Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

यद्भुक्तिशिखरे देवि सीमालिंगं हि तत्स्मृतम् । दशकोटिस्तु तीर्थानि तत्र संति वरान ने

yadbhuktiśikhare devi sīmāliṃgaṃ hi tatsmṛtam | daśakoṭistu tīrthāni tatra saṃti varāna ne

ข้าแต่เทวี ณ ยอดเขาที่เรียกว่า ภุกติศิขระ มีศิวลึงค์อันเป็นที่ระลึกนามว่า สีมาลิงคะ โอ้สตรีผู้ประเสริฐ ที่นั่นมีตีรถะถึงสิบโกฏิ

यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
भुक्तिशिखरेon the peak called Bhukti
भुक्तिशिखरे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभुक्ति + शिखर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः—भुक्तेः शिखरम् (भुक्तिशिखर)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
सीमालिङ्गम्the boundary-liṅga (marker-liṅga)
सीमालिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसीमा + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; समासः—सीमायाः लिङ्गम्
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; निर्देश (demonstrative)
स्मृतम्is known/called
स्मृतम्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘is called/remembered’
दशकोटिःten crores
दशकोटिः:
Saṅkhyā/Parimāṇa (Quantifier)
TypeNoun
Rootदश + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; द्विगुसमासः (संख्यापूर्वक)
तुbut/and
तु:
Sambandha/Contrast (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
तीर्थानिtīrthas
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
सन्तिare
सन्ति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootवर + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः—वरम् आननम् यस्याः (वरानना)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Bhuktiśikhara (Sīmāliṅga)

Type: peak

Listener: Devī (addressed as ‘devi’, ‘varānane’)

Scene: At the summit named Bhuktiśikhara, a simple yet radiant liṅga (Sīmāliṅga) stands; around it are many small tīrtha pools/markers, suggesting ‘ten crores’ of sacred points; pilgrims arrive breathless and reverent.

B
Bhuktiśikhara
S
Sīmāliṅga
T
Tīrtha
D
Devī

FAQs

Śiva-liṅgas situated on sacred peaks function as spiritual centers surrounded by vast tīrtha-merit, magnifying the value of pilgrimage.

Bhuktiśikhara peak and the Sīmāliṅga, along with the immense tīrtha cluster located there.

No explicit act is stated here beyond the implied pilgrimage/darśana of the liṅga and tīrtha-sevana.