Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 143

अतीव रम्यः सर्वस्यां पृथिव्यां पृथिवीपते । कुमुदाद्रिश्च सौवर्णो रेवतीच्यवनात्पुनः

atīva ramyaḥ sarvasyāṃ pṛthivyāṃ pṛthivīpate | kumudādriśca sauvarṇo revatīcyavanātpunaḥ

ข้าแต่เจ้าแห่งปฐพี! ในทั่วพิภพ ภูเขากุมุทะงดงามยิ่งนัก; และอีกครั้งหนึ่ง ด้วยการลงมา/ไหลลงของเรวตี จึงรุ่งเรืองด้วยรัศมีดุจทองคำ

अतीवexceedingly
अतीव:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्ययम्; तीव्रता/अतिशयार्थे (very, exceedingly)
रम्यःbeautiful, delightful
रम्यः:
Karta (Predicate nominative/कर्तृसमाना)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (कुमुदाद्रिः/सौवर्णः इत्यस्य)
सर्वस्याम्in all, in the entire
सर्वस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम्; ‘पृथिव्याम्’ इत्यस्य विशेषणम् (in the whole)
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (अधिकरण)
पृथिवीपतेO lord of the earth (king)
पृथिवीपते:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपृथिवी + पति (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (पृथिव्याः पतिः); पुंलिङ्गे सम्बोधन-एकवचनम्
कुमुदाद्रिःthe Kumuda mountain
कुमुदाद्रिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमुद + अद्रि (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
सौवर्णःgolden
सौवर्णः:
Karta (Predicate nominative/कर्तृसमाना)
TypeAdjective
Rootसौवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (golden)
रेवतीof Revatī
रेवती:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरेवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी-एकवचनम्; ‘च्यवनात्’ इत्यस्य सम्बन्धः (of Revatī)
च्यवनात्from the falling/decline
च्यवनात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootच्यवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (अपादान); ‘च्यवन’ = falling/decline
पुनःagain, further
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; पुनरुक्ति/पुनरावृत्त्यर्थे (again, moreover)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Raivataka/Kumudādri with Revatī association

Type: peak

Listener: Śaunaka and sages

Scene: A panoramic hymn-like view: Raivataka/Kumudādri gleams with golden tones as Revatī descends/flows—either as a radiant goddess or as a shining stream cascading down the slopes.

K
Kumudādri
R
Revatī

FAQs

Holiness is reflected in beauty and auspicious radiance; sacred places are portrayed as visibly transformed by divine contact.

Mount Kumuda/Raivataka in the Vastrāpathakṣetra Māhātmya (Prabhāsa Khaṇḍa).

None explicitly; the verse is descriptive, praising the site’s beauty and sacred transformation.