Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 66

तथा चक्रहरेः पीठे मत्प्रीत्यै दानमुत्तमम् । जपहोमादिकं चापि कर्त्तव्यं यत्नतो नरैः

tathā cakrahareḥ pīṭhe matprītyai dānamuttamam | japahomādikaṃ cāpi karttavyaṃ yatnato naraiḥ

ฉันใดก็ฉันนั้น ณ ปีฐะของจักระหริ การให้ทานเพื่อความพอพระทัยของเราเป็นทานอันประเสริฐยิ่ง; และมนุษย์พึงกระทำชปะ โหมะ และพิธีอื่น ๆ ด้วยความเพียรพยายาม

tathālikewise
tathā:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus/likewise’)
cakra-hareḥof Cakra-Hari (Vishnu)
cakra-hareḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक) + hari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय (cakra-dhārī hariḥ = ‘Hari bearing the discus’)
pīṭheat the seat/shrine
pīṭhe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpīṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
mat-prītyaifor my pleasure
mat-prītyai:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + prīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
dānamgift/charity
dānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
uttamamexcellent
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘dānam’ इत्यस्य विशेषणम्
japa-homa-ādikamjapa, homa, and the like
japa-homa-ādikam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjapa (प्रातिपदिक) + homa (प्रातिपदिक) + ādika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्व (japa + homa) ततः ‘ādika’ सह समाहारः
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (also/even)
karttavyamshould be done
karttavyam:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootkṛ (कृ धातु) + tavya (प्रत्यय) → kartavya (कृदन्त)
Formभाव्य/कर्तव्यता (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘japa-homa-ādikam’ इत्यस्य विधेयविशेषणम्
yatnataḥwith effort
yatnataḥ:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyatnataḥ (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: ‘with effort’)
naraiḥby men
naraiḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa context—Brahmā addressing Nārada)

Tirtha: Cakrahari-pīṭha

Type: kshetra

Scene: A Viṣṇu shrine marked by the Sudarśana-cakra emblem; devotees present gifts to brāhmaṇas and the poor, while a small homa-kunda burns and a japa-mālā is held by a worshipper.

C
Cakrahari (Viṣṇu)

FAQs

At a Viṣṇu-kṣetra, integrated practice—charity plus mantra and fire-rites—becomes the highest offering.

The pīṭha (sacred seat/shrine) of Cakrahari in Ayodhyā.

Dāna at Cakrahari’s shrine, along with japa (recitation) and homa (oblations), performed diligently.