Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 56

पितामहोयमित्युक्तं यदा सख्या तदा तया । नमस्कृत्य गतं दूरे कृत्वा मौनं न पश्यति

pitāmahoyamityuktaṃ yadā sakhyā tadā tayā | namaskṛtya gataṃ dūre kṛtvā maunaṃ na paśyati

เมื่อสหายกล่าวว่า “นี่คือปิตามหะ (พระพรหม)” นางจึงนอบน้อมคำนับ แล้วเมื่อพระองค์เสด็จไปไกล นางรักษาความสงัดเงียบ มิได้หันกลับไปมอง

पितामहःgrandfather
पितामहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अयम्this (he)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
इतिthus
इति:
Sambandha/Discourse marker (सम्बन्ध/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्तम्said/uttered
उक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘said/uttered’
यदाwhen
यदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
सख्याby the (female) friend
सख्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (correlative temporal adverb)
तयाby her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनमस् + कृ (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया
गतम्gone
गतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘gone’
दूरेfar away
दूरे:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्राय/क्रियाविशेषण (adverbial locative usage)
कृत्वाhaving made/done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया
मौनम्silence
मौनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमौन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

Unspecified narrator within the māhātmya (Prabhāsa Khaṇḍa narrative voice)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Prabhāsa)

Type: kshetra

Scene: A companion identifies Brahmā as Pitāmaha; Vijayā bows. Brahmā departs; she maintains silence and does not look back, embodying reverent restraint.

P
Pitāmaha
B
Brahmā

FAQs

Reverence to the divine is shown through salutations and restraint; silence and non-indulgent looking symbolize disciplined conduct.

Vastrāpathakṣetra (Prabhāsa), where the narrative models proper demeanor in a sacred realm.

Mauna (vow of silence) is implied as a discipline, though not framed as a formal vrata here.