Ishavasya

Verse 1

ईशावास्यमिदं सर्वं यत्किञ्च जगत्यां जगत् । तेन त्यक्तेन भुञ्जीथा मा गृधः कस्यस्विद्धनम् ॥१॥

สรรพสิ่งทั้งปวงนี้—สิ่งใดก็ตามที่เคลื่อนไหวในโลกอันเคลื่อนไหว—ถูกแผ่ซ่านและครอบคลุมด้วยพระผู้เป็นเจ้า. จงเสวยด้วยใจสละวาง; อย่าโลภอยากได้ทรัพย์ของผู้ใดเลย.

Verse 2

कुर्वन्नेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छतं समाः । एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे ॥२॥

เมื่อกระทำกิจในโลกนี้จริง ๆ พึงปรารถนาจะมีชีวิตอยู่ร้อยปี. สำหรับท่านแล้ว ไม่มีทางอื่นนอกจากนี้; ด้วยวิถีนี้ กรรมย่อมไม่ติดพันมนุษย์.

Verse 3

असुर्या नाम ते लोका अन्धेन तमसाऽऽवृताः । ताँस्ते प्रेत्याभिगच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः ॥३॥

โลกเหล่านั้นเรียกว่า ‘ไร้สุริยะ’ ถูกปกคลุมด้วยความมืดอันบอดบัง. หลังความตาย ผู้ที่ฆ่าตนเอง—ผู้ทำลายอาตมัน—ย่อมไปสู่ที่นั้น.

Verse 4

अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनद्देवा आप्नुवन्पूर्वमर्षत् । तद्धावतोऽन्यानत्येति तिष्ठत्तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति ॥४॥

พระเอกะผู้เดียว ผู้ไม่ไหวติง เร็วยิ่งกว่าจิต; เหล่าเทวะไม่อาจตามถึง เพราะพระองค์ล่วงหน้าไปก่อนแล้ว. แม้ทรงตั้งมั่นอยู่ ก็ยังแซงผู้ที่วิ่งไปทั้งหลาย; ในพระองค์นั้น มาตริศวาน (ลม) วางและทรงไว้ซึ่งสายน้ำทั้งปวง.

Verse 5

तदेजति तन्नैजति तद्दूरे तद्वन्तिके । तदन्तरस्य सर्वस्य तदु सर्वस्यास्य बाह्यतः ॥५॥

พระองค์ทรงเคลื่อนไหว และก็ไม่เคลื่อนไหว; ทรงไกล และก็ทรงใกล้. ทรงอยู่ภายในสรรพสิ่งนี้ทั้งหมด; และก็ทรงอยู่ภายนอกสรรพสิ่งนี้ทั้งหมดด้วย.

Verse 6

यस्तु सर्वाणि भूतान्यात्मन्येवानुपश्यति । सर्वभूतेषु चात्मानं ततो न विजुगुप्सते ॥६॥

แต่ผู้ใดเห็นสรรพสัตว์ทั้งปวงในอาตมันเท่านั้น และเห็นอาตมันในสรรพสัตว์ทั้งปวง—แล้วผู้นั้นย่อมไม่รังเกียจ ไม่หดหนีอีกต่อไป.

Verse 7

यस्मिन् सर्वाणि भूतानि आत्मैवाभूद्विजानतः । तत्र को मोहः कः शोक एकत्वमनुपश्यतः ॥७॥

สำหรับผู้รู้ ผู้ซึ่งเห็นว่าสรรพสัตว์ทั้งปวงเป็นอาตมันเพียงหนึ่งเดียว—เมื่อเห็นเอกภาพแล้ว ที่นั่นจะมีความหลงใด ความโศกใดเล่า?

Verse 8

स पर्यगाच्छुक्रमकायमव्रणमस्नाविरं शुद्धमपापविद्धम् । कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भू याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधाच्छाश्वतीभ्यः समाभ्यः ॥८॥

พระองค์แผ่ไปทั่วทุกทิศ: สว่างไสว ไร้กาย ไร้บาดแผล ไร้เส้นเอ็น บริสุทธิ์ ไม่ถูกแตะต้องด้วยบาป. พระฤๅษีผู้เห็น ผู้ใคร่ครวญ ผู้เหนือกว่าทุกสิ่ง ผู้ดำรงอยู่ด้วยตนเอง—ทรงจัดสรรสรรพสิ่งและความหมายให้ตรงตามสภาวะจริง ตลอดกาลนาน.

Verse 9

अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽविद्यामुपासते । ततो भूय इव ते तमो य उ विद्यायां रताः ॥९॥

ผู้ที่บูชาอวิทยา (ความไม่รู้) ย่อมเข้าสู่ความมืดบอด; และประหนึ่งเข้าสู่ความมืดที่ยิ่งกว่านั้น—ผู้ที่หมกมุ่นอยู่ในวิทยา (ความรู้) เท่านั้น.

Verse 10

अन्यदेवाहुर्विद्ययाऽन्यदाहुरविद्यया । इति शुश्रुम धीराणां ये नस्तद्विचचक्षिरे ॥१०॥

เขากล่าวว่า ด้วยวิทยา (ความรู้ทางจิตวิญญาณ) เป็นสิ่งหนึ่ง; ด้วยอวิทยา (ความไม่รู้) เป็นอีกสิ่งหนึ่ง ดังนี้เราได้ยินจากบัณฑิตผู้รู้ ผู้ได้อธิบายสิ่งนั้นแก่เรา

Verse 11

विद्यां चाविद्यां च यस्तद्वेदोभयं सह । अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययाऽमृतमश्नुते ॥११॥

ผู้ใดรู้สิ่งนั้นว่า วิทยาและอวิทยาทั้งสองพร้อมกัน—ด้วยอวิทยาย่อมข้ามพ้นความตาย และด้วยวิทยาย่อมบรรลุอมฤตะ คือความไม่ตาย

Verse 12

अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽसम्भूतिमुपासते । ततो भूय इव ते तमो य उ सम्भूत्यां रताः ॥१२॥

ผู้ที่บูชาอสัมภูติ (สิ่งไม่ปรากฏ/ไม่กำเนิด) ย่อมเข้าสู่ความมืดบอด; และผู้ที่หมกมุ่นในสัมภูติ (สิ่งปรากฏ/กำเนิด) ราวกับเข้าสู่ความมืดที่ยิ่งกว่านั้น

Verse 13

अन्यदेवाहुः सम्भवात् अन्यदाहुरसम्भवात् । इति शुश्रुम धीराणां ये नस्तद्विचचक्षिरे ॥१३॥

เขากล่าวว่า จากสัมภวะ (การเกิดขึ้น/การปรากฏ) เป็นอย่างหนึ่ง และจากอสัมภวะ (ไม่เกิดขึ้น/ไม่ปรากฏ) เป็นอีกอย่างหนึ่ง ดังนี้เราได้สดับจากบัณฑิตผู้รู้ ผู้ได้อธิบายแก่เราแล้ว

Verse 14

सम्भूतिं च विनाशं च यस्तद्वेदोभयं सह । विनाशेन मृत्युं तीर्त्वा सम्भूत्यामृतमश्नुते ॥१४॥

ผู้ใดรู้สัมภูติ (การปรากฏ/การบังเกิด) และวินาศะ (ความเสื่อมสลาย/การดับสูญ) ทั้งสองพร้อมกัน—ด้วยวินาศะย่อมข้ามพ้นความตาย และด้วยสัมภูติย่อมบรรลุอมฤตะ (ความไม่ตาย)

Verse 15

हिरण्मयेन पात्रेण सत्यस्यापिहितं मुखम् । तत्त्वं पूषन्नपावृणु सत्यधर्माय दृष्टये ॥१५॥

พระพักตร์แห่งสัจจะ (สัตยะ) ถูกปกคลุมด้วยภาชนะทองคำ โอ้ ปูษัน โปรดเปิดเผยให้ข้าพเจ้า เพื่อผู้ตั้งมั่นในธรรมแห่งสัจจะ จะได้เห็นประจักษ์

Verse 16

पूषन्नेकर्षे यम सूर्य प्राजापत्य व्यूह रश्मीन् समूह। तेजो यत्ते रूपं कल्याणतमं तत्ते पश्यामि। योऽसावसौ पुरुषः सोऽहमस्मि॥१६॥

โอ ปูษัน ผู้เห็นเพียงหนึ่งเดียว; โอ ยมะ; โอ สุริยะ ผู้สืบจากปรชาปติ—ขอจงรวบรวมและถอนรัศมีของท่าน. รูปอันเป็นมงคลยิ่งของท่าน คือความรุ่งเรืองนั้น ขอให้ข้าพเจ้าได้ประจักษ์. บุรุษผู้สถิตอยู่ ณ ที่นั้น (ในดวงสุริยะ) บุรุษผู้นั้นแลคือข้าพเจ้า.

Verse 17

वायुरनिलममृतमथेदं भस्मान्तं शरीरम्। ॐ क्रतो स्मर कृतं स्मर क्रतो स्मर कृतं स्मर॥१७॥

ขอให้วายุ คือปราณ กลับไปสู่อากาศอันอมตะ; แล้วกายนี้จบลงเป็นเถ้าธุลี. โอม—โอ กรตุ (เจตจำนง/จิต), จงระลึก; จงระลึกถึงสิ่งที่ได้กระทำ. โอ กรตุ จงระลึก; จงระลึกถึงสิ่งที่ได้กระทำ.

Verse 18

अग्ने नय सुपथा राये अस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान्। युयोध्यस्मज्जुहुराणमेनो भूयिष्ठां ते नमउक्तिं विधेम॥१८॥

โอ อัคนี โปรดนำเราด้วยหนทางอันดีไปสู่ความรุ่งเรือง โอ เทพผู้รู้หนทางทั้งปวง. โปรดขจัดบาปที่ทำให้เราหลงทางออกจากเรา. แด่ท่าน เราขอถวายถ้อยคำแห่งนมัสการอันบริบูรณ์ยิ่ง.