Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

एते क्षेत्राधिपाः पञ्च महादेवेन निर्मिताः । महाबला रैवतके निवसंति गिरौ सदा

ete kṣetrādhipāḥ pañca mahādevena nirmitāḥ | mahābalā raivatake nivasaṃti girau sadā

เจ้าแห่งเขตศักดิ์สิทธิ์ทั้งห้านี้ มหาทวยเทพมหาเทวะทรงเนรมิตขึ้น; ทรงเดชานุภาพยิ่ง และสถิตอยู่ ณ เขาไรวตะกะเป็นนิตย์

एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
क्षेत्राधिपाःlords of the sacred place
क्षेत्राधिपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + अधिप (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative) ‘क्षेत्रस्य अधिपाः’
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-विशेषणम्; प्रथमा बहुवचनार्थे (qualifying plural)
महादेवेनby Mahādeva (Śiva)
महादेवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनम्; कर्मधारयः ‘महान् देवः’
निर्मिताःmade/created
निर्मिताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootनि + √मा (मा॒ङ्/माङ्, धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle/क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्तरि प्रयोगे ‘(they are) made’
महाबलाःvery strong
महाबलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्मधारयः ‘महद् बलं येषाम्/महाबलाः’ (used adjectivally)
रैवतकेon/at Raivataka (mountain)
रैवतके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरैवतक (प्रातिपदिक; पर्वतनाम)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative) एकवचनम्
निवसन्तिthey dwell
निवसन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + √वस् (वस्, धातु)
Formलट्-लकारः (Present); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) बहुवचनम्
गिरौon the mountain
गिरौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative) एकवचनम्
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

Sūta (deduced; Prabhāsa Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Raivataka-giri (within Vastrāpatha-kṣetra)

Type: peak

Scene: Five mighty kṣetra-lords stand upon Raivataka’s ridge, emanations of Mahādeva’s will—each distinct yet unified—watching over the sacred domain.

M
Mahādeva
R
Raivataka
K
Kṣetrādhipas

FAQs

A holy place is not merely geography; it is divinely protected and governed under Śiva’s ordinance.

Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa, especially Mount Raivataka as the abode of the kṣetra-guardians.

No explicit rite is given; the verse establishes the Śaiva origin and authority of the kṣetra’s guardians.