Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 26

पश्यन्त्वेतस्य महतो गुणांस्तीर्थवरस्य वै । भुजावूर्ध्वं तथा कृत्वा हर्षेणाहाऽश्रुलोचनः

paśyantvetasya mahato guṇāṃstīrthavarasya vai | bhujāvūrdhvaṃ tathā kṛtvā harṣeṇāhā'śrulocanaḥ

“จงดูคุณความดีอันยิ่งใหญ่ของทีรถะอันประเสริฐนี้เถิด!”—เขาอุทาน แล้วชูแขนทั้งสองขึ้นสูง ด้วยความปีติ ดวงตาเอ่อด้วยน้ำตา

पश्यन्तुlet them see
पश्यन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन — परस्मैपद
एतस्यof this
एतस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — ‘तीर्थवरस्य’ इत्यस्य सम्बन्ध
महतःof the great
महतः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — ‘तीर्थवरस्य’ इत्यस्य विशेषण
गुणान्qualities; merits
गुणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
तीर्थवरस्यof the excellent tīrtha
तीर्थवरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — समासः कर्मधारय/तत्पुरुषभावः (वरं तीर्थम् = best sacred ford)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
Formअव्यय (निपात/particle) — emphasis/assurance
भुजौ(his) two arms
भुजौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — direction ‘upwards’
तथाthus
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘thus/in that manner’
कृत्वाhaving raised/made
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having done/made’
हर्षेणwith joy; out of joy
हर्षेण:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन — करण/हेतु-भावे
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; ‘आह’ इति लिट्-रूपम्)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन — परस्मैपद
अश्रुलोचनःwith tearful eyes
अश्रुलोचनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअश्रु + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — बहुव्रीहिः (अश्रूणि लोचने यस्य सः)

Narrator (contextual; within Agastya’s narration in this adhyāya)

Tirtha: Ṛṇamocana-tīrtha

Type: ghat

Listener: Frame listener (mahābhāga/munivara); inset audience: the assembled sages

Scene: Lomaśa stands on the riverbank, arms lifted high, tears shining; surrounding sages turn toward the Sarayū, as if the very tīrtha is being ‘shown’ to the world through his gesture.

FAQs

True encounter with a tirtha’s power awakens devotion—expressed as wonder, reverence, and joyful tears.

The passage continues the praise of the Ṛṇamocana Tīrtha in Ayodhyā.

No direct rite is prescribed here; it sets the tone of praise and faith leading into the tirtha’s stated fruits.