Vamana Purana — Rudra's Wrath & Kalarupa, Shloka 50
Rudra’s Wrath at Daksha’s Sacrifice and the Iconography of Kālarūpa through the Zodiac
स्थितः क्रीडारतिर्नित्यं विहारावनिरस्य तु मिथुनं नाम विख्यातं राशिर्द्वेधात्मकः स्थितः
sthitaḥ krīḍāratirnityaṃ vihārāvanirasya tu mithunaṃ nāma vikhyātaṃ rāśirdvedhātmakaḥ sthitaḥ
เขา/สิ่งนั้นดำรงอยู่เสมอในความเพลิดเพลินแห่งการเล่นและความรื่นรมย์ เอนเอียงไปสู่การท่องเที่ยวและความบันเทิง ราศีที่มีนามว่า ‘มิถุน’ อันเลื่องลือนั้นตั้งมั่นเป็นราศีที่มีสภาวะสองประการ (ทวิภาวะ)
{ "primaryRasa": "shringara", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Even pleasures and play are framed as patterned tendencies within cosmic order; the implied lesson is moderation and self-knowledge—recognizing one’s innate dispositions (svabhāva) and integrating them responsibly within dharma.
This is again sarga-style descriptive cosmology (classification of rāśis and their qualities), not narrative of kings or manvantaras.
The ‘twofold nature’ of Mithuna symbolizes doubleness—pairing, dialogue, and shifting attention. In Purāṇic thought, such duality can be read as the interplay of complementary principles that, when harmonized, supports creativity and social arts.