Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 59

अत्र मत्प्रीतये देवाः प्राणिभिर्धर्मकांक्षिभिः । दातव्या गौः प्रयत्नेन सवत्सा विधिपूर्वकम्

atra matprītaye devāḥ prāṇibhirdharmakāṃkṣibhiḥ | dātavyā gauḥ prayatnena savatsā vidhipūrvakam

ณ ที่นี้ โอ้เหล่าเทวะ เพื่อความพอพระทัยของเรา ผู้ปรารถนาธรรมพึงเพียรให้ทานโคพร้อมลูกโค โดยชอบตามพิธีและวินัยอันถูกต้อง

अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
मत्प्रीतयेfor my pleasure
मत्प्रीतये:
Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रीति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समास (मत्-सम्बन्धः: ‘मम प्रीतिः’); स्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th); एकवचन
देवाःO gods / the gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
प्राणिभिःby living beings
प्राणिभिः:
Karana (Instrument/Agentive-instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन
धर्मकांक्षिभिःdesiring dharma
धर्मकांक्षिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + कांक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्म-तत्पुरुष: ‘धर्मं कांक्षन्ति ये’); पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; विशेषण (qualifying प्राणिभिः)
दातव्याshould be given
दातव्या:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विधेय-विशेषण (to be given)
गौःa cow
गौः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन
सवत्साwith a calf
सवत्सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह) + वत्स (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सह-तत्पुरुष: ‘वत्सेन सह’); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (qualifying गौः)
विधिपूर्वकम्according to proper procedure
विधिपूर्वकम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधि (प्रातिपदिक) + पूर्वक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषणरूपेण (in accordance with rule/ritual)

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa context—Brahmā addressing Nārada)

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (Gupta-Hari context)

Type: kshetra

Listener: Devas

Scene: A dharma-seeking pilgrim offers a cow with her calf, ritually and carefully, before the deity’s presence; priests recite mantras, water-pot and kusa are used, and the act is framed as pleasing to Hari.

D
Devāḥ
G
Gauḥ

FAQs

Dharma is strengthened by disciplined, rule-based charity performed with devotion to the deity.

Ayodhyā as a sacred field where prescribed gifts become especially meritorious.

Go-dāna: gifting a cow along with her calf (savatsā), performed carefully and according to vidhi.