Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

पातालमार्गा बहवः स्वर्गमार्गश्च दृश्यते । गगने दृश्यते सूर्यो हृदये दृश्यते हरः

pātālamārgā bahavaḥ svargamārgaśca dṛśyate | gagane dṛśyate sūryo hṛdaye dṛśyate haraḥ

หนทางสู่ปาตาลมีมาก และหนทางสู่สวรรค์ก็ปรากฏด้วย ในเวหามองเห็นสุริยะ; ในดวงหทัยมองเห็นหระ (ศิวะ)

पातालमार्गाःpaths to the netherworld
पातालमार्गाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (पातालस्य मार्गाः)
बहवःmany
बहवः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम्
स्वर्गमार्गःthe path to heaven
स्वर्गमार्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (स्वर्गस्य मार्गः)
and
:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
दृश्यतेis seen / appears
दृश्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
गगनेin the sky
गगने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
सूर्यःthe sun
सूर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
हृदयेin the heart
हृदये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Sūta (deduced)

Tirtha: Vastrāpatha/Prabhāsa (context) with emphasis on inner tīrtha (hṛdaya)

Type: kshetra

Scene: A split vision: below, branching roads labeled pātāla and svarga; above, the blazing sun in the sky; at center, a meditating pilgrim with a luminous Śiva-linga/Śiva form shining in the heart.

P
Pātāla
S
Svarga
S
Sūrya
H
Hara (Śiva)

FAQs

External destinies (svarga/pātāla) depend on conduct, while the highest vision is inner—realizing Śiva (Hara) within the heart.

Within the Vastrāpatha-kṣetra māhātmya, the teaching frames the tīrtha as a place that supports both cosmic and inner realization.

No explicit rite; it implicitly encourages inward contemplation alongside pilgrimage—seeing Hara in the heart.