.

Verse 9

भरतोगात्सशत्रुघ्नो राघवं पूजयन् स्थितः रामो दुष्टान्निहत्याजौ शिष्टान् सम्पाल्य मानवः

Umalis si Bharata, kasama si Śatrughna sa kanyang tabi, matatag na nakatindig habang pinararangalan si Rāghava (Rāma). Si Rāma, ang marangal na tao, matapos lipulin ang masasama sa labanan, ay nag-ingat at nagtaguyod sa mga mabubuti at may disiplina.

Verse 10

पुत्रौ कुशलवौ जातौ वाल्मीकेराश्रमे वरौ लोकापवादात्त्यक्तायां ज्ञातौ सुचरितश्रवात्

Dalawang dakilang anak, sina Kuśa at Lava, ang isinilang sa ashram ni Vālmīki; at nang siya’y iwan dahil sa paninirang-puri ng madla, sila’y nakilala kalaunan sa pamamagitan ng pagdinig sa marangal niyang asal at gawi.

Verse 11

राज्येभिषिच्य ब्रह्माहम् अस्मीति ध्यानतत्परः दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च

Pagkatapos maitalaga sa paghahari sa pamamagitan ng abhiṣeka, dapat magpakatapat sa pagninilay sa kaisipang, “Ako ay Brahman,” sa loob ng sampung libong taon at (muli) sa loob ng isang libong taon.

Verse 12

राज्यं कृत्वा क्रतून् कृत्वा स्वर्गं देवार्चितो ययौ सपौरः सानुजः सीता- पुत्रो जनपदान्वितः

Matapos pamahalaan ang kaharian at ganapin ang mga handog na kratu, siya—na pinarangalan ng mga deva—ay nagtungo sa langit, kasama ang mga mamamayan, kasama ang mga nakababatang kapatid, kasama ang mga anak ni Sītā, at kasama ang buong bayan ng kanyang nasasakupan.

Verse 13

अग्निर् उवाच वाल्मीकिर् नारदाच्छ्रुत्वा रामायणमकारयत् सविस्तरं यदेतच्च शृणुयात्स दिवं व्रजेत्

Wika ni Agni: Matapos marinig mula kay Nārada, si Vālmīki ay sumulat ng Ramāyaṇa nang ganap at masusi; sinumang makinig sa (Ramāyaṇa) na ito ay makakamit ang makalangit na daigdig.

Frequently Asked Questions

It summarizes Rāma’s incarnation through post-war kingship, the defeat of Indrajit, the dharmic stabilization of the realm via Śatrughna and Bharata, and concludes with the Ramāyaṇa’s origin and its hearing-fruit (phalāśruti).

It presents the king’s duty as eliminating disruptive forces, installing orderly governance in regions, and protecting the śiṣṭa (disciplined/virtuous), while integrating royal action with inner discipline and contemplation.

It provides etiological context for the conflict—linking boons, austerity, and power—so the victory over Indrajit is framed as restoration of cosmic and divine security rather than mere battlefield success.

After consecration, it emphasizes sustained contemplation on the realization ‘I am Brahman,’ indicating that righteous rule can be paired with inner liberation-oriented discipline.