Adhyaya 109: The Merit and Procedure of Donating the ‘Cotton Cow’ (Kārpāsa-dhenu)

Verse 1

अथ कार्पासधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतोवाच ॥ अथातः सम्प्रवक्ष्यामि धेनुं कार्पासकीं नृप ॥ यत्प्रदानान्नरो याति ऐन्द्रलोकमनुत्तम

บัดนี้เป็นเรื่องมหิมาแห่งการถวาย ‘โคที่ทำด้วยฝ้าย’ โหตากล่าวว่า: “บัดนี้แล ข้าแต่พระราชา เราจักอธิบายโคฝ้าย ซึ่งด้วยการถวายนี้ มนุษย์ย่อมไปสู่โลกของพระอินทร์อันยอดยิ่งหาที่เปรียบมิได้”

Verse 2

विषुवे त्वयने पुण्ये युगादिग्रहणे तथा ॥ ग्रहपीडासु चोग्रासु दुःस्वप्नेऽरिष्टदर्शने

ในกาลวิษุวัต (วันเสมอภาค) ในอายนะอันเป็นมงคล และในคราวคราสที่เกิดในปฐมแห่งยุค; อีกทั้งเมื่อมีเคราะห์ร้ายจากดาวเคราะห์อย่างรุนแรง เมื่อฝันร้าย และเมื่อเห็นลางอัปมงคล—

Verse 3

नृणां च ग्रहपीडासु दुःस्वप्नाद्भुतदर्शने ॥ पुण्येष्वायतने राजञ्छुचिदेशे गवां गणे

เมื่อมนุษย์ถูกเคราะห์จากดาวนพเคราะห์เบียดเบียน และเมื่อเห็นฝันร้ายกับลางอัศจรรย์อัปมงคล ข้าแต่พระราชา—พึงประกอบพิธีในสถานศักดิ์สิทธิ์อันเป็นกุศล ณ ที่อันบริสุทธิ์ ท่ามกลางฝูงโค

Verse 4

गोमयेनोपलिप्तायां दर्भानास्तीर्य वै तिलान् ॥ तन्मध्ये स्थापयेद्धेनुं वस्त्रमाल्यानुलेपनाम्

ครั้นชโลม (พื้น/แท่นบูชา) ด้วยมูลโค แล้วปูหญ้าทรรภะและเมล็ดงา พึงตั้งโคไว้ตรงกลาง—ประดับด้วยผ้า พวงมาลัย และเครื่องทาอันหอม

Verse 5

धूपदीपादिनैवेद्यैः पूजयেচ्च विमत्सरः ॥ उत्तमा च चतुर्भारैरर्धेनैव तु मध्यमाः

พึงบูชา (นั้น) ด้วยธูป ประทีป และเครื่องนิเวทยะ โดยปราศจากความริษยา ของถวายชั้น ‘ยอดเยี่ยม’ วัดได้สี่ภาระ; ชั้น ‘ปานกลาง’ คือครึ่งหนึ่งของนั้น

Verse 6

भारेण चाधमा प्रोक्ता वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् ॥ चतुर्थांशेन वत्सं तु कल्पयित्वा विधानतः

ส่วนชั้น ‘ต่ำ’ กล่าวว่ามีขนาดหนึ่งภาระ พึงละเว้นการคดโกงทรัพย์สิน และตามแบบพิธี พึงจัดลูกโคให้มีขนาดหนึ่งในสี่ (ของมาตรานั้น)

Verse 7

कर्तव्या रुक्मशृङ्गी तु रजतस्य खुरान्विता ॥ नानाफलमया दन्ता रत्नगर्भसमन्विताः

พึงทำ (ทานรูปโคนี้) ให้มีเขาทองคำ และมีกีบเป็นเงิน มีฟันทำจากผลไม้นานาชนิด และมีภายใน (ครรภ์) ประกอบด้วยแก้วมณีอันเต็มเปี่ยม

Verse 8

इत्येवं सर्वसम्पूर्णा कृत्वा श्रद्धासमन्वितः ॥ आवाहयेत्तां कार्पासधेनुं मन्त्रैर्द्विजातये

ดังนี้ เมื่อจัดทำให้ครบถ้วนสมบูรณ์แล้ว และประกอบด้วยศรัทธาและความตั้งมั่น จึงพึงทำอาวาหนะเชิญ “โคที่ทำด้วยฝ้าย” (การ์ปาสเธนุ) ด้วยมนตร์ เพื่อผู้รับผู้เป็นทวิชาติ (ผู้เกิดสองครั้ง)

Verse 9

दद्याद्धेनुं चर्मपाणिः प्रयतः श्रद्धयान्वितः ॥ पूर्वोक्तस्तु विधिः कार्यो दानमन्त्रपुरःसरः

เมื่อถือหนังสัตว์ไว้ในมือเป็นเครื่องประกอบพิธี และประพฤติสำรวมพร้อมศรัทธา จึงพึงถวายโคนั้น การปฏิบัติตามวิธีที่กล่าวไว้ก่อนแล้วพึงกระทำ โดยมีมนตร์แห่งทานเป็นผู้นำหน้า

Verse 10

यया देवगणः सर्वस्त्वया हीनो न वर्तते ॥ तथा उद्धर मां देवि पाहि संसारसागरात्

พระองค์ผู้ซึ่งหมู่เทพทั้งปวงมิได้ขาดพร่องจากพระองค์เลย—ฉันใดก็ฉันนั้น ข้าแต่เทวี โปรดทรงยกข้าพเจ้าขึ้น และทรงคุ้มครองข้าพเจ้าจากมหาสมุทรแห่งสังสารวัฏ