Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 85

अथ सोमेश्वरं पूज्य पश्चाद्यास्यामि मन्दरम् । इति चिन्तापरो भूत्वा कृत्यं सञ्चिन्त्य चेतसा । अत्र स्थितः सोमनाथं पूजयिष्यामि निश्चितम्

atha someśvaraṃ pūjya paścādyāsyāmi mandaram | iti cintāparo bhūtvā kṛtyaṃ sañcintya cetasā | atra sthitaḥ somanāthaṃ pūjayiṣyāmi niścitam

“เราจักบูชาโสมेशวรก่อน แล้วจึงไปยังมันทรา” ครั้นตั้งจิตพิจารณา ไตร่ตรองหน้าที่ในดวงใจแล้ว จึงปลงใจว่า “เราจะอยู่ที่นี่และบูชาพระโสมनाथอย่างแน่นอน”

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle)
सोमेश्वरम्Someśvara
सोमेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोमेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सोमस्य ईश्वरः)
पूज्यhaving worshipped
पूज्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund); ‘पूजयित्वा’ इत्यर्थः
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
यास्यामिI shall go
यास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मन्दरम्Mandara (mountain/place)
मन्दरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
चिन्तापरःintent on thought
चिन्तापरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचिन्तापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (चिन्तायां परः)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund)
कृत्यम्duty/task
कृत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सञ्चिन्त्यhaving reflected well
सञ्चिन्त्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + चिन्त् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund); उपसर्गः—सम्
चेतसाwith the mind
चेतसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
स्थितःstanding/remaining
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सोमनाथम्Somanātha
सोमनाथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोमनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सोमस्य नाथः)
पूजयिष्यामिI shall worship
पूजयिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निश्चितम्certainly/decidedly
निश्चितम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनिश्चित (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (adverbial accusative)

Sūta (narration; quoting Vāmana’s resolve)

Tirtha: Someśvara; Somanātha (within Prabhāsa sphere)

Type: kshetra

Scene: Vāmana, after contemplation, stands with decisive posture on the riverbank, then moves toward the Someśvara shrine; in the distance, the grandeur of Somanātha is suggested as the ultimate devotional destination.

S
Someśvara (Śiva)
M
Mandara
S
Somanātha (Śiva)
V
Vāmana

FAQs

Pilgrimage should be guided by deliberate dharma: choose worship with clarity, resolve, and priority for the presiding deity.

Someśvara and Somanātha (Śiva) in the Vastrāpatha/Prabhāsa sacred landscape; Mandara is mentioned as a subsequent destination.

Pūjā (worship) of Someśvara/Somanātha is explicitly intended; the verse emphasizes resolve to perform it at that place.