Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 27

कर्त्तव्या विधिवत्पूजा ब्राह्मणानां विशेषतः । ध्येयो लक्ष्मीपतिस्तत्र शंखचक्रगदाधरः

karttavyā vidhivatpūjā brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ | dhyeyo lakṣmīpatistatra śaṃkhacakragadādharaḥ

พึงประกอบพิธีบูชาตามครรลองอย่างถูกต้อง โดยเฉพาะการนอบน้อมพราหมณ์ทั้งหลาย และ ณ ที่นั้นพึงเจริญภาวนาถึงพระลักษมีปติ ผู้ทรงสังข์ จักร และคทา

कर्त्तव्याmust be performed
कर्त्तव्या:
Vidhi (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (must be done)
विधिवत्according to proper procedure
विधिवत्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootविधि (प्रातिपदिक) + वत् (अव्ययप्रत्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (indeclinable: according to rule)
पूजाworship
पूजा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (feminine nominative singular)
ब्राह्मणानाम्of/for the brāhmaṇas
ब्राह्मणानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन (masculine genitive plural)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक) + तस् (अव्ययप्रत्यय)
Formअव्यय, विशेषणार्थक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: especially)
ध्येयःto be meditated upon
ध्येयः:
Vidhi (Injunction/विधेय)
TypeAdjective
Rootध्यै (धातु) + यत् (कृत्प्रत्यय)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: to be meditated upon); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लक्ष्मीपतिःLord of Lakṣmī (Viṣṇu)
लक्ष्मीपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘लक्ष्म्याः पतिः’ (masculine nominative singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
शंखचक्रगदाधरःbearer of conch, discus, and mace
शंखचक्रगदाधरः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootशंख (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + गदा (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘शंखं चक्रं गदां च धरति’ (one who bears conch, discus, and mace)

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa dialogic style)

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A shrine pavilion in Ayodhyā: devotees perform vidhivat pūjā with lamps and flowers; brāhmaṇas are honored with seats and offerings; in meditation, Lakṣmīpati appears as four-armed śaṅkha-cakra-gadādhara.

L
Lakṣmīpati (Viṣṇu)
Ś
śaṅkha
C
cakra
G
gadā
B
brāhmaṇas

FAQs

Right worship is both inward and outward: meditation on Viṣṇu’s form is joined with respectful service to brāhmaṇas and rule-guided pūjā.

The Rukmiṇī-kuṇḍa tīrtha setting in Ayodhyā, where such worship and meditation are enjoined.

Perform vidhi-vat pūjā, especially brāhmaṇa-pūjā, and meditate on Lakṣmīpati as śaṅkha-cakra-gadādhara.