Adhyaya 25
Agneya-vidyaAdhyaya 2550 Verses

Adhyaya 25

Explanation of the Vāsudeva and Related Mantras (वासुदेवादिमन्त्रनिरूपणम्)

Binubuksan ang kabanatang ito sa paghingi ni Nārada ng mga palatandaang nagtatakda ng pagsamba na kaugnay ng sistemang Vāsudeva-mantra at ng apat na vyūha (Vāsudeva, Saṅkarṣaṇa, Pradyumna, Aniruddha). Pagkaraan, itinatakda ng teksto ang pagbuo ng mantra: nagsisimula sa praṇava at mga pormulang “namo”, tinutukoy ang mga bīja ng patinig (a, ā, aṃ, aḥ), at inihihiwalay ang aṅga at upāṅga ayon sa mahabang/maikling patinig at mga tuntunin ng paglalagay. Sumusunod ang teknolohiya ng nyāsa—anim-na-bahaging bīja-nyāsa at labindalawang-bahaging mūla-nyāsa—na iniuugnay ang mga bahagi ng mantra sa puso, ulo, śikhā, kavaca, mga mata, astra, at iba pang pook ng katawan. Ang masusing pagtatalaga ng mga kumpol ng bīja sa mga banal na sagisag (Garuḍa/Vainateya, kabibe Pāñcajanya, Kaustubha, Sudarśana, Śrīvatsa, Vanamālā, Ananta) ay nag-uugnay ng debosyong ikonograpiko at ritwal na ponemiko. Pinalalawak din ang mga pagtutumbas na kosmolohikal at sikong-pisikal: mga elemento (bhūta), mga Veda, mga loka, mga pandama (indriya), at mga panloob na kakayahan (buddhi, ahaṅkāra, manas, citta), kasama ang antas ng vyūha hanggang 26 na prinsipyo. Sa wakas, inilalarawan ang pagsamba sa maṇḍala ayon sa mga direksiyon, dikpāla, mga diyos sa gitnang perikarp, at nagtatapos sa mga bungang layon (katatagan, tagumpay ng hari) kabilang sina Viśvarūpa at Viśvaksena.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अग्निकार्यादिकथनं नाम चतुर्विंशो ऽध्यायः वासुदेवार्चनं कृत्वा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ पञ्चविंशो ऽध्यायः वासुदेवादिमन्त्रनिरूपणं नारद उवाच वासुदेवादिमन्त्राणां पूजानां लक्षणं वदे वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः

Sa gayon, sa Agni Purāṇa, nagwawakas ang ika-24 na kabanata na pinamagatang “Paglalahad ng mga ritwal ng apoy at mga kaugnay na pamamaraan” (idinagdag ng minarkahang pagbasa ng manuskrito: “matapos isagawa ang pagsamba kay Vāsudeva”). Ngayon ay nagsisimula ang ika-25 kabanata: “Pagpapaliwanag sa mga mantra ni Vāsudeva at mga kaugnay na mantra.” Sinabi ni Nārada: “Ipaliwanag mo sa akin ang mga katangiang tumutukoy sa pagsambang kaugnay ng mga mantra ni Vāsudeva—sina Vāsudeva, Saṅkarṣaṇa, Pradyumna, at Aniruddha.”

Verse 2

नमो भगवते चादौ अ आ अं अः स्ववीजकाः ओङ्काराद्या नमोन्ताश् च नमो नारायणस्ततः

Una, pagpupugay (namo) sa Bhagavān. (Bigkasin) ang mga pantig-binhi (bīja) a, ā, aṃ, aḥ—bawat isa bilang sariling bīja. Magsimula sa Oṃ at magwakas sa pormulang ‘namo’; pagkatapos, maghandog ng pagpupugay kay Nārāyaṇa.

Verse 3

ॐ तत् सत् ब्रह्मणे चैव ॐ नमो विष्णवे नमः ॐ क्षौं ॐ नमो भगवते नरसिंहाय वै नमः

Oṃ—“tat-sat”, ang Tunay na Realidad. Pagpupugay din kay Brahman; Oṃ, pagpupugay kay Viṣṇu—namah. Oṃ kṣauṃ. Oṃ, pagpupugay sa Bhagavān Narasiṃha—tunay nga, namah.

Verse 4

ॐ भूर्नमो भगवते वराहाय नराधिपाः जवारुणहरिद्राभा नीलश्यामललोहिताः

Om. Pagpupugay sa Mapalad na Panginoong Varāha. O mga hari, ang Kanyang mga anyo ay lumilitaw sa pulang gaya ng hibiscus at gintong gaya ng luyang-dilaw, gayundin sa bughaw na madilim, luntiang malabo, at mapulang matingkad.

Verse 5

मेघाग्निमधुपिङ्गाभा वल्लभा नव नायकाः अङ्गानि स्वरवीजानां स्वनामान्तैर् यथाक्रमम्

Meghā, Agni, Madhu, Piṅgābhā, Vallabhā—ito ang siyam na pangunahing (anyo). Ang mga “bahagi” ng mga binhing-tinig na patinig ay dapat ilahad ayon sa pagkakasunod, sa pamamagitan ng mga hulíng titik ng kani-kanilang pangalan.

Verse 6

हृदयादीनि कल्पेत विभक्तैस्तन्त्रवेदिभिः व्यञ्जनादीनि वीजानि तेषां लक्षणमन्यथा

Ang mga bihasa sa Tantra, matapos maayos na uriin ang mga ponema, ay dapat bumuo ng “hṛdaya” (puso) at mga kaugnay na pormulang mantriko. Ang mga binhing-pantig ay nagsisimula sa mga katinig; ang kanilang mga tanda ay iba sa naunang pangkat.

Verse 7

दीर्घस्वरैस्तु भिन्नानि नमोन्तान्तस्थितानि तु अङ्गानि ह्रस्वयुक्तानि उपाङ्गानीति वर्ण्यते

Ang mga yunit na naiiba dahil sa mahahabang patinig at inilalagay sa dulo ng pormulang nagtatapos sa “namo” ay tinatawag na “aṅga”; ang mga kaugnay ng maiikling patinig ay inilalarawan bilang “upāṅga”.

Verse 8

विभक्तनामवर्णान्तस्थितानि वीजमुत्तमं दीर्घैर् ह्रस्वैश् च संयुक्तं साङ्गोपाङ्गंस्वरैः क्रमात्

Ang kataas-taasang bīja (binhing-pantig) ay binubuo mula sa mga titik na nasa hulihan ng mga pangalang hinati, at saka unti-unting pinagsasama sa mahahaba at maiikling patinig, kasama ang mga svara (tono) ng aṅga at upāṅga ayon sa pagkakasunod.

Verse 9

व्यञ्जनानां क्रमो ह्य् एष हृदयादिप्रकॢप्तये स्ववीजेन स्वनामान्तैर् विभक्तान्यङ्गनामभिः

Ito nga ang pagkakasunod ng mga katinig, itinakda para sa pag-aayos ng nyāsa na nagsisimula sa Puso at iba pang mga lunan; bawat isa’y hinahati ayon sa sariling bīja (binhing pantig) at sa sariling mga hulaping pangngalan, kasama ang mga pangalan ng mga sangkap ng katawan (aṅga).

Verse 10

जका इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थितवीजार्थमुत्तममिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दीर्घस्वरैश् च संयुक्तमङ्गोपाङ्गं स्वरैः क्रमादिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वरवीजेषु नामान्तैर् विभक्तान्यङ्गनामभिरिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः युक्तानि हृदयादीनि द्वादशान्तानि पञ्चतः आरभ्य कल्पयित्वा तु जपेत् सिद्ध्यनुरूपतः

Matapos ayusin nang ganito ang mga sangkap ng mantra, na nagsisimula sa limang-urì na hanay, dapat buuin ang kalipunan ng nyāsa mula sa Puso at iba pang lunan hanggang sa mga paglalagay na “nagtatapos sa labindalawa”; saka magsagawa ng japa ayon sa angkop sa ninanais na siddhi (kaganapang espirituwal). (Ang mga naunang minarkahang pagbasa ay tumutukoy sa pag-uugnay ng bīja sa mga patinig at sa pag-iiba ng mga pangalang aṅga at upāṅga.)

Verse 11

हृदयञ्च शिरश्चूडा कवचं नेत्रमस्त्रकं षडङ्गानि तु वीजानां मूलस्य द्वादशाङ्गकं

Ang mga sangkap (aṅga) ng mantra ay: Puso, Ulo, Tuktok na buhol ng buhok/korona (cūḍā/śikhā), Baluti (kavaca), mga Mata, at ang Sandata (astra). Ito ang anim na aṅga para sa mga bīja-mantra; para sa ugat na mantra (root-mantra) ay may kaayusang labindalawang aṅga.

Verse 12

हृच्छिरश् च शिखा वर्म चास्त्रनेत्रान्तयोदरं प्रष्टबाहूरुजानूंश् च जङ्घा पादौ क्रमान्न्यसेत्

Dapat isagawa ang nyāsa sa wastong pagkakasunod: ilagay sa Puso at sa Ulo; saka sa śikhā (tuktok ng buhok) at sa kavaca (baluti); pagkatapos ay ilagay ang mantra ng astra sa mga Mata, sa mga dulo ng mga sangkap, at sa tiyan; at sumunod sa likod, mga bisig, mga hita, mga tuhod, mga binti, at mga paa—hakbang-hakbang.

Verse 13

कं टं पं शं वैनतेयः खं ठं फं घंगदामनुः गं डं बं सं पुष्ठिमन्तो घं ढं भं हं श्रियैनमः

“kaṃ ṭaṃ paṃ śaṃ” ay tinatawag bilang Vainateya (Garuḍa). “khaṃ ṭhaṃ phaṃ ghaṃ” ang pormulang mantra na “Ghaṅgada”. “gaṃ ḍaṃ baṃ saṃ” ang “Puṣṭimantaḥ” (mga Tagapagpalusog). “ghaṃ ḍhaṃ bhaṃ haṃ”—pagpupugay kay Śrī (kasaganaan at kagandahang-palad).

Verse 14

वं शं मं क्षं पाञ्चजन्यं छं तं पंकौस्तुभाय च जं खं वं सुदर्शनाय श्रीवत्साय सं वं दं चंलं

“(Dapat isagawa ang nyāsa sa pamamagitan ng pagtalaga ng mga binhing pantig:) ‘vaṃ, śaṃ, maṃ, kṣaṃ’ sa kabibe na Pāñcajanya; ‘chaṃ, taṃ, paṃ’ din sa hiyas na Kaustubha; ‘jaṃ, khaṃ, vaṃ’ sa diskong Sudarśana; at ‘saṃ, vaṃ, daṃ’ sa tatak na Śrīvatsa—sa gayon inilalapat ang mga pantig ng mantra sa mga banal na sagisag.”

Verse 15

ॐ धं वं वनमालायै महानन्ताय वै नमः निर्वीजपदमन्त्राणां पदैर् अङ्गानि कल्पयेत्

“Oṃ—pagpupugay kay Vanamālā at kay Mahānanta. Para sa mga mantrang walang binhing pantig (nirbīja), dapat ay ayusin ang mga bahagi ng nyāsa sa pamamagitan ng mga salita mismo ng mantra.”

Verse 16

जात्यन्तैर् नामसंयुक्तेर्हृदयादीनि पञ्चधा प्रणवं हृदयादीनि ततः प्रोक्तानि पञ्चधा

Kapag ang pangalan ay inuugnay sa mga hulaping pangkaso (jāti-anta), ang mga paglalagay ng nyāsa na nagsisimula sa Puso (hṛdaya) at iba pa ay dapat gawin sa limang paraan. Pagkaraan nito, ang Praṇava (Oṃ) ay itinakda ring ilagay sa Puso at sa iba pang bahagi sa limang paraan.

Verse 17

प्रणवं हृदयं पूर्वं परायेति शिरः शिखा नाम्नात्मना तु कवचं अस्त्रं नामान्तकं भवेत्

Una, iluklok ang Praṇava (Oṃ) bilang mantra ng “Puso”. Ang “parāya” ay ilalagay sa “Ulo” at sa “Tuktok na Buhok” (śikhā). Sa pagbigkas ng sariling pangalan na may “ātman”, ito’y nagiging Kavaca, ang mantrang panangga; at ang Astra, mantrang sandata, ay nabubuo sa pagtatapos na “namaḥ”.

Verse 18

अ, चिह्नितपुस्तकपाठः श्रीवत्साय च पञ्चममिति ङ, चिह्नितपुस्त्कपाठः श्रीवत्सो वं चं दं ठं लं इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः नमोनन्ताय वै नम इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः नाम्नामुना तु इति ख, ङ, चिह्नितपुस्त्कद्वयपाठः ॐ परास्त्रादिस्वनामात्मा चतुर्थ्यन्तो नमोन्तकः एकव्यूहादिषड्विंशव्यूहात्तस्यात्मनो मनुः

‘Oṃ’—ang mantra ay binubuo ng sariling pangalan ng Panginoon (nagsisimula sa “Parāstra” at iba pa). Dapat itong ilagay sa anyong datibo (nagtatapos sa -āya) at tapusin sa “namaḥ”. Mula sa iisang Vyūha hanggang sa dalawampu’t anim na Vyūha, ang kaukulang anyo ng mantra (manu) ng mismong Sarili (ātman) ng diyos ay ipinahayag nang ganito. (May mga baryanteng pagbasa sa mga minarkahang manuskrito gaya ng “śrīvatsāya…”, “namo’nantāya…”, at sunod-sunod na pantig na “vaṃ caṃ daṃ ṭhaṃ laṃ”.)

Verse 19

कनिष्टादिकराग्रेषु प्रकृतिं देहकेर्चयेत् पराय पुरुषात्मा स्यात् प्रकृत्यात्मा द्विरूपकः

Dapat pagnilayan ang Prakṛti sa katawan, simula sa mga dulo ng mga daliri gaya ng hinliliit. Sa kalagayang higit (para), ang Sarili ay Puruṣa; kaugnay ng Prakṛti, ang sarili ay may dalawang anyo.

Verse 20

ॐ परयाम्न्यात्मने चैव वाय्वर्कौ च द्विरूपकः अग्निं त्रिमूर्तौ विन्यस्य व्यापकं करदेहयोः

Sa pagbigkas ng “Oṃ,” pagnilayan ang Kataas-taasang Sarili; at (pagkatapos) ang diyos na may dalawang anyo bilang Vāyu at Arka (Araw). Sa pamamagitan ng nyāsa, ilagak si Agni bilang may tatlong anyo, at itatag ang laganap-sa-lahat na presensya sa mga kamay at sa katawan.

Verse 21

वाय्वर्कौ करशाखासु सव्येतरकरद्वये हृदि मूर्तो तनावेष त्रिव्यूहे तुर्यरूपके

Ilagak si Vāyu at Arka (Araw) sa mga sanga ng mga daliri; sa dalawang kamay—kaliwa at kanan. At sa puso, ilagak ang Nagkatawang Isa, kasama si Tanāveṣa, sa tatluhang hanay ng paglalangkap (trivyuha), sa ikaapat na anyong transendente.

Verse 22

ऋग्वेदं व्यापकं हस्ते अङ्गुलीषु यजुर्न्यसेत् तलद्वयेथर्वरूपं शिरोहृच्चरणान्तकः

Sa nyāsa, ilagak ang laganap na Ṛgveda sa mga kamay; ang Yajurveda ay ilagay sa mga daliri. Pagkaraan, sa anyo ng Atharvaveda, ilagak mula ulo at puso pababa hanggang paa, bilang pangwakas na paglalagay.

Verse 23

आकाशं व्यापकं न्यस्य करे देहे तु पूर्ववत् अङ्गुलीषु च वाय्वादि शिरोहृद्गुह्यपादके

Matapos isagawa ang nyāsa ng laganap na Ākāśa sa kamay, ilagak din ito sa katawan gaya ng nauna. Sa mga daliri, ilagak si Vāyu at iba pang mga elemento; at ilagak sa ulo, puso, lihim na bahagi, at sa mga paa.

Verse 24

वायुर्ज्योतिर्जलं पृथ्वी पञ्चव्यूहः समीरितः मनः श्रोत्रन्त्वग्दृग्जिह्वा घ्राणं षड्व्यूह ईरितः

Ang hangin, liwanag/apoy, tubig, at lupa ay ipinahahayag bilang limang pangkat (pañca-vyūha). Ang isip, pandinig, balat (hipo), paningin, dila (lasa), at ilong (amoy) ay ipinahahayag bilang anim na pangkat (ṣaḍ-vyūha).

Verse 25

व्यापकं मानसं न्यस्य ततोङ्गुष्टादितः क्रमात् मूर्धास्यहृद्गुह्यपत्सु कथितः करुणात्मकः

Matapos ilagak (nyāsa) ang mantrang sumasaklaw sa lahat at ukol sa isip (manasic), saka—mula sa hinlalaki at ayon sa wastong pagkakasunod—ipinapahayag na Siya, na ang likas ay habag, ay inilalagay/napagtatanto sa ulo, bibig, puso, lihim na bahagi, at mga paa.

Verse 26

आदिमूर्तिस्तु सर्वत्र व्यापको जीवसञ्ज्ञितः भूर्भुवः स्वर्महर्जनस्तपः स्त्यञ्च सप्तधा

Ang Unang Anyo (Ādi-mūrti) ay tunay na lumalaganap sa lahat ng dako at tinatawag na jīva, ang panloob na simulain ng buhay. Ito’y nahahayag nang pitong ulit bilang Bhūḥ, Bhuvaḥ, Svaḥ, Mahaḥ, Janaḥ, Tapaḥ, at Satya.

Verse 27

करे देहे न्यसेदाद्यमङ्गुष्टादिक्रमेण तु तलसंस्थः सप्तमश् च लोकेशो देहके क्रमात्

Dapat ilagak (nyāsa) ang mga mantra una sa kamay at saka sa katawan, ayon sa pagkakasunod na nagsisimula sa hinlalaki at iba pa. Ang ikapito (mantra/diyos) ay ilalagay sa palad; at gayon din, ang Lokanātha, Panginoon ng mga daigdig, ay ilalagak sa katawan sa wastong ayos.

Verse 28

ॐ परास्त्रादित्यनामात्मा इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः एवं व्यूहादिषड्विंशं व्यूहात्तस्यात्मनो मनुरिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अग्निं द्विमूर्तौ इति ख, चिह्नितपुस्त्कपाठः तलस्थः सप्तमश् चैव इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः देहे शिरोललाटास्यहृद्गुह्याङ्ग्रिषु संस्थितः अग्निष्ठोमस्तथोक्थस्तु षोडशी वाजपेयकः

Sa loob ng katawan, si Agni bilang simulain ng paghahandog (yajña) ay nakahimpil sa ulo, noo, bibig, puso, lihim na bahagi (bahaging ari), at mga paa—bilang Agniṣṭoma, Ukthya, Ṣoḍaśin, at Vājapeya. (Ang mga naunang parirala ay minarkahan bilang mga baryanteng pagbasa sa ilang manuskrito.)

Verse 29

अतिरात्राप्तोर्यामञ्च यज्ञात्मा सप्तरूपकः धीरहं मनः शब्दश् च स्पर्शरूपरसास्ततः

Ang handog na yajña, na ang diwa ay ang Yajña-Puruṣa, ay may pitong anyo: ang Atirātra at Āptoryāma (mga ritwal); at gayundin ang matatag na isip, ang tunog, at pagkatapos ay ang haplos, anyo, at lasa.

Verse 30

गन्धो बुद्धिर्व्यापकं तु करे देहे न्यसेत् क्रमात् न्यसेदन्त्यै च तलयोः के ललाटे मुखे हृदि

Dapat isagawa nang sunod-sunod ang nyāsa: ilagay ang “samyo,” ang “buddhi (talino),” at ang “prinsipyong lumalaganap sa lahat” sa kamay at saka sa katawan. Ilagay din ang huling pantig/mantra sa mga talampakan; at sa tuktok ng buhok, noo, mukha, at puso.

Verse 31

नाभौ गुह्ये च पादे च अष्टव्यूहः पुमान् स्मृतः वीजो बुद्धिरहङ्कारो मनः शब्दो गुणोनिलः

Sa pusod, sa maselang bahagi, at sa mga paa, itinuturo ang Puruṣa bilang “walong-anyo na vyūha”: bīja (binhi), buddhi (talino), ahaṅkāra (pagkamaka-ako), manas (isip), śabda (tunog), guṇa (katangian), at anila (hangin/hininga).

Verse 32

रूपं रसो नवात्मायं जीव अङ्गुष्ठकद्वये तर्जन्यादिक्रमाच्छेषं यावद्वामप्रदेशिनीं

Ang “anyo” at “lasa”—mga sangkap ng siyam-na-bahaging Sarili—ay ilagay (sa nyāsa) sa dalawang hinlalaki. Ang natitira ay italaga nang sunod-sunod, mula sa hintuturo hanggang sa kaliwang kalingkingan.

Verse 33

देहे शिरोललाटास्यहृन्नाभिगुह्यजानुषु पादयोश् च दशात्मायं इन्द्रो व्यापी समास्थितः

Sa loob ng katawan—sa ulo, noo, bibig, puso, pusod, maselang bahagi, mga tuhod, at mga paa—si Indra, na lumalaganap sa lahat, ay nananahan sa sampung anyo.

Verse 34

अङ्गुष्ठकद्वये वह्निस्तर्जन्यादौ परेषु च शिरोललाटवक्त्रेषु हृन्नाभिगुह्यजानुषु

Ang Vahni (prinsipyo/mantra ng Apoy) ay ilalagak (sa nyāsa) sa dalawang hinlalaki; gayundin sa iba pang mga daliri mula sa hintuturo; at ilalagak din sa ulo, noo, mukha, at sa puso, pusod, bahaging ari, at mga tuhod.

Verse 35

पादयोरेकदशात्मा मनः श्रोत्रं त्वगेव च चक्षुर्जिह्वा तथा घ्राणं वाक्पाण्यङ्घ्रिश् च पायुकः

Sa dalawang paa (bilang saligan ng pagkilos), ang sarili ay sinasabing labing-isa ang anyo: isip (manas), tainga, balat, mata, dila, at ilong; at gayundin ang pananalita, kamay, paa, at ang sangkap ng pagdumi/paglalabas.

Verse 36

उपस्थं मानसो व्यापी श्रोत्रमङ्गुष्ठकद्वये तर्जन्यादिक्रमादष्टौ अतिरिक्तं तलद्वये

Ang sangkap ng pag-aanak (upastha) ay iniuugnay sa isip (manas); ang prinsipyong lumalaganap sa lahat ay inilalagak (nyāsa) sa tainga; (ilalagak) sa dalawang hinlalaki; saka, mula sa hintuturo ayon sa pagkakasunod, sa natitirang walong daliri; at ang labis na paglalagak ay gawin sa dalawang palad.

Verse 37

उत्तमाङ्गुलललाटास्यहृन्नाभावथ गुह्यके उरुयुग्मे तथा जङ्घे गुल्फपादेषु च क्रमात्

Gayundin, (ang mahahalagang tuldok ng buhay) ay unawain ayon sa wastong pagkakasunod: sa ulo, mga daliri, noo, bibig, bahagi ng puso, pusod, bahaging ari, magkabilang hita, binti, bukung-bukong, at mga paa.

Verse 38

अतिरात्राप्तयामश् च इति ख, चिह्नितपुस्त्कपाठः रसास् तथा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः न्यसेदन्ते च इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः न्यसेदष्टौ च इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः क्रमात् स्मृत इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाट्ःअः विष्णुर्मधुहरश् चैव त्रिविक्रमकवामनौ श्रीधरोथ हृषीकेशः पद्मनाभस्तथैव च

“Atirātra-āpta-yāma”—ganito ang pagbasa ng isang minarkahang manuskrito; “rasāḥ tathā”—ganito ang pagbasa ng isang minarkahang manuskrito; “nyaset ante ca”—ganito ang pagbasa ng isang minarkahang manuskrito; “nyased aṣṭau ca”—ganito ang pagbasa ng isang minarkahang manuskrito; “kramāt smṛta”—ganito ang pagbasa ng isang minarkahang manuskrito. (Ngayon) ayon sa pagkakasunod, ang mga pangalan ay: Viṣṇu, Madhuhara, Trivikrama, Vāmana, Śrīdhara, Hṛṣīkeśa, at gayundin Padmanābha.

Verse 39

दामोदरः केशवश् च नारायणस्ततः परः माधवश्चाथ गोविन्दो विष्णुं वै व्यापकं न्यसेत्

Dapat isagawa ang nyāsa sa pamamagitan ng paglalagay ng mga banal na pangalan: Dāmodara, Keśava, at saka Nārāyaṇa; pagkatapos ay Mādhava at Govinda—sa gayon ay itinatatag si Viṣṇu bilang lubos na lumalaganap na Presensya.

Verse 40

अङ्गुष्ठादौ तले द्वौ च पादे जानुनि वै कटौ शिरःशिखरकट्याञ्च जानुपादादिषु न्यसेत्

Mula sa hinlalaki at iba pa, ilagay ang (mga mantra) sa dalawang palad; gayundin sa mga paa, sa mga tuhod, at sa baywang; at sa ulo, sa śikhā (tuktok na buhol ng buhok), at sa balakang—sa ganitong paraan isinasagawa ang nyāsa sa mga itinakdang bahagi ng katawan.

Verse 41

द्वादशात्मा पञ्चविंशः षड्विंशव्यूहकस् तथा पुरुषो धीरहङ्कारो मनश्चित्तञ्च शब्दकः

Siya ay may labindalawang anyo; Siya ang ika-25 na prinsipyo; at gayundin ay nakaayos bilang dalawampu’t anim na kaayusan (vyūha). Siya ang Puruṣa; taglay ang matatag na ahaṅkāra, ang manas (isip) at citta (kamalayan), at Siya’y tinatangi sa śabda (tunog).

Verse 42

तथा स्पर्शो रसो रूपं गन्धः श्रोत्रं त्वचस् तथा चक्षुर्जिह्वा नासिका च वाक्पाण्यङ्घ्रिश् च पायवः

Gayundin ang haplos, lasa, anyo, at amoy; at ang kaukulang mga kakayahan: tainga at balat; gayundin ang mata, dila, at ilong; at ang mga sangkap ng pagkilos: pananalita, mga kamay, mga paa, at ang anus (pāyu).

Verse 43

उपस्थो भूर्जलन्तेजो वायुराकाशमेव च पुरुषं व्यापकं न्यस्य अङ्गुष्ठादौ दश न्यसेत्

Matapos maitalaga sa nyāsa ang lupa, tubig, apoy, hangin, at eter—at saka ang Puruṣa na lumalaganap sa lahat—ilagay ang sampung nyāsa, na nagsisimula sa hinlalaki at iba pa.

Verse 44

शेषान् हस्ततले न्यस्य शिरस्यथ ललाटके मुखहृन्नाभिगुह्योरुजान्वङ्घ्रौ करणोद्गतौ

Ilagay ang natitirang mga pantig/bahagi ng mantra sa mga palad, saka sa ulo at noo—ilagay sa mukha, puso, pusod, lihim na bahagi, mga hita, mga tuhod, at mga paa—ito ang nyāsa na isinasagawa sa pamamagitan ng mga kamay bilang kasangkapan.

Verse 45

पादे जान्वोरुपस्थे च हृदये मूर्ध्नि च क्रमात् परश् च पुरुषात्मादौ षड्विंशे पूर्ववत्परं

Sa mga paa, mga tuhod, sa bahagi ng mga hita at sa sangkap ng pag-aanak, sa puso at sa ulo—sunud-sunod na ilagay/pagnilayan ang mga prinsipyo. Pagkaraan, lampas sa mga ito, pagnilayan ang Kataas-taasang «Para», simula sa Sarili bilang Puruṣa; sa ika-26 na prinsipyo, ilagay ang “Mas Mataas” sa paraang gaya ng nauna.

Verse 46

सञ्चिन्त्य मण्डलैके तु प्रकृतिं पूजयेद्बुधः पूर्वयाम्याप्यसौम्येषु हृदयादीनि पूजयेत्

Pagkatapos pagnilayan sa isip ang iisang maṇḍala, dapat sambahin ng marunong ang Prakṛti. At sa Silangan, Timog, Kanluran, at Hilaga, dapat niyang sambahin ang mga panloob na luklukan, mula sa puso at iba pang kasunod.

Verse 47

अस्त्रमग्न्यादिकोणेषु वैनतेयादि पूर्ववत् दिक्पालांश् च विधिस्त्वन्यः त्रिव्यूहेग्निश् च मध्यतः

Ang mga mantra ng sandata (astra) ay dapat ayusin sa mga sulok, simula sa sulok ni Agni (timog-silangan). Ang hanay na nagsisimula kay Vainateya ay ilagay gaya ng naunang sinabi. Ang paglalagay sa mga tagapagbantay ng mga direksiyon (dikpāla) ay may ibang pamamaraan; at sa tatluhang pormasyon (trivyūha), si Agni ay ilagay sa gitna.

Verse 48

पूर्वादिदिग्बलावसोराज्यादिभिरलङ्कृतः कर्णिकायां नाभसश् च मानसः कर्णिकास्थितः

Sa gitnang perikarp (karṇikā) ng lotus-maṇḍala, Siya ay pinalalamutian ng mga kapangyarihan ng mga direksiyon mula sa Silangan, ng lakas, ng yaman, ng paghahari at iba pa; at sa loob ng perikarp na iyon ay naroroon ang mga diyos na sina Nābhasa at Mānasā.

Verse 49

अस्त्रमग्न्यादिपत्रेषु इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः दिक्पालांश् च विधिस्तस्य इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः दिक्पालादौ विधिस्तुल्य इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः विश्वरूपं सर्वस्थित्यै यजेद्राज्यजयाय च सर्वव्यूहैः समायुक्तमङ्गैर् अपि च पञ्चभिः

“(Mga baryanteng pagbasa:) ‘sa mga dahon (patra) na nagsisimula kay Agni at iba pa’—ganito ang pagbasa ng mga manuskritong may tanda kha at ṅa; ‘at (kasama) ang mga tagapagbantay ng mga direksiyon (Dikpāla)—ito ang tuntunin nito’—ganito ang pagbasa ng mga manuskritong may tanda ga at gha; ‘para sa mga Dikpāla at iba pa, iisa ang ritwal’—ganito ang pagbasa ng manuskritong may tanda ṅa. Dapat sambahin si Viśvarūpa para sa katatagan ng lahat ng umiiral, at para rin sa tagumpay sa paghahari; Siya’y may lahat ng pormasyon ng digmaan (vyūha) at may limang sangkap (pañcāṅga) rin.

Verse 50

गरुडाद्यैस्तथेन्द्राद्यैः सर्वान् कामानवाप्नुयात् विश्वक्सेनं यजेन्नाम्ना वै वीजं व्योमसंस्थितं

Sa pamamagitan ng pagpapalugod kay Garuḍa at iba pa, at gayundin kay Indra at iba pa, maaaring makamtan ang lahat ng ninanais. Dapat sambahin si Viśvaksena sa kanyang pangalan, habang minumuni ang binhing-mantra (bīja) na tunay, na nakalagay sa kalawakan ng langit (vyoma).

Frequently Asked Questions

The chapter emphasizes mantra-engineering: how bījas are derived and combined (vowels vs consonants), how aṅga/upāṅga units are distinguished by vowel length and placement, and how these mantra parts are installed through ṣaḍaṅga and dvādaśāṅga nyāsa across specific body loci.

By uniting sound (mantra), body (nyāsa), and space (maṇḍala) into a disciplined worship protocol, it frames devotion to the vyūha-form of Viṣṇu as an embodied yoga—supporting inner purification and concentration (mukti-oriented) while also prescribing rites for stability, protection, and success (bhukti-oriented) under dharmic intent.