Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 197

एकाहारस्तु यस्तिष्ठेन्मासं तत्र यतव्रतः । यावज्जीवकृतं पापं सहसा तस्य नश्यति

ekāhārastu yastiṣṭhenmāsaṃ tatra yatavrataḥ | yāvajjīvakṛtaṃ pāpaṃ sahasā tasya naśyati

ผู้ใดพำนัก ณ ที่นั้นตลอดหนึ่งเดือน สำรวมในพรต และฉันเพียงวันละมื้อเดียว—บาปที่สั่งสมมาตลอดชีวิตของผู้นั้นย่อมดับสิ้นโดยฉับพลัน

एकाहारःone who eats once (a day)
एकाहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘एक-आहार’ = एकवारं आहारः यस्य/एकभोजनः (one-meal regimen)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक
तिष्ठेत्should remain
तिष्ठेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (should stay/remain)
मासम्for a month
मासम्:
Karma (Extent/कर्म-काल)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालावधि (duration)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
यतव्रतःdisciplined in vows
यतव्रतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयत (कृदन्त; √यम् धातु, क्त) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘यत-व्रत’ = संयतं व्रतं यस्य/संयमी (disciplined in vows), यः इत्यस्य विशेषणम्
यावत्as long as
यावत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधिबोधक अव्यय (as much as/so long as)
जीवlife
जीव:
Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, अव्ययभावे (in compound), ‘life’
कृतम्done
कृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘जीवकृतम्’ इति समासे—जीवेन कृतम् (done during life)
पापम्sin
पापम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नश्यति इत्यस्य कर्ता
सहसाat once
सहसा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (suddenly/at once)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (of him)
नश्यतिperishes
नश्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√नश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa narrative style—Brahmā to Nārada)

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (general kṣetra-vāsa)

Type: kshetra

Scene: A restrained pilgrim residing in Ayodhyā for a month, taking one simple meal, seated near the Sarayū with prayer beads; temples and ghāṭas in the background; a calm aura of purification.

G
Gopratāra Tīrtha (implied by context 'tatra')
E
Ekāhāra (one meal)
V
Vrata

FAQs

Austerity undertaken at a sanctified site, with self-restraint, becomes a powerful means of purification.

The context indicates Gopratāra Tīrtha in Ayodhyā.

Residing for one month at the tīrtha while observing ekāhāra (single daily meal) and a disciplined vow.